| Tiyatro Kursu  | Şirket Tiyatrosu
Tiyatro Dünyası
Tiyatro Dünyası Bu Sahnede...
 
Ana Sayfa  |  Hakkımızda  |  Yazılar  |  Haberler  |  Yazarlar  |  Tiyatro Oyunları  |  Tiyatro Grupları  |  Sanatçılar  |  Kaynak  |  Duyuru Panosu  |
(Bilsak'lı) Halide Eşber'in Yazıp Oynadığı -Son Yarım Saat-i Kaçırmayın
Savaş Aykılıç



DANIŞMAN: NİHAL KOLDAŞ
SEBEP: JALE SANCAK
FOTOĞRAFLAR: MERİH AKOĞUL
GRAFİK TASARIM: EDA BAHADINLI

KONU : (BROŞÜRDEN) Uzun yıllardır görüşmediği anne babasının ani-beklenmedik ölümleri üzerine sadece yarım saatliğine uğramak durumunda kaldığı doğup büyüdüğü evde, anne ve babası ile tekrar geçmişin hesabını gördüğü tek kişilik oyun. Her Cuma saat:20.00’de Tiyatro Karakutu’da ve her Pazar Kadıköy-Ada Cafe’de..izlenebilir.



MEHMET ERGEN’İN “MÜKEMMEL” BULDUĞU OYUN
Cumartesi akşamı facebook’uma eski kankam Mehmet Ergen’den bir not düşüyor : “ (Halide) Eşber’in izledin mi ? Mükemmel !”…”Hıh” diyorum içimden , “İstanbul’da “mükemmel bir oyun olacak da benim haberim olmayacak ve ben kaçırmış olacağım” ! Hayır efendim , buralar bizden sorulur…Mehmet yanılıyor olmalı ! Gidip bir bir de ben göreyim bakayım neymiş bu “mükemmel olan” ? Eğer gerçekten mükemmel olsaydı daha önce işitmez miydik , görmez miydik canım !...(Şaka şaka,her zaman yaptığım gibi,yine,kendi üzerimden “böyle düşünenleri” hicvetmeye , onlar(ın önyargılarıy)la eğlenmeye çalışıyorum…

OYUN HER PAZAR KADIKÖY BAHARİYE-ADA CAFE’DE SAAT 20.00’DE
Kadıköy’de altıyol ya da “Boğa” (heykelinin) nın olduğu yer diye anılan yerden Bahariye caddesi’ne çıkıyoruz. İlk soldan içeri giriyoruz,inciler boncuklar takılar satan dükkan ve tezgahların arasından geçerek TKP’nin Nazım Hikmet Kültür Merkezi karşısındaki Ada Cafe’de alıyoruz soluğu.

Ada Cafe’nin işletmecisi de eski Bilsak’lı arkadaşlarımızdan Alp Giritli…Yazlık bahçesi de olan ,duvarları yağlı boyalar,karikatürler,afişler,fanzinlerle dolu şirin mi şirin bir gençlik mekanı…Siyah bir fon önünde “sahne” de bir tek sandalye var “dekor” adına…Bir de “yüzlük” birkaç spot…

FUAYE MÜZİĞİ BİLE EGZANTİRİK , EGZOTİK VE EZOTERİK
Fuaye müziği olarak Afrika mı Çin mi yoksa Hint mi ya da Avusturalya yerlileri-Oborjini mi olduğunu kestiremediğim bir ezgi-müzik çalıyor…Neden sonra ,kulaklarım alışıyor ve bunun Eşber tarafından söylenen bir ninni (sonradan öğrendiğime göre bir Ermeni ninnisi imiş…) olduğunu idrak ediyorum bir anda…

Derken müzik kesiliyor ve saat tam 20.00’de “Son Yarım Saat” başlıyor…İçeri tepeden tırnağa siyahlar içinde bir “yaslı”(yaşlı değil) bir kadın süzülüyor…Başındaki siyah başlık nedense bende bir anda Treblinka Toplama Kampına gaz odalarına götürülen Yahudi kadınları anımsatıyor…(Ben de kripto bir Hazar Yahudisi miyim ne… )

BİLSAK’LI HALİDE EŞBER’İ “ANLAMA KLAVUZU ” İÇİN BKN. “BİLSAK TİYATRO KURSU” MİSYONU
Halide Eşber Bilsak’lı olduğu için Bilsak Tiyatro Kursu’ndan söz etmek oyuncunun ve oyunun daha iyi anlaşılması ve yerli yerine konması için ufuk açıcı olabilir : Bilsak Tiyatro Kursu , 1984 yılında aynı adı taşıyan (Bilsak) Kültür Merkezi (Cihangir-Alman Hastanesi arkası-Soğancı sokakta) içinde 1402’liklerce kuruldu…Bilsak binasının ve işletmesinin başında Ahmet Ağaoğlu,Tiyatro Kursu’nun başında Beklan Algan vardı…

Bilsak Tiyatro Kursu , mevcud tiyatro eğitiminin dışında ve üstünde , çağdaş dünya tiyatrosu standartlarında alternatif bir oyunculuk kursu ilke ve iddaaları ile yola çıktı…Sadece iki yıl sürdü ama Beklan Algan’ın “LCC” ve “Tiyatro Araştırma Laboratuvarı”nda olduğu gibi bir kuşak tiyatrocu üzerinde kuramsal ve pratik bir dolu iz bıraktı , dönemine damgasını vurdu denilebilir…

Sahne dersleri (atölyeleri) seçkin devlet ve şehir tiyatrosu sanatçılarınca veriliyordu : DT’den AHMED LEVENDOĞLU , MÜGE GÜRMAN , LEVENT ÖKTEM , NİHAT İLERİ …İBŞT’den BEKLAN ALGAN , AYLA ALGAN , EROL KESKİN , (aynı zamanda Beklan ve Ayla Algan’ın LCC’den öğrencileri olan) TANER BARLAS , MACİT KOPER…
Kuramsal (Teorik) derslere ise ;MİTOLOJİ-GÜNGÖR DİLMEN KALYONCU - TİYATRO TARİHİ VE KURAMLARI-HALUK ŞEVKET ATASEVEN , SAHNE TASARIMI-METİN DENİZ , ESTETİK-PROF.DR.SÜLEYMAN VELİOĞLU , SEMİYOLOJİ (GÖSTERGEBİLİM) -AHMED SENEMOĞLU , ANTROPOLOJİ-AHMED GÜNGÖREN…

Birinci yıl ücretli , ikinci yıl burslu (ücretsiz) olarak sürdü…Daha sonra bu kurstan mezun Nihal Geyran Koldaş bir grup arkadaşı ile (zaman içinde sadece Nihal Geyran kaldı ve o hala devam ediyor…) BİLSAK TİYATRO’yu kurdu ; dolayısı ile Bilsak Tiyatro , Bilsak Tiyatro Kursu’nun inden doğdu…

Bugün bakıyorum da Bilsak Tiyatro Kursu’ndan mezun olup da hala tiyatro yapanlar , yapmaya çalışanlar , tiyatro ile yatıp kalkanlar…Bir elin parmakları kadar…MEHMET ERGEN , HÜLYA ASLAN , NİHAL GEYRAN KOLDAŞ , EŞBER ÇELİK(Uzun bir aradan sonra), KUBİLAY ZERENER , (2.yıl’dan ŞERİF EROL , (unuttuğum ya da atladığım varsa bağışlasınlar), bir de bendeniz (SAVAŞ AYKILIÇ)…

Bilsak Tiyatro Kurslarının ezici çoğunluğu üniversite öğrenimi gören öğrencilerdi…Aramızda en çok mimarlar (Nihal Geyran Koldaş,Arhan Kayar,Canan Dölay,Deniz Bilgesu) , mühendisler (Alp Giritli,Önder Güvenç,Kubilay Zerener) vardı…Hülya aslan ve Zeynep Casalini lise öğrencileri idi o zamanlar…Mehmet (Ergen) de bir yerlere kaydını yaptırmıştı ama gitmiyordu…Ben İ.Ü.Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü) öğrencisi idim…

