| Tiyatro Kursu  | Şirket Tiyatrosu
Tiyatro Dünyası
Tiyatro Dünyası Bu Sahnede...
 
Ana Sayfa  |  Hakkımızda  |  Yazılar  |  Haberler  |  Yazarlar  |  Tiyatro Oyunları  |  Tiyatro Grupları  |  Sanatçılar  |  Kaynak  |  Duyuru Panosu  |
Bir al, üç seyret, tiyatroya şükret: ‘Kent Oyuncuları 45 yaşında’
Üstün Akmen



Uzunca süren yurtdışı gezimden dün sabaha karşı döndüm. Ne yedim ne içtim bir kenara bırakıp, neler gördüğümü elbette “bir münasip zamanda” anlatırım, ama gelin işe kaldığımız yerden, 2007-2008 tiyatro sezonu değerlendirmelerimden devam edelim.
Efendim, Kent Oyuncuları 45. yılını tamamlarken, bu yıl birkaç ilke de imza attı. Sahneye üç yeni oyun koydular. Oyunlar önce biçimleri, içerikleri açısından kırk beş yıllık Kent Oyuncuları tiryakisi izleyicileri şaşırttı. Sahnelenen eserlerden biri, John Buchan’ın yazdığı romandan Patrick Barlow’un uyarladığı, ünlü Hitchcock filmi “39 Basamak”tı, diğeri Israel Horowitz’in absürd komedisi “Kuyruk”tu ve üçüncüsüyse ülkemizde belki de en iyi tanınan ve sevilen gene bir absürd komedi yazarı Slawomir Mrozek’ten “Açık Denizde”siydi. Sözünü ettiğim yeniliklerden biri, bu üç oyunun bilet satışı birlikte yapılıyor. Üç oyuna birden bilet alarak, toplam 30 YTL veren seyirciler, bu oyunların her birini 25 yerine 10 YTL’den izliyor. “Kuyruk” ve “Açık Denizde” adlı oyunlar, aynı gün içinde birbirini izleyen matineler halinde oynanmakta. Seyirci aldığı üç biletten ikisini böylelikle aynı gün içinde kullanmış oluyor. Bir diğer ilginç yenilikse, “Ne Ödeyebilirsen” yeniliği. Ülkemizde ilk kez uygulanan bu yöntemde “Kuyruk” ve “Açık Denizde” adlı oyunlar, ayda bir kez seyircinin ödeyebileceği herhangi bir ücretle izleniyor.

‘Kuyruk’
Kent Oyuncuları’nın 45. yılının ilk oyunu olarak “Kuyruk”u izledim. “Kuyruk”, Kent Oyuncuları arasında yetişen Engin Hepileri’nin ilk yönetmenlik denemesi. Hepileri’nin yönettiği Israel Horowitz’in oyunu, birincilik ikincilik rekabetini konu almakta. Beş birey, rekabet çerçevesinde, diğerini yerinden indirmek için çeşitli komplo teorileri üretiyor. İzleyici, oyun geliştikçe tam anlamıyla bir sistem eleştirisiyle karşı karşıya kaldığını anlamakta. Ne kuyruğu olduğunu bilmedikleri bir “kuyruk”taki beş birey, öncelikle kendilerini iyi duyumsamaya çalışıyorlar, bu olguyu birbirlerine öğütlüyorlar. Birinci olabilmek için ön koşulun doğal davranmak olduğunu birbirlerine sürekli vurguluyorlar. Sonra öneriler yağmuru başlıyor. Kuyruğun dışında kalmakla beşinci olmak arasındaki fark ince ince işleniyor. Sonuncu olmak bile, giderek bir şey ifade eder hale gelecek, çünkü bireyler sonuncu olayım, ama kuyruğun içinde olayım düşüncesini taşımaya başlıyor.

