| Tiyatro Kursu  | Şirket Tiyatrosu
Tiyatro Dünyası
Tiyatro Dünyası Bu Sahnede...
 
Ana Sayfa  |  Hakkımızda  |  Yazılar  |  Haberler  |  Yazarlar  |  Tiyatro Oyunları  |  Tiyatro Grupları  |  Sanatçılar  |  Kaynak  |  Duyuru Panosu  |
Tiyatrocu, Bestekâr Sadeddin Kaynak'tan Ne Öğrenilebilir?
Melih Anık




Türk Sanat Müziğinin büyük bestekârlarından Sadeddin Kaynak 1961 yılında vefat etti.

Yüzlerce eserin bestekârı Kaynak , özellikle Mısır kökenli filmlere hazırladığı Türkçe şarkılarla , tiyatrocularımız için ilham verici bir örnektir.

Mısır’da yapılan Harun Reşit isimli film için müziğin değiştirilip değiştirilmemesi konusunda çıkan anlaşmazlık , özgün müzikli nüsha yanında Türk Müziği besteleri ile hazırlanacak nüshanın ayni anda halka gösterilmeye karar verilmesi ile çözülmüş.

Beyoğlu’nda ayni anda vizyona giren filmlerden Türk Müziği besteli şarkıları olan , Arap müzikli olanının 3 katı hasılat yapınca yeni bir yol açılmış ve Kaynak yaklaşık 80 filme 800’e yakın beste yapmış. O filmleri “yerli”leştirmiş.(Uyarlamış bir anlamda.)

Kaynak tarafından kaleme alınan bir yazıda film müziğinin niteliği konusunda “Filmde bulunduğu yere uygun ve mutabık olması”; “Nağmelerin herkes tarafından kolayca terennüm edilecek ve çalınacak derecede kolay olması” özellikleri vurgulamış.

Kaynak,yazısında “Bir milletin musikîsini bir gayeye ulaştırmak isterseniz,halkı da beraber o gayeye ulaştırınız. Türk Musikîsinin şehirden kasabaya,kasabadan köye kadar gitmesini sağlayan en kuvvetli bir yayın ve en sihirli telkin vasıtasının film sanayimiz olduğundan şüphe yoktur” demiş.

Kaynak kendisi ile yapılan bir söyleşide de “Mecbur kalıp dinlese sadece kulağı ile dinler, gönlüyle değil. Bizlerin takdirkârı musikîseverlerdir. O yüzden her tabakadan insana eserlerimizi beğendirmek gerekir ve onu beceremeyen de bestekâr değildir” demiş.

Kuşkusuz başarının mimarı olarak şarkı sözlerini yazan Vecdi Bingöl’ü de anmadan geçmemek gerekir.

Kaynak’ın film şarkıları “adaptasyon” olduğu ileri sürülerek ve ortaya konan çaba “Fantezi” ismi verilerek küçültülmek istenmiştir.

Ne mutlu ki iddia sahipleri çok küçük bir çevre olarak kalmış, müzik aleminin gerçek sanatçıları Kaynak’ın büyüklüğünü ve özgünlüğünün hakkını teslim etmişlerdir.

O zamanlar “Fantezi” denilen pek çok Kaynak şarkısı, şimdi herkesin bir dinleyişte terennüm ettiği(söylediği) , müziğimizin klasik eserleri arasındadır.

Kaynak’ın ifadeleri ile amaç “Türk Musikîsini asri(çağdaş) icaplara(gereklere) uygun şekilde işlemenin ve kullanılmanın en verimli ve müsait(uygun) yeri olduğunu bilerek memleket davasına bu yönde hizmet etmek –millî zevklerimize uygun olmak şartiyle- musikîmizi gitmesi lazım gelen hedefe uygun şekilde sevk ve tevcih etmek (yöneltmek)tir.”

Kaynak’ın dikkat ettiği husus şöyle özetlenebilir: “Şarkı filmin neresinde bulunuyorsa ,o bölümdeki konuya,makam,usũl,ritm ve güfteye uygun olacaktır.”

Kaynak ,ayrıca , filmin orijinalindeki ağız hareketlerine de dikkat ediyor ve ona uygun sözleri kullanmaya gayret ediyor.

Tanbur sazının önde gelen ustalarından Necdet Yaşar , Kaynak’ın müziği ile ilgili şunları belirtmiş:

“Bir defa eserlerinde folklor malzemesini kullanıyor. Malzemeyi çalıntı ederek değil kendisi adeta yeniden yaratıyor. Folklorik malzemeyi makam sistemi içinde kullanıyor.

* * *

Çok ince zevklere hitap ediyor. O çok yüksek seviyede bir şeyler yapıyor ve yüksek seviyede bir meraklıya hitap ediyor. Öyle bir eser yazıyor ki en titiz bir meraklıya hitap ederken , kaldırımlarda garip dolaşan bir meraklıya da hitap edebiliyor.”

Hasan Oral Şen’in “Serbest hür özellikleriyle kuralların daralttığı bestekarın hareket alanını genişleten,ilhamını serbestçe kullanabildiği bir biçim olarak düşünebiliriz.Bestekarlığı gerçek anlamda hak etmiş ve geleneğin gerekli kıldığı eserleri verebilmiş ve sonra bu yolu denemiş olanlar için geçerlidir” ile Yılmaz Öztuna’nın “Klasik şarkıda başarı kazandıktan sonra belirli maksatla serbest şekiller denenmelidir” ifadelerindeki gerçeği de akıldan çıkarmamakta yarar olacaktır.

Tiyatromuzun , Sadeddin Kaynak’ı öğrenmesi , anlaması iyi olur diye düşünüyorum. O zaman , "temeli" bilmeden serbest denemelere kalkışan ; folklorunu bilmeden “post-modern takılan” ; “Ben yaptım oldu”cu uyarlamalar görmeyiz belki.

Melih Anık
http://melihanik.blogspot.com

Kaynak: “Sadeddin Kaynak”- Hasan Oral Şen- TRT Yayın no:108

Yazarın Tüm Yazıları


Paylaş      
Yorumlar

Bu Oyun Hakkındaki Görüşlerinizi Paylaşın !

İsim
Mail  (Yayınlanmayacak)
Yorum
Güvenlik Kodu= 602
Lütfen bu kodu yandaki kutuya yazınız
 

    Son Eklenen Yazılar     En Çok Okunan Güncel Yazılar
'Ağaçlar Ayakta Ölür' - Nevra Serezli ve Tiyatro Kare (Füsun Akmen Balkaya)
Atam Siz Rahat Uyuyun Gençleriniz Size Layık - Yıllar Sonra 'Satıcı'nın Ölümü' - Bir Büyük Sanatçı Argun Kınal'a Veda
    Tüm Tiyatro Yazıları

    Bu Tarihte Yayınlanan Diğer Yazılar
    Bu yazının yayınlandığı tarihte gündemdeki diğer yazılar aşağıda listelenmiştir...