Ne günlerdi ama…

“TÜRK” WİRGİNİA WOLF’U BİR “BİLİNÇ AKIŞI” YAZAR VE “TÜRK” GROTOWSKY’Sİ BİR OYUNCU OLARAK HALİDE EŞBER
Karşımda bir kadından çok sadece bir yüz var şimdi…Bembeyaz,makyajsız (ya da çok az makyajlı) gözleri, o kocaman gözleri , bakışları , mimikleri , yüz çizgilerini ,yüz ifadeleri ni ön plana çıkaran “yaslı” bir yüz…

Tanıyorum onu,bu Bilsak Tiyatro Kursu’ndan arkadaşım , romancı ve oyuncu Halide Eşber…Ama bu sefer gülmüyor , yas tutuyor…Kime ? Babasına mı ? Ölen kim ? Belki de kendine ! Gençliğine…Acılarına…Mutluluğu ondan esirgeyenlere…Ruhunu örseleyenlere,onu acılara gark edenlere…Faşistçe ona baskı yapanlara…Onu engelleyenlere…

TRANS-ANDANTAL OYUNCULUK
Herşey hem çok belirsiz hem çok belirli…Hem açık hem kapalı…Hem derinde hem yüzeyde…Sahnedeki hem Eşber,hem de değil…Bir büyücü,bir şaman,bir “cadı” gibi , içine hayatı boyunca kendisine eziyet eden hortlaklar , ruhlar , cinler girmiş gibi , esrik , vecd içinde , trans halinde bir oyunculuk…

Sahnede öyle güçlü bir duygu,düşünce,çoşku anaforları ve metaforları var ki soluğunuzu tutuyorsunuz,gözünüzü kırpamıyorsunuz…”Kirke” ya da “Siren” karşısındaki “Odiseus” gibi taş kesiliyorsunuz yerinizde…

Replikler , olaylar , durumlar , acılar , ezmeler , ezilmeler , duygusal şiddet ve eziyetler bir çağlayan gibi çok yüksek bir hızla , debi ile yüreğinizi burkarak , heyecenlara gark ederek akıp gidiyor iç içe geçerek…

ŞAŞIRTICI SARSICI ŞOK EDİCİ İNSANIN KANINI DONDURAN BİR TİYATRO
“Everest My Lord” ya da “İşte Baş İşte Gövde İşte Ayaklar” (Sevim Burak) bile bunun yanında daha “açık metin”ler olarak sayılabilir…Metin yoğun psikoloji ve bilinçaltı ile dokuz kat boğumlanmış gibi duruyor…İlk boğumu izlerken açmaya çalıştım…Üzerinden şu kadar gün geçti hala diğer boğumları çözmeyle meşgulüm ! Bazı yerleri ihtimal ölünceye kadar,hiçbir zaman çözemeyeceğim…

“Konsantre Oyun” diyebiliriz bu oyuna…Yoğun,imbiklenmiş,süzülmüş,bekletilmiş,emek verilmiş…Saat zamanı evet yarım saat sürüyor ama neden bana saatlerce sürmüş de daha da saatlerce zevkle izleme arzusu verdi ?...

Ben mi çok “mozaşist”im , metin mi çok “sadist” ? Sahnedeki oyun üzerinden ister istemez ben de kendi “iç” hesaplaşmaya ; bilinçaltımla yüzleşmeye çağırdı…Unuttuğum ya da baskı ve kontrol altına aldığım kendi hortlaklarımı ; “Marki dö Sade”larımı ; “Frankeştayn”larımı , “Dr. Jakill ve Mr.Hayd”larımı yattıkları mezarlardan , su dolu fanuslardan canlandırıp , vitrin camlarını tuzla buz ederek onlarla yeniden karşılaşmayı ve onları bir kere daha “cehenneme” göndermeye davet etti bu oyun beni…(Bu özel imlerden hiçbiri yok oyunda,bunlar benim izlenimlerimi ve duygularımı anlatmak için başvurduğum ortak kahramanlar…)

Sarstı , etkiledi,”titretti”,”özüme döndürdü”… İnsanoğlunun ”İlkel” , ”vahşi” , ”sadist” , ”kötü” , ”faşist” , ”diktatör”,”aşağılık” yanlarını bir kez daha gözler önüne serdi…Üstelik bunu hiçbir özel isim/aidiyet/millet/ülke/zaman/yer vb…anmadan yaptı…

Bu anlamda yüzyıllardır,binyıllardır tüm insanlığın ortak trajedisine barmak basan , evrensel , bir metin ile karşı karşıyayız…Biraz Sevim Burak biraz da Wirginia Wollf dersem belki bir çağırışım yapar henüz izlemeyenlerde…

Belli belirsiz de olsa oyun küçük hikayeciklerden (anektold-kıssa,anlatı…)oluşuyor…Bir kadın bir cenaze vesilesi ile otuz yıl önce ayrıldığı eve geri dönerse gör başına ne iç hesaplaşmalar gelir !...O evde anne , baba , büyükanne vb ile yaşanan acı hatıralar , acılar , üzüntüler , baskılar…

ŞEMANİK , AYİNSİ , RİTÜELİSTİK AMA AYNI ZAMANDA YENİ ÇAĞDAŞ VE MODERN BİR OYUN
“Büyüme” ve “olgunlaşma” , “uygarlaşma” adı verilen tokatı / yumruğu / kırbacı / maşayı / kayışı /mobbing’i (duygusal baskı ve işkence) yemedi/duyumsamadı ki … Donmuş / katılaşmış / sertleşmiş / acımasızlaşmış / vicdansızlaşmış / hastalıklı/takıntılı/çürümüş/bozulmuş/yozlaşmış değer/düşünce/tavır/gestus/mimik ve beden dilleriyle,duruşları,susuşları ile birer Capo,birer SS Nazi’sine dönüşmüş , yaşamı yaşarken ölüme ve cesede dönüştürmekte usta kargalar/ifritler/kara büyücüler…birer birer Halide Eşber adlı “şaman”ın içine girip canlandılar o gece…

Bu sıra dışı performansı (daha iyi ve hakkı ile) anlamak/algılamak/alımlamak için Bilsak Tiyatro’nun işlerinden / üretimlerinden haberdar olmanız yol gösterici olabilir…Zira bu –alışılageldik-bir Ödenekli Tiyatro ve onun oyunu ötesinde çok daha başka bir gösteri/performans/deneyim…

DİKKAT : BU OYUN , ALIŞILDIK ( STATÜCÜ) SANAT VE TİYATRO ALGILAMALARI ÜZERİNDE YIKICI BİR ETKİSİ OLABİLİR
Nihal Ceylan Koldaş , Beklan Algan , Jack Nikolson , Erick Morris , “Actor Stüdyo” , “Rol Yapmayın lütfen”…”Grotowsky” , “Jozef Szayna” , “Tiyatro Araştırmaları Laboratuvarı” , “Bilsak Tiyatro Kursu” vb. haberdar iseniz ; Hacıabdullah Lokontası’nda yenilen bir “ayva tatlısı” üzerine “kaymak” konmuş gibi lezzet alacağınıza garanti verebilirim…

DENEYSEL BİR OYUN VE OYUNCULUK İLE BİLİNÇALTIMIZDAKİ TRAVMALARA (ZORLANMALARA) MOZAŞİST VE ZEVKLİ BİR YOLCULUK
Çok farklı , çok değişik , bir oyunculuk tekniği , “özyaşamöyküsel yazarlık ve oyunculuk” malzemesinden ya da buradan yola çıkılarak geliştirilen bir farklı metin ve tiyatro tadı almak için bulunmaz bir fırsat…Tam bir “Deneysel Oyun” ve “Oyunculuk”…

Özellikle birbirinin eşi , eski,donmuş,katılaşmış,yaşamayan bir sanattan bıkanlar , yenilik,tiyatroda yenilikler,yeni tadlar,yeni ve değişik algılar ve algılama biçimlerini incelemek,görmek ve yaşamak isteyenler için çölde bir vaha bu oyun…

Metnini ve oyunu özellikle romancılarımız,hikayecilerimiz,oyun yazarlarımız çok beğenecek ve ilgi çekici bulacaklar diye düşünüyorum…Entelektüellerimiz , her disiplinden sanatçımız , akademisyenlerimiz ; üzerine incelemeler , tezler yapılabilecek , saatlerce konuşulup tartışılabilecek bir oyun arıyorlarsa kaçırmasınlar…

Gözgöze,yürek yüreğe oynanan bu oyun “göz kontağı mesafesi”ni aşmaması gerektiği için her seferinde çok sınırlı sayıda seyirciye oynuyor…Rezervasyon için (Her Pazar saat 20.00): Ada Cafe (0532 541 09 63 ve 0216 450 33 32)

Savaş Aykılıç

Yazarın Tüm Yazıları


Paylaş      
Yorumlar

Bu Oyun Hakkındaki Görüşlerinizi Paylaşın !

İsim
Mail  (Yayınlanmayacak)
Yorum
Güvenlik Kodu= 646
Lütfen bu kodu yandaki kutuya yazınız
 

    Son Eklenen Yazılar     En Çok Okunan Güncel Yazılar
Süt Kardeşler - Süheyl Behzat Uygur Tiyatrosu 2020
Atam Siz Rahat Uyuyun Gençleriniz Size Layık - Yıllar Sonra 'Satıcı'nın Ölümü' - Bir Büyük Sanatçı Argun Kınal'a Veda
    Tüm Tiyatro Yazıları

    Bu Tarihte Yayınlanan Diğer Yazılar
    Bu yazının yayınlandığı tarihte gündemdeki diğer yazılar aşağıda listelenmiştir...

