| Tiyatro Kursu  | Şirket Tiyatrosu
Tiyatro Dünyası
Tiyatro Dünyası Bu Sahnede...
 
Ana Sayfa  |  Hakkımızda  |  Yazılar  |  Haberler  |  Yazarlar  |  Tiyatro Oyunları  |  Tiyatro Grupları  |  Sanatçılar  |  Kaynak  |  Duyuru Panosu  |
Bir Hışmınan Geldi Geçti Globe Theatre, Peh, Peh, Peh: Kral Lear
Üstün Akmen



Devlet Tiyatroları-Sabancı Uluslararası Adana Tiyatro Festivali’nin 15. yılına özel olarak davet edilen İngiltere’nin köklü tiyatrolarından Globe Theatre, William Shakespeare’in (1564-1616) “Kral Lear”ini Londra Margete’teki ilk temsilinden sonra önce İstanbul Aya İrini Müzesi’nde, sonra da Adana Hacı Ömer Sabancı Kültür Merkezinde sahneledi. Shakespeare’in kurucuları arasında yer aldığı Globe Theatre, repertuvarını ve sahnesini Shakespeare oyunlarına adayan tek tiyatro topluluğu olarak biliniyor ve Türkiye’de ilk kez perde açıyor.

EVLADIN KÖTÜSÜ
“Lear’in konumunu sormak, yaşamın ne anlama geldiğini sormakla aynı şeydir”.
Böyle diyor Michael Ignatieff (Pınar Besen çevirisiyle), Royal National Theatre’ın “Kral Lear” program broşüründe...

Yaşamda olduğu gibi, trajik olanın, kişilerin kendi yok oluşlarını istemeden hazırladıklarını da, söylediklerine ekliyor.

“Kral Lear’i izlerken, en doğrusu, bu yaşananların aslında ne denli gereksiz olduğunu düşünmektir” diyor.

Gerçekten de, kızlarının kötülüğünde ve yaşlı adamın çöküşe doğru gidişinde önlenebilirlik söz konusu değil. Ignatieff ayrıca: “Söylenmemiş bir söz, yapılmamış bir hareket sanki felaketi önleyebilirdi gibi oynanmalı bu oyun, tıpkı kendi yaşamlarımızda olduğu gibi, geriye doğru baktığımızda gerekli sözü söyleyebilmiş olsak, o tek sözün bizi kurtarmış olacağını bildiğimiz gibi” mealindeki sözleri de söylüyor. Doğru diyor, çünkü kazın ayağı, oyunun böyle oynanmasında ya da oynan(a)mamasında

‘KIYAMET GÜNܒ
Yaşlandığı için Britanya Krallığını kızları arasında, kendisine gösterdikleri sevgi oranında bölüştüren, ancak krallık unvanını ve yanındakileri bırakmayan Kralın çöküşünü anlatan oyunun öyküsü, tiyatro tarihinde neredeyse bir “kıyamet günü” oyunu sayılmakta, çünkü yazılı metinde insanoğlunun kendine yazgılı serüveni, tematik olarak yer almakta.

Ne edersiniz ki, “Kral Lear”i sahneye taşıyan Bill Buckhurst’un yorumunda bunlar yok.

Bu oyunda, aklı yerinde (Kral Lear) olan ve gözleri görürken (Gloucester örneğinde olduğunca) gerçekleri kavrayıp göremeyen insanoğlu, gerçekleri gözleri görmezken, aklı uçmuşken görüp kavramaya başlamakta. Oysa bu ileti de Bill Buckhurst’un yorumunda bulunmamakta.

KULAKLARIN ÇINLASIN DİKMEN GÜRÜN
Ben “Kral Lear”i en son 1997’nin mayısında (Prof. Dr. Dikmen Gürün’ün sayesinde) Aya İrini’de Richard Eyre’in yönetiminden İngiltere Ulusal Kraliyet Tiyatrosu yapımı olarak izlemiştim. Kral’ı Ian Holm yorumluyordu. Davit Burke (Kent Dükü), Timothy West (Gloucester Dükü), Michael Bryant (Soytarı), Barbara Flynn (Goneril), Amanda Redman (Regan), Anne-Marie Duff (Cornelia), Paul Rhys (Edgar), William Osborne (Oswald)...

Aman da aman... Yetinmedim, Eyre’in uyarlaması ve rejisinden filmini de seyrettim “Kral Lear”in. Shakespeare’s Globe Theatre yapımı “Kral Lear”e giderken, doğrusu Eyre’in yorumunun da üstünde bir yorum bekliyordum.