Kuyrukta kuyruğa girmek
Ben “Kuyruk”u beğendim. Bu beğenim sadece, 2002-2003 sezonunda İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları’nda Engin Alkan’ın rejisiyle izlediğim Eugéne Ionesco’nun “Le Roi se Meurt-Kral Ölüyor”undan (ki ‘Kral Ölü(şü)yor’ başlığıyla oynanmıştı) bu yana absürd tiyatro izlemediğimden, özlediğimden kaynaklanmıyor. Engin Hepileri’nin “Kuyruk”u, sadece dar bir aydın grubunun ilgisini kışkışlayan oyun olarak ele almaması beğenime neden olmakta. Engin Hepileri; yeni bir dil, yeni düşünceler, yeni yaklaşımlar ve çok uzak bir gelecekte olmayan geniş bir kitlenin duygu ve düşünce biçimlerini değiştirecek yeni, capcanlı bir felsefeyi acemilikten uzak bir biçem içinde sunmayı başarmış. Bilmem anlatabiliyor muyum, beğenim işte buralardan kaynaklanıyor. Ön oyun haydi neyse ne de; görüntü hilelerine, görsel efektlere, illüzyonlara ve mim gösterisine dayanan Derya Aslan’ın “kara tiyatro” örneklemesine neden gerek gördüğünü anlayamamakla beraber, Hepileri’nin rejisinde çizgisel bir gelişimi yeğlemeden Horowitz’in insanın durumuyla ilgili iç sezilerini çok sesli bir yöntemle sunmayı başarmış olması beni mutlu ediyor.

‘Kuyruk’un diğer yaratıcıları
Yönetmen, “Kuyruk”ta dekor tasarımı düşünmemiş, klasik siyah perdeyi yeterli görmüş, yeğlemiş. Alper Maral’ın müziği, Gülbike Berkkam-Yasemin Akyol ikilisinin kostümleri iyi. Cihan Yöntem’in koreografisi oyuncular tarafından oldukça zedelenmiş. Cem Yılmazer’in ışığına sahnenin soluna düşen gölgeler dışında “kötü” söz edilemez. Özlem Turhal’ın çevirisi kulak tırmalamayacak nitelikte. Oyunda Erdem Akakçe, Ece Erişti, Ushan Çakır, Ferdi Alver, Erkan Avcı görevlerini kusursuza yakın başarıyor. Hele bir de Arnold “sürpriz” yerine “süpriz” demese…

‘Açık Denizde’
Kent Oyuncuları’nın 45. yılının ikinci oyunu olarak izlediğim “Açık Denizde-Na Pelnym Morzu (1961)”nin konusu kısaca şöyle: Üç adam, biri şişman (Bülent Şakrak), biri zayıf (Engin Hepileri), biri orta yapılı (Ferdi Alver) bir deniz kazasından kurtulup bir sala çıkarlar ve içlerinden birinin diğerleri tarafından yenmesi zorunluluğuyla karşı karşıya kalırlar. Çünkü erzakları kalmamıştır. Kimin kurban edileceğini kararlaştırmak için bütün politik yöntemleri denerler. Hangi yöntem kullanılırsa kullanılsın, neden bilinmez, kurban olarak seçilen kazazede, aralarında en güçsüz olanıdır. Zayıf adam, ancak şişman olan onu ölümünün kahramanca, özgecil bir edim olacağına inandırdığında, ölmeye boyun eğer. Derken, tuz aramakta olan orta yapılı adam bir kuru fasulye ve sosis bulur. Zayıf adamı öldürmeye artık gerek yoktur. Ama şişman adam, diğerine kutuyu saklamasını emreder. “Fasulye istemiyorum” diye mırıldanır, “hem zaten…Görmüyor musun? O çok mutlu!”

‘Açık Denizde’nin açıklığı
Görüldüğü gibi, “Açık Denizde”nin oldukça açık, keskin politik alegorisi, Kafkavari “kinayesi” vardır. Oyunu sahneye koyan Mehmet Birkiye de, gerçek olanla gerçek olmayan ya da doğru olanla doğru olmayan arasında absürd tiyatroda olmaması gereken katı ayrımları oyunculuklarda ustaca ayıklamıştır. Absürd tiyatroda bir şeyin doğru ya da yanlış olması gerekmiyor ya! Malûmunuzdur o “şey”, aynı anda hem doğru, hem de yanlış olabiliyor absürd tiyatroda. Birkiye yorumunda, oyun içinde ne olduğunu ve ne olmakta olduğunu doğrulamaktan kaçınırken, bence oyuna işte hep bu noktadan bakmış.