  • Kadının iktidar Hırsı: Gayri Resmi Hürrem (Metin Boran) - 4/11/2011
  • Düğün: Kızlar mutfağa! (Dündar İncesu) - 4/11/2011
  • Çatışmalar - Kocaeli Şehir Tiyatrosu (Alaattin Emrah Özdilek) - 4/11/2011
  • Tehlikeli İlişkiler (Zeynet Öztunca) - 4/11/2011
  • ÇIĞ-lık (Yurdagül Yurtseven) - 4/11/2011
  • Gidenlerin Ardından (Çanakkale Oyunu) (Arif Koçinalı) - 4/9/2011
  • Oyun Atölyesi 11 Yaşında! - Macbeth, Karanlık Bir Komedi! (İhsan Ata) - 4/9/2011
  • Oyun yazarlığının 40. yılında Tuncer Cücenoğlu'yla söyleşi (İhsan Ata) - 4/8/2011
  • Lefke'de Kahve Sohbeti (Hakan Yozcu) - 4/8/2011
  • Tiyatro 0.2'de Gene Bir Philip Ridley: Kâinatın En Hızlı Saati (Melih Anık) - 4/7/2011
  • (Bilsak'lı) Halide Eşber'in Yazıp Oynadığı -Son Yarım Saat-i Kaçırmayın (Savaş Aykılıç) - 4/7/2011
  • Hüznün Yarısı Cebindeydi (Mehmet Serhat'a...) (Pınar Çekirge) - 4/7/2011
  • Tam Ödüllük Mükemmel Kolektif Bir Çalışma: Kutlama (Üstün Akmen) - 4/7/2011
  • Arzunun Onda Dokuzu - İstanbul Şehir Tiyatroları (Gülin Dede Tekin) - 4/4/2011
  • Acayip Bir Oyun / Müjdat Gezen Tiyatrosu (Alaattin Emrah Özdilek) - 4/4/2011
  • Araştıran ve Soran Bir Şaman : Beklan Algan (Melih Anık) - 4/4/2011
  • Godot'yu Beklerken - Tiyatro Kırmızı (Dündar İncesu) - 4/4/2011
  • Zaman Çabuk Geçiyor (Arda Aydın) - 3/14/2011
  • GECE Tarlabaşı Bulvarından Meydana Çıkmak - Maya Sahnesi (Melih Anık) - 3/13/2011
  • Adsız Zaman ve Diyarlara Sürükleyen Bir Aktördü O - Ersin Umulu (Pınar Çekirge) - 3/13/2011
  • Bir Sahne Amiri'nin Vicdan Azabı (Savaş Aykılıç) - 3/13/2011
  • Zeliha Berksoy'dan, Tam Anlamıyla Bir -Butik- Oyun: İsmene (Üstün Akmen) - 3/10/2011
  • Pinter'siz Bir Doğum Günü Partisi, İstanbul Şehir Tiyatroları (Gülin Dede Tekin) - 3/10/2011
  • Mütevazılık, Özveri, Mutluluk, Kesişmeler, Uyarlama, Virtuozite ve Bir Büyük İkramiye (Can Murat Yaşar Şengel) - 3/6/2011
  • Okunacak En Büyük Kitap İnsandır (Yurdagül Yurtseven) - 3/6/2011
  • -Renkli- Bir OTOBÜS ( Sevilay Saral) – Tiyatro Boğaziçi (Melih Anık) - 3/6/2011
  • -Çatı- Altında Yaşanan Hayatlar… (İhsan Ata) - 3/6/2011
  • Hande Ataizi, Cihan Ünal'ın Karşısında Sahnede: Özel Hayatlar (Üstün Akmen) - 3/4/2011
  • 2011 Uluslararası Dünya Tiyatro Günü Bildirisi: İnsanlık İçin Tiyatroya Dair (Jessica A. Kaahwa, Uganda) (Jessica A. Kaahwa) - 2/28/2011
  • BGST – Maya Sahnesi'nde Bugün Ne Var? (Melih Anık) - 2/28/2011
  • İnsanın Duvarı Yine Kendisidir: Duvarların Ötesi (Asmin Singez) - 2/25/2011
  • Kemal Başar'ın -Çığ'ı- Demek İsterdim! İBB Şehir Tiyatroları (Melih Anık) - 2/20/2011
  • Delilikle normallik arasında gidip gelen oyun: Ben Feuerbach (Fatma Babuşçu) - 2/20/2011
  • Son Yılların En Başarılı Oyunu: Ben Feuerbach (Hakan Urcu) - 2/20/2011
  • İki salkım halat, iki metre kumaşla Romeo ve Juliet yapılır mı, deli derler adama! (Ebru Seyhan) - 2/20/2011
  • Bir oyundan çok fazlası… Pir Sultan Abdal (İhsan Ata) - 2/14/2011
  • Aynı Twit'de Bir Tiyatrocu (Engin Alkan) ve Bir Eleştirmen (Yaşam Kaya) (Melih Anık) - 2/13/2011
  • Bir Öykü Sevdalısı ile Bir Türkü Âşığının Buluşması: Aşk Halleri (Selçuk Çelik) - 2/12/2011
  • Ben Sinema Artisti Olmak İstiyorum(Muyum?) (Cüneyt İngiz) - 2/12/2011
  • Mekan Artı'da EKİP'ten Oyun(un) Sonu (Beckett) (Melih Anık) - 2/10/2011
  • Gelinmiyorsa Gidilir Arkadaş! (M. Erkul Eğilmez) - 2/10/2011


  • Tiyatro Kursu Başlıyor!
    17 Şubat'tan itibaren her PAZARTESİ Kadıköy'de!
    Çalışanlara yönelik hobi sınıfı!



    Duyuru Panosu!



    Son Eklenen Tiyatro Oyunları

         Güncel Yazılar

    Yazar olmak ister misiniz?
    Yazar olarak tiyatrodunyasi.com ailesine katılmak, yazılarınızı yüzbinlerce tiyatroseverle paylaşmak isterseniz tiyatrodunyasi@tiyatrodunyasi.com adresine mail gönderebilirsiniz...

    Mail Listemize Üye Olun

         Güncel Haberler
    Hangisi Karısı, 5. Sezonunda!
    Istanbul Fringe Festival - Uluslararası Performans Sanatları Festivali (18-22 Eylül 2019)

    Tiyatro Dünyası'nı takip Edin
     
     |