Sonuç? Oyunun ikinci yarısında kendimi dışarıda buldum! Neden mi? Bir buçuk saat süren ilk yarıda oyuncular en küçük bir dramaturgik tavır yansıtmadı da ondan!

BUCKHURST’ÜN KÖTÜ KALIBI
Temposuzluk, yüzeysellik, metinle uyumsuzluk, omuzlarına “vatka” konulmuş oyunculuklar güzelim oyunu okuma tiyatrosuna dönüştürmüştü. Yönetmen Buckhurst, Gloucester Dükü’nü (Rawiri Paratene), Cornwall Dükü’nü (Matthew Romain), Albany Dükü’nü (Rawiri Paratene) oyundan neredeyse silip atmıştı. Bethan Cullinane, devimsel olmayan bir Soytarı çizerken, Dickon Tyrrell’in, Kent Kontu’nun Krala bağlılığını, sevgisini daha belirgin boyutlarda verememesi (vermemesi mümkün değil) izleyiciyi şaşırttı. Oliver Boot, Joseph Marcell, Shanaya Rafaat Adrian Brine’nın: “Shakespeare’in oyunlarına yaklaşabilmek için düş görmesini bilmek gerekir” öngörüsünü hiç ciddiye almamıştı, eminim hiçbiri ne Lear’in, ne Edmund’un, ne Edgar’ın (Deli Tom) karakterlerinin düşünü görmemişlerdi. İnsani özellikler, çelişkiler saptanmamış, derinlikleri yitik karakterlere ruh salgılanmamıştı. Oyuncular, Bill Buckhurst’ün kötü kalıbına girmiş, sıkışmış ve çıkamamışlardı. Duygu, beden, zihin organik bütünlükleri oluşmamış/oluşturulmamıştı.

Globe’un “Kral Lear”inde her çağa bir şeyler anlatacak boyutluluk, insancıl özellikler uygarlığın değişim dönemlerindeki bilinçli bakış açısı, kısacası, siyasal ve toplumsal düzlemlerde insanın rolü üzerinde evrensel alegorinin esamisi yoktu.

Bana sorarsanız, Shakespeare ciddi anlamda ihanete uğramıştı. Oyunun alkışlanacak tek olgusu, İngiliz oyuncuların İngilizceyi pek güzel konuşmalarıydı(!).

Üstün Akmen
Evrensel


Yazarın Tüm Yazıları


Paylaş      
Yorumlar

Bu Oyun Hakkındaki Görüşlerinizi Paylaşın !

İsim
Mail  (Yayınlanmayacak)
Yorum
Güvenlik Kodu= 337
Lütfen bu kodu yandaki kutuya yazınız
 

    Son Eklenen Yazılar     En Çok Okunan Güncel Yazılar
'Ağaçlar Ayakta Ölür' - Nevra Serezli ve Tiyatro Kare (Füsun Akmen Balkaya)
Atam Siz Rahat Uyuyun Gençleriniz Size Layık - Yıllar Sonra 'Satıcı'nın Ölümü' - Bir Büyük Sanatçı Argun Kınal'a Veda
    Tüm Tiyatro Yazıları

    Bu Tarihte Yayınlanan Diğer Yazılar
    Bu yazının yayınlandığı tarihte gündemdeki diğer yazılar aşağıda listelenmiştir...