‘Açık Denizde’nin yaratıcı kadrosu
Oyunda kullanılan “La havle ve la kuvvete illa billahil aliyyil azim” gibi zikirler ya da kimi Türk diline yerleşik bazı deyimler, Yücel Erten’in çeviri metninde var mıdır, yoksa oyuncular ya da yönetmen tarafından mı oyuna eklenmiştir bilemiyorum, ama Erten’in çevirisi genel anlamıyla iyi. Ancaaak, zikirlerin ya da deyimlerin absürd tiyatronun vurucu etkisini azalttığı da bir gerçek. Cihan Yöntem’in koreografisi “Açık Denizde”de başarıyla uygulanmış. Cem Yılmazer’in ışık tasarımı özellikle kutlanacak oranda iyi. Dekor tasarımı sanırım “anonim”, ama hiç de kötü değil. Engin Hepileri’nin, Bülent Şakrak’ın, Ferdi Alver’in oyunculukları kusursuza yakın. Ushan Çakır ile Erkan Kolçak Köstendil yönetmenin buyruklarına tam anlamıyla uymuş.
Varolmak mı, yoksa hangi nedenle takıldığımız kuyruklarda bizi insanlığımızdan edecek birincilik sevdamız mı, önemli ya da bu açgözlülük, bu birbirimizi yeme kavgamız mı bizi “salaha” çıkaracak; öğrenmek isterseniz, bu iki kara mizah örneğini, bu absürd tiyatronun iki ballı bademini izlemezlik etmeyin. Bu arada, Kent Oyuncuları’nın 45. yılını kutlamadan geçmeyin. Onlara olan teşekkür borcunuzu bu vesileyle yerine getirin.

(Kenter Tiyatrosu-Harbiye
Telefon: 0212 246 35 89)
 
Üstün Akmen
Evrensel Gazetesi


Yazarın Tüm Yazıları


Paylaş      
Yorumlar

asi melek - ( 4/15/2008 )
hayırlı olsun umarım yönetmenliği de en ii sekilde yapar onu cooooookkk seviyorum engin sana ulasmak belki zor ama zor olanı basarmak daha güzeldir...

Bu Oyun Hakkındaki Görüşlerinizi Paylaşın !

İsim
Mail  (Yayınlanmayacak)
Yorum
Güvenlik Kodu= 960
Lütfen bu kodu yandaki kutuya yazınız
 

    Son Eklenen Yazılar     En Çok Okunan Güncel Yazılar
Ankara Devlet Tiyatrosu 70. Yıl ve 'Lüküs Hayat'
Atam Siz Rahat Uyuyun Gençleriniz Size Layık - Yıllar Sonra 'Satıcı'nın Ölümü' - Bir Büyük Sanatçı Argun Kınal'a Veda
    Tüm Tiyatro Yazıları

    Bu Tarihte Yayınlanan Diğer Yazılar
    Bu yazının yayınlandığı tarihte gündemdeki diğer yazılar aşağıda listelenmiştir...