  • Kadıköy Belediyesi Tiyatro Festivali'nden Tiyatronun Görünüşü (Melih Anık) - 7/30/2010
  • Sanatta Yozlaşmaya Hayır! (Yurdagül Yurtseven) - 7/30/2010
  • Nedim Saban ve Tuncay Özinel Mahkemelik Olmuşlar, Haberiniz Var mı? (Melih Anık) - 7/27/2010
  • ABD Nesiyle Ünlüdür? (Zafer Diper) - 7/27/2010
  • Direklerarası Seyircileri, Kalkan – YEŞİLKÖY'deki 3. Köy Seyirlik ve Köy Tiyatroları Buluşması'ndaydılar (Moderatör) - 7/27/2010
  • Tatil Üçlemesi'nden Eleştiri Üçlemesi'ne - Tiyatroda Yazarın ve Metnin Değerlendirilmesi (Melih Anık) - 7/23/2010
  • Emeğime Biraz Saygı İstiyorum (Ali Erdoğan) - 7/19/2010
  • Süründürelim Kaldıralım Öldürelim Taksim'de Asalım (Parkan Özturan) - 7/18/2010
  • Hamam'da Fırtına (Shakespeare) - Tiyatro Grup (Melih Anık) - 7/18/2010
  • Büyük Sultan Katalina - Medeniyetler İttifakı (Dündar İncesu) - 7/18/2010
  • Tiyatrocu, Bestekâr Sadeddin Kaynak'tan Ne Öğrenilebilir? (Melih Anık) - 7/15/2010
  • Moldova İzlenimlerim - Gagauz'larla 4 Gün… (Tuncer Cücenoğlu) - 7/15/2010
  • Adayları da Vururlar (Zafer Diper) - 7/14/2010
  • İşletmeci Bizi Değil Tiyatroyu İşletsin (Parkan Özturan) - 7/14/2010
  • Aşktan da Üstün (Pınar Çekirge) - 7/14/2010
  • Tek Çıkış Yolu: Aydınlar (Tuncer Cücenoğlu) - 7/14/2010
  • Avrupa Üniversiteleri Tiyatro Şenliği'nden Bir Oyun: Akademi İçin Bir Rapor (Üstün Akmen) - 7/14/2010
  • Tiyatro Yaşta Değil Aşktadır (M. Erkul Eğilmez) - 7/14/2010
  • Beklentilerimiz Mi Önemli, Nasıl Beklediğimiz Mi?: Bekleme Salonu (Üstün Akmen) - 7/11/2010
  • İşsizler Cennete Gidecek Mi? (M. Erkul Eğilmez) - 7/11/2010
  • Şeyh Bedrettin Destanı , Vera'nın Şoförü ve Mustafa Ata (Melih Anık) - 7/11/2010
  • Çanakkale Masalı (Çocuk Oyunu) (Emel Aygören Şen) - 7/11/2010
  • Özel Tiyatro Kim? (Parkan Özturan) - 7/11/2010
  • Bir Sihirbazdır Nurullah Tuncer (Tuncer Cücenoğlu) - 7/9/2010
  • Bayazıt Konya'da (İhsan Ata) - 7/9/2010
  • Bitmez Tükenmez Bir Yol, Aşk Diyorlar Buna: Arianna-Sevda Yolu (Üstün Akmen) - 7/9/2010
  • Konservatuvar Sınavlarına Girecek Adayların Bilmesi Gerekenler (İhsan Ata) - 7/9/2010
  • Sözler Hareketlere, Bedenler Sese Dönüşürken: Nefes (Üstün Akmen) - 7/9/2010
  • Bu Örnek, Carlo Goldoni'yi Temsil Eder mi?: Tatil Üçlemesi (Üstün Akmen) - 7/9/2010
  • Devr-i İstanbul (Cüneyt İngiz) - 7/9/2010
  • Vuvuzula - Ağustos Böceği - Boş Teneke (Dündar İncesu) - 7/9/2010
  • Anüs Ağzındaki Yangın (Parkan Özturan) - 7/6/2010
  • Sadece ÇAY ve biraz SEMPATİ (Pınar Çekirge) - 7/6/2010
  • Tiyatro Koşulan Bir Devrimdir Koşuyolu'nda… (Yurdagül Yurtseven) - 7/6/2010
  • Konservatuar Yolculuğu (Cüneyt İngiz) - 7/6/2010
  • Tiyatro 34718 (Cüneyt İngiz) - 6/24/2010
  • GSM 8.Amatör Tiyatro Festivali'nde, Savaş Aykılıç'ın Not Defterinden - Tartuffe'ler Orgon'lar ve Diğerleri - Kadir Has Üniversitesi Tiyatro Topluluğu (Savaş Aykılıç) - 6/23/2010
  • Zülfü Livaneli Sahnede! - Leyla'nın Evi (İhsan Ata) - 6/23/2010
  • Eleştirmenlerden Arşivlik Bir Seçki (Metin Boran) - 6/23/2010
  • Antalyalılar, Nazım Hikmet'i Fazıl Say ve Mehmet Aksoy ile Andı (Üstün Akmen) - 6/23/2010


  • Tiyatro Kursu Başlıyor!
    5 Kasım'den itibaren her PERŞEMBE Kadıköy'de!
    Çalışanlara yönelik hobi sınıfı!



    Duyuru Panosu!



    Son Eklenen Tiyatro Oyunları

         Güncel Yazılar

    Yazar olmak ister misiniz?
    Yazar olarak tiyatrodunyasi.com ailesine katılmak, yazılarınızı yüzbinlerce tiyatroseverle paylaşmak isterseniz tiyatrodunyasi@tiyatrodunyasi.com adresine mail gönderebilirsiniz...

    Mail Listemize Üye Olun

         Güncel Haberler
    Şehir Tiyatroları, Özel Tiyatrolara Kasım Ayında da Sahnelerinde Yer Veriyor
    oyun atölyesi'nde yeni sezon başlıyor...

    Tiyatro Dünyası'nı takip Edin
     
     |