  • Antalya'da Sevgi, Merhametsizlikle Yer Değiştirirken: Othello (Üstün Akmen) - 5/25/2013
  • Bir Oyuncu; Şebnem Köstem (Pınar Çekirge - Yavuz Pak) - 5/24/2013
  • Kitap İncelemesi: Yargıtatör (Tiyatro Oyunu) (Serkan Fırtına) - 5/24/2013
  • Masalların Duvarları Yüksek Olur: Peri Devden Korkuyor (Üstün Akmen) - 5/21/2013
  • Memet Ali Alabora Röportajı (Ulya Altıntaş) - 5/17/2013
  • Evrim, Ya Geriye Doğru da İşlerse: Kaplumbağa (Üstün Akmen) - 5/15/2013
  • Yar Bana Bir Ödül (Nedim Saban) - 5/15/2013
  • Hint Uygarlığı ve Tiyatrosu Üzerine (Serkan Fırtına) - 5/11/2013
  • Ödüllendirilemeyenler (Nedim Saban) - 5/11/2013
  • Made In Birol Güven Damgası Sahnede: Yatak Odası Diyalogları (Üstün Akmen) - 5/11/2013
  • Bir Hışmınan Geldi Geçti Globe Theatre, Peh, Peh, Peh: Kral Lear (Üstün Akmen) - 5/6/2013
  • Pal Sokağı Çocukları - Ankara Devlet Tiyatrosu (Kurtuluş Bilgilioğul) - 5/6/2013
  • Gay Olmak ya da Olmamak; Nathan Lane'li -The Nance- Broadway'de… (Ali Kemal Güven) - 5/2/2013
  • Aşkın Yeni Adresi - Taj Express (Kurtuluş Bilgilioğul) - 5/2/2013
  • Genç Yazar Uğur Saatçi Gene Trabzon'da: Bu Da Geçer Ya Hu (Üstün Akmen) - 5/2/2013
  • Othello Rize'de (Gülseren Engin) - 5/2/2013
  • Muhsin Hoca Kime Teslim??? (Nedim Saban) - 4/30/2013
  • Hayatı Seçmek mi Onuru Korumak mı: Jeanne d'Arc'ın Öteki Ölümü (Üstün Akmen) - 4/27/2013
  • Su ve Ateş Anıları (Kurtuluş Bilgilioğul) - 4/26/2013
  • Muhsin Ertuğrul; Türk Tiyatrosunun Simurg'u.... (Murat Örem) - 4/26/2013
  • Muhsin Ertuğrul; Türk Tiyatrosunun Simurg'u.... (Murat Örem) - 4/26/2013
  • Suç ve Ceza Yabancı Sahnede… (İhsan Ata) - 4/26/2013
  • Orhan Asena Bu Yıl Da Konya'da: Ya Devlet Başa Ya Kuzgun Leşe (Üstün Akmen) - 4/24/2013
  • Jürilerin Koltuk İşgali (Nedim Saban) - 4/23/2013
  • MERYEM'İN VASİYETİ Walter Kerr Theatre'da perde açtı! (Ali Kemal Güven) - 4/22/2013
  • Kaan Erkam'ın Oda Tiyatrosu Sosyal Yasak Tanımlıyor: Tabusuz (Üstün Akmen) - 4/22/2013
  • Cengiz Sezici Röportajı (Ulya Altıntaş) - 4/21/2013
  • Kadına Şiddet Bu Kez Farklı Bir Konseptle Sahnede… Kurdele ya da Artı Sonsuz (İhsan Ata) - 4/21/2013
  • Neil Simon'ından Bir Nedim Saban Uyarlaması: Aşk'a 103 Adım (Üstün Akmen) - 4/17/2013
  • Murat Prosciler Röportajı (Ulya Altıntaş) - 4/17/2013
  • Değişmeyen Düzenin Oyunu: Nafile Dünya (Üstün Akmen) - 4/15/2013
  • Doğum Gününüz Kutlu Olsun Nisa Ablacığım, Hayat Tesadüflerle Dolu (Can Murat Yaşar Şengel) - 4/12/2013
  • Ailesi Olsa da Olmasa da Herkes Bir Çocuk Sonuçta... (Deniz Zengin) - 4/8/2013
  • İstanbul'un Kadıköy'ünde Kabare Zevki: Bize Bir Haller Oldu (Üstün Akmen) - 4/8/2013
  • Newton Bilgisayardan Ne Anlar (Cüneyt İngiz) - 4/8/2013
  • Baskının Psikolojik ve Fizyolojik Sonuçları: Uğrak Yeri (Üstün Akmen) - 4/4/2013
  • Sessiz Kalınamayacak Bir Oyun: Sessizlik (Arif Arı) - 4/4/2013
  • Gerçek Bir Umut Hikayesi: Kimsenin Ölmediği Bir Günün Ertesiydi (Seyhan Arman) - 4/4/2013
  • Seferi Ramazan Bey'in Nafile Dünyası (Cüneyt İngiz) - 4/1/2013
  • Tuncay Özinel'in Tiyatroda 55. Yılı: Padişahım Çok Yaşa (Üstün Akmen) - 4/1/2013


  • Tiyatro Kursu Başlıyor!
    5 Kasım'den itibaren her PERŞEMBE Kadıköy'de!
    Çalışanlara yönelik hobi sınıfı!



    Duyuru Panosu!



    Son Eklenen Tiyatro Oyunları

         Güncel Yazılar

    Yazar olmak ister misiniz?
    Yazar olarak tiyatrodunyasi.com ailesine katılmak, yazılarınızı yüzbinlerce tiyatroseverle paylaşmak isterseniz tiyatrodunyasi@tiyatrodunyasi.com adresine mail gönderebilirsiniz...

    Mail Listemize Üye Olun

         Güncel Haberler
    Şehir Tiyatroları, Özel Tiyatrolara Kasım Ayında da Sahnelerinde Yer Veriyor
    oyun atölyesi'nde yeni sezon başlıyor...

    Tiyatro Dünyası'nı takip Edin
     
     |