  • Ismarlama Oyun ya da (Melih Anık) - 3/16/2008
  • Tiyatronun katı kurallarına gençlerin indirdiği şamar: Martı (Üstün Akmen) - 3/14/2008
  • Size hatırlatmamı istediğiniz başka bir şey var mı?: ‘444’ (Üstün Akmen) - 3/11/2008
  • Oyun içinde oyun kurgusuyla klasik tiyatro anlayışına başarısız bir güncelleme : ''Tartuffe'' (İhsan Ata) - 3/10/2008
  • Muhsin Ertuğrul Sahnesi Yıkılıyor ! (Hülya Karakaş) - 3/9/2008
  • Harcanmış Gelecek (Arif KOÇİNALI) - 3/9/2008
  • 8 Mart Dünya Kadınlar Günü Kutlu Olsun (Kenan Yoleri) - 3/7/2008
  • Bartu ve Esra’nın yükselişi; Deniz’in gelişi: ‘Şeylerin şekli’ (Üstün Akmen) - 3/7/2008
  • Tekrar Çal Sam – İstanbul Şehir Tiyatroları (İsmail Can Törtop) - 3/4/2008
  • Kent Oyuncuları’ndan korku, gerilim ve kahkaha: ‘39. Basamak’ (Üstün Akmen) - 3/4/2008
  • Bir al, üç seyret, tiyatroya şükret: ‘Kent Oyuncuları 45 yaşında’ (Üstün Akmen) - 3/1/2008
  • Bir özgürlük oyunu… Bu can benim kime ne (İhsan Ata) - 3/1/2008
  • Inishmaan’ın Sakatı – İstanbul Devlet Tiyatrosu (İsmail Can Törtop) - 2/26/2008
  • ŞEHİR TİYATROLARINDAN YENİ OYUN : YA DEVLET BAŞA YA KUZGUN LEŞE (Yasemin Aktaş) - 2/26/2008
  • Düşüncesiz Düşünce Adamları, Köşeli Köşe Yazarları ve Garıgötürüstlere Dair... (Ali Erdoğan) - 2/16/2008
  • RENKAHENK (Erdinç Yapan) - 2/16/2008
  • Röprezant Oyun Yazarları Derneği (Boran Doğan) - 2/11/2008
  • Asuman Dabak’tan: Bu Oyun Baska Oyun (Ahmet Kara) - 2/11/2008
  • Kahkaha ve hüznün buluştuğu çarpıcı bir oyun; ''Misafir'' (İhsan Ata) - 2/10/2008
  • Taşlama yağmuru: Zamazingo (Fatma Babuşçu) - 2/9/2008
  • NE BİÇİM OYUNSA, NASIL BİR OYUNSA BU OYUN: “BU OYUN BAŞKA OYUN” (Üstün Akmen) - 2/9/2008
  • Çok Tesettür Ederim... Pardon Çok Teşekkür Ederim (Ali Erdoğan) - 2/7/2008
  • İstanbul Devlet Tiyatrosu’nda Metin Belgin resitali: ‘Kontrabas’ (Üstün Akmen) - 2/6/2008
  • Tiyatro Patlamış… Duyan var mı? (Serkan Fırtına ) - 2/6/2008
  • Fırıldak Eleştirmenliği Kolay Değil (Can Doğan) - 2/5/2008
  • Venedik Taciri ya da "Güncel"(?) Shakespeare (Melih Anık) - 2/4/2008
  • Ölümsüz Öykü - İstanbul Şehir Tiyatroları (Ayşe Müge Gerdan) - 2/4/2008
  • Kaybolan Değerlerinizden Müessesemiz Sorumlu Değildir (Ali Erdoğan) - 2/3/2008
  • SARAN İLE YÖNTEM, AYAKTA ALKIŞLANMALI: “KOCA BİR AŞK ÇIĞLIĞI” (Üstün Akmen) - 2/1/2008
  • ONLAR BUNLARI YAPARKEN, SEN NE YAPTIN?: “MİKADONUN ÇÖPLERİ” (Üstün Akmen) - 2/1/2008
  • Sermiyan Midyat Söyleşisi (İsmail Can Törtop) - 1/31/2008
  • Oyunbaz Martı ile karşınızda… (Yasemin Aktaş) - 1/31/2008
  • 60 yıl sonra tekrar sahnelere dönen oyun ; ''KOŞEBAŞI'' (İhsan Ata) - 1/30/2008
  • Döktüğün tere bereket Suat Sungur: ‘Babamla Dans’ (Üstün Akmen) - 1/29/2008
  • Uzun Soluklu Oyunların Oyuncusu Yurdaer Okur ile Söyleşi (Yasemin Aktaş) - 1/27/2008
  • ashura (Dila Akbaş) - 1/25/2008
  • Tiyatro adına utanç verici, kötü üstü kötü oyun: Fırıldakzade (Üstün Akmen) - 1/25/2008
  • Tiyatro Yüzleşme ile Söyleşi (Dila Akbaş, İsmail Can Törtop) - 1/23/2008
  • Şeylerin Şekli (Melih Anık) - 1/23/2008
  • Güvenliğimizin battaniyesi midir din?: ‘Dua Odası’ (Üstün Akmen) - 1/22/2008


  • Tiyatro Kursu Başlıyor!
    17 Şubat'tan itibaren her PAZARTESİ Kadıköy'de!
    Çalışanlara yönelik hobi sınıfı!



    Duyuru Panosu!



    Son Eklenen Tiyatro Oyunları

         Güncel Yazılar

    Yazar olmak ister misiniz?
    Yazar olarak tiyatrodunyasi.com ailesine katılmak, yazılarınızı yüzbinlerce tiyatroseverle paylaşmak isterseniz tiyatrodunyasi@tiyatrodunyasi.com adresine mail gönderebilirsiniz...

    Mail Listemize Üye Olun

         Güncel Haberler
    Hangisi Karısı, 5. Sezonunda!
    Istanbul Fringe Festival - Uluslararası Performans Sanatları Festivali (18-22 Eylül 2019)

    Tiyatro Dünyası'nı takip Edin
     
     |