| Tiyatro Kursu  | Şirket Tiyatrosu
Tiyatro Dünyası
Tiyatro Dünyası Bu Sahnede...
 
Ana Sayfa  |  Hakkımızda  |  Yazılar  |  Haberler  |  Yazarlar  |  Tiyatro Oyunları  |  Tiyatro Grupları  |  Sanatçılar  |  Kaynak  |  Duyuru Panosu  |
Othello
Hülya Karakaş




Batum İlya Çavçavadze Tiyatrosu’nun 2005 yapımı bir Othello oyununun videosunu izlettirdiler bana…O an Arda Aydın’ın Tiyatro Dünyasın da,Londra’da izlediği Hamlet oyunu üzerine yazdıklarını hatırladım.(Othello ve Hamlet oyunlarının arasında ki bağlantılar nedeniyle!)Benim için bu yıl kesinlikle Othello yılıydı. İzlediğim bütün Othello’lar bugüne kadar izlediklerimin çok önüne geçmişlerdi ve hepsi birbirinden şahaneydi diyebilirim.
Haziran ayında yapılan,Viyana Tiyatro Festivali’nin kapanış oyunu olan,Peter Sellars’ın yönettiği,(Amerikalıların ve tüm tiyatro çevresinin “dahi” diye nitelendirdiği yönetmenlerden…)Tiyatro Akzent’de sahnelenen,izlediğim Othello’yu yazmalıydım artık.Daha doğrusu gördüklerimi Tiyatro Dünyası okurlarıyla paylaşmaktır niyetim.

Sellars’ın oyunun gösterimi için Tiyatro Akzent’i seçmesi boşuna değil!Yeni ve bohem bir tiyatro Akzent.Bizim tiyatrolara ise hiç benzemiyor!”Taçlandırılmış Yeni Ümitler” başlığı altında,ilk kez 2006 yılında başlayan Viyana Tiyatro Festivali’nin de aynı zamanda kurucularında Peter Sellars.Amerika’nın son başkanı Barak Obama’yı da yönetmen “Taçlandırılmış Yeni Ümit” olarak görüyor,bunu çok net bir şekilde de söylüyor.Oyunun provaları da tam Amerikan seçimlerinin arkasından bu nedenle başlıyor.Peter Sellars’ın on beş yıl önce sahnelediği “Venedik Taciri” oyunundan sonra ki yaptığı ilk Şhakespeare oyunu Othello.Obama’dan ve dünyada ki son siyasi gelişmelerden esinlenerek yorumlamış oyunu.Othello dışında ki tüm karakterler de adeta Senatör John McCain gibidirler!Alın size bir Amerikan seçim karması der gibi…Shakespeare’in Amerikanlaşması,Kennedy’nin “Biz artık Şhakespeare oynamalıyız.” dedikten sonra başlamış araştırmalara göre...1962 yılında,Public Tiyatro nun kurucusu Jozeph Papp Central Park’ın ortasında arka arkaya Shakespeare oyunları sahneler.New Yorklular Manhattan semaları altında “İn The Park” başlığı altında Shakespeare’in “12Gece” oyununu izleyerek eğlenmişler…

Public Tiyatro’nun şimdi ki direktörü Barry Edelstein ise bu Othello’yu,”Asla flu değil,çok keskin ve görünür…” olarak tanımlamış.Bence yönetmenin spirütüel ve entelektüel olması da oyunun böyle çıkması için bir neden ve bu da söylenenleri doğrular nitelikte.Seyirci oyunu izlerken Peter Sellars’ın oyunu asla “akademik” yorumlamadığını çok net bir şekilde görüyor.Bunu nasıl başardığını anlamak oldukça zor.Üstelik izlediğin oyun yaklaşık beş saatlik bir Othello yorumuysa daha da zor!

Peki nasıl oluyor da,bu denli minimalist sahnelenen Othello yorumu bu kadar uzun olabiliyor..?Cevabı ise, yönetmenin oyunun ilk halini kullanmasına bağlı,yani ilk baskıya satırı satırına sadık kalarak sahnelemiş oyunu.(1.Quarto!)Bu sadakatin içine değiştirmeleri,dönüştürmeleri de sığdırmış,oyunculukları maskülen ve otoriter kılmış…Brabantio rolü ortalarda bile yok,sadece sesini duyuyoruz.Roderigo ise İago’ya kokain sağlayan bir junky olarak yorumlanmış!Othello için bir şey yazmak gerekiyorsa,o da onun tıpkı Barak Obama olduğudur..!Montano rolünü bir kadına oynatarak oyunda ki cinsel güdüleri iyice açığa çıkarmış.Durmaksızın içki içerler ve durmaksızın birbirlerine karşı duydukları cinsel dürtüleri açığa çıkarırlar!John Ortiz’in oynadığı Othello rolü,benim bugüne kadar izlediğim Othello’lar gibi güçlü karakterlere hiç benzemez.Sahnede uyanık bir askerin dolaştığını görürüz o kadar.Oyun bize dünyanın yataklardan idare edildiğini adeta bağırarak söyler!

Sahnede yataktan başka hiçbir şey yoktur.Boş ve siyah bir sahnede bir taç gibi duran kocaman bir yatağı video monitörleri çevreler.Bu monitörler de yap boz gibi ekranlara yansıtılmışlardır.

Oyunun ırkçılığa yaklaşımı da ilginç.Sanki Shakespeare’in yazdıklarına nazire yapıyormuşçasına çok bildik bir şekilde yorumlanmamış ırkçılık..!Kimbilir belki de Shakespeare’de oyunun böyle yorumlanmasını tercih edebilirdi!Siyahlar,beyazlar ve Latinlerle harmanlanmış bir cast da kim kimdi,neydi,ilişkileri nasıldı karmaşası yaşanıyorsa da ilk dakikalarda,sonra bu durumu oyunun güçlü yapısı olağan kılıyor.Othello gibi psikolojik bir metni siyasi bir castla sahnelemeyi de ancak Peter Sellars gibi büyük yönetmenler becerebilir.Çünkü çözümlemeler çok net bir şekilde yapılmış,seyirciyi ortada bırakmıyor,ona olanaklar sunuyor…Oyun güncellenirken günümüz gerçeklerinden kopmadan,güç,renk,cinsiyet temalarının altları çizilmiş.Sahnede Afro-Amerikalılar,Latinler ellerinde ki cep telefonlarıyla iletişim kurarlar.Türklere karşı Kıbrıs’ı koruma kararı konferans hattıyla bildirilir komutana.

İago’yu bir star,benim çok beğendiğim bir aktör,Philip Seymour Hoffman oynuyor.Tıknaz,itici,sarı saçlı,sakallı,elleri hep cebinde dolaşan,sürekli pantolonunu çekiştiren,son derece sıradan bir karakter olmuş İago.Bu başağı karakteri etkileyici bir oyunculukla içselleştirmiş Hoffman.Her şeyi yöneten,aydınlık bir akıldır İago,kötülüğün altı bile çizilmemiş!Özellikle sıradanlığa dikkat çekilmiş.

Othello,Hamlet’den hemen sonra yazılmış bir tragedyadır.Biçim ve anlatım tarzı olarak,Othello’yu Hamlet’in bir yankısı olarak görebiliriz.Ancak iki oyun üslup açısından birbirinden oldukça farklılıklar taşır.
Korunmasız bir yatakta dünyayı nereye kadar yönetebilirsin..?Karşı güçler boş durmaz,o yatağı bir mezara çevirirler anında…İşte trajedi de böyle gerçekleşir.Barak Obama gerçeğini yaşayan biz faniler,Othello’nun nasıl da ileriyi gören bir oyun olduğu gerçeğiyle de yüzleşmiş oluyoruz.Peter Sellars ve ekibi,bu gerçekten yola çıkarak tasarlamışlar oyunu.Ama ırkçılıkla mücadele öyle kolay çözüme ulaşmayacak gibi gözüküyor.Tahtlardan mezarlar yapılıyor artık..!
En büyük kozu minimalizm olan bu oyunu izlemeye doyamıyor insan.Bence en iyi yanı da bu…

Hülya Karakaş
Ağustos-2009

Yazarın Tüm Yazıları


Paylaş      
Yorumlar

Bu Oyun Hakkındaki Görüşlerinizi Paylaşın !

İsim
Mail  (Yayınlanmayacak)
Yorum
Güvenlik Kodu= 407
Lütfen bu kodu yandaki kutuya yazınız
 

    Son Eklenen Yazılar     En Çok Okunan Güncel Yazılar
Başarılı Genç Aktör Can Öztopçu 40. Sanat Yılını Kutluyor (Füsun Akmen Balkaya)
Atam Siz Rahat Uyuyun Gençleriniz Size Layık - Yıllar Sonra 'Satıcı'nın Ölümü' - Bir Büyük Sanatçı Argun Kınal'a Veda
    Tüm Tiyatro Yazıları

    Bu Tarihte Yayınlanan Diğer Yazılar
    Bu yazının yayınlandığı tarihte gündemdeki diğer yazılar aşağıda listelenmiştir...

  • İstanbul, Bu Aymazlıkla Kültür Başkenti Falan Olamaz (Üstün Akmen) - 10/5/2009
  • Erkekler Köyü - Mihriban (3 Perdelik Komedi) (Mustafa Firuz Bozkurt) - 10/5/2009
  • Hergelekon (Yurdagül Yurtseven) - 10/5/2009
  • Tiyatro Denince Akan Sular Duruyor... (Deniz Zengin) - 10/5/2009
  • A99 Ülkesi (Üzeyir Lokman Çaycı) - 10/5/2009
  • Feraset Bacı, Nurcihan Kalfa, Dadı Kalfa (Pınar Çekirge) - 10/5/2009
  • Işığın ve Karanlığın Oğullarının Savaşı (İlkay Sevgi) - 10/5/2009
  • Öç (Üzeyir Lokman Çaycı) - 10/5/2009
  • Saçma Seçmeler - 2 (Cüneyt İngiz) - 10/5/2009
  • Kırk Beş Yıllık Dostum Demirtaş Ceyhun da Çekti Gitti İşte! (Üstün Akmen) - 10/5/2009
  • Othello (Hülya Karakaş) - 10/5/2009
  • 2009-2010 Tiyatro Dünyası - Hayallerim / Merak Ettiklerim (Melih Anık) - 10/5/2009
  • İstanbul 2010 Avrupa Başkenti Yürütme Kurulu Neyi Yürütüyor (Üstün Akmen) - 10/5/2009
  • Seyirci Kalma! Seyirci Ol! (Ahmet Şefoğlu) - 10/5/2009
  • Hayatımız Tiyatro (Deniz Zengin) - 10/5/2009
  • Alev Oraloğlu - Kötü Tohum (Pınar Çekirge) - 10/5/2009
  • Diyarbakır Devlet Tiyatrosu Orhan Asena Yerli Oyunlar Festