Ankara’da Tiyatromuzun Çatı Örgütü Kuruldu mu? ( Ömer F. Kurhan )        11/25/2009

14. Uluslararası Ankara Tiyatro Festivali Kapsamı’nda gerçekleştirilen Örgütlü Bir Tiyatro İçin Türkiye Tiyatro Kurultayı Ankara Buluşması’nın sonunda TÜRKİYE TİYATROLARI GÜÇ BİRLİĞİ GİRİŞİMİ (TTGBG) adı verilen bir yapının kurulduğunu öğrendik. Ulaşabildiğim bilgilerden, bu yapının bazı ilkesel önermelere de sahip olduğu, ama işleyiş biçiminin henüz ayrıntılı olarak ele alınmadığı sonucunu çıkarmak mümkün. Ortada sadece tartışmaya açık ilkesel bazı önermeler var. Uzun süredir çatı örgütünü inşa sürecinde sorumluluk alan Koordinasyon Komitesi’ne üye olmama rağmen, sağlık sorunları nedeniyle Ankara Buluşması’na katılma olanağım olmadı. Öte yandan, çatı örgütünün inşa sürecine çeşitli düzeylerde katkı sunan girişim ya da inisiyatife bir ad verilmesinin doğru olduğunu ve Ankara Buluşması’nda bu belirsizliğin giderileceğini tahmin ediyordum. Pekiyi Ankara Buluşması’nda sadece bir isim belirsizliği mi giderildi? Öğrendiklerim ve bu konuda yazılıp çizilenler atılan adımın biraz daha büyük olduğunu ve kafa karışıklığı içerdiğini gösteriyor. Çatı örgütü adına yola çıkarken hedefler belliydi: Süreç içinde var olan ya da canlandırılması gereken ya da kurulması gereken tiyatro örgütlerinin bir araya gelmesini sağlamak. Kısacası tüm tiyatro insanlarına ve topluluklarına örgütlenme çağrısı yapmak ve tiyatro örgütlerinin oluşturacağı bir çatı yapısını adım adım inşa etmek. Ankara Buluşması’nda TTGBG adı verilen girişimin tiyatro örgütlerini, tiyatro topluluklarını ve tiyatro insanlarını kapsayabileceği söylenmiş. Bana göre bu önerinin şu şekilde değiştirilmesi gerekiyor: Girişim tiyatro örgütlerini ve örgütlü birliktelikleri canlandırma ya da inşa etme adına çalışma yürüten ve buna destek veren tiyatro topluluklarını ve tiyatro insanlarını kapsar. Kalın harflerle vurguladığım fark kritiktir. Artık bir nokta netleşmeli ve daha fazla kafa karışıklığına izin verilmemelidir. Çatı örgütünü inşa sürecini başlattığımızda hedefin ne olduğu açıktı: Tiyatro örgütlerini bir araya getirme yoluyla birleşik ve güçlü bir tiyatro muhatabı yaratmak. Pekiyi niçin bu çatı örgütü hemen kurulmayıp sürece yayılmasına karar verildi? Çünkü Türkiye tiyatrosunun örgütsel olarak genelde bir dağınıklık yaşadığı, var olan örgütlerin de ciddi bir toparlanmaya ve belki yeniden yapılanmaya ihtiyaç duyduğu tespit edildi. Bu gerçekliğin değiştiğini ve örgütsel toparlanmanın büyük ölçüde sağlandığını iddia edebilir miyiz? Edemiyorsak, Ankara Buluşması’nda bir çatı örgütü kurulduğunu ve bunun ilan edildiğini iddia etmek saçma olacaktır. Hali hazırda söz konusu olan bir girişim ya da inisiyatiftir. Çeşitli buluşmalarla adım adım hayata geçirilen Kurultay pratiğinde sadece dönemsel bilançolar çıkarılabilir. Zaten var olan bir girişimi ya da inisiyatifi adlandırmak başka, bunun hedeflediğimiz çatı örgütü olduğunu iddia etmek başkadır. Bu konuda bir an önce netleşmeye ihtiyaç vardır. Üç kişi bir araya gelip bir parti kurabilir, bir tiyatro örgütü de kurabilir. Belli bir vadede önemli başarılara imza da atabilir. Fakat mesele tiyatro örgütlerinin çatı örgütünü inşa etmekse, tiyatro alanlarında yaşanan örgütsel boşluğun ya da yetersizliklerin aşılmasına paralel bir çatı örgütü inşa sürecinin yaşanması kaçınılmazdır. İçerden acelecilik örgütlemenin de dışarıdan ahkâm kesmenin de bu sürece faydası yok. Her iki eğilim de nihayetinde aynı kapıya çıkar ve tiyatromuz örgütlenme krizini aşamaz hale gelir. Bir de güya örgütlü tiyatro esprisine sahip çıktığını iddia eden ama çelme takma alışkanlığından vazgeçemeyenler var ki, onların bu süreçte etkili olabileceklerini zaten düşünmedim ve düşünmüyorum. Süreci belirleyecek olan, nihayetinde elini taşın altına koymaktan korkmayanlar ve tiyatro alanında örgütlü duruşta ısrar edenler olacaktır. Bu yazının başlığında sorduğum soruya yanıt dermiş oldum sanırım: Hayır, bir çatı örgütü kurulmadı; çatı örgütünü inşa sürecinde bir dönemece daha girildi; o kadar. Tartışalım; olabildiğince gerçekçi ve rasyonel sonuçlara ulaşmaya çalışalım. Ömer F. Kurhan Yazarın Tüm Yazıları Bu Yazıyı TAVSİYE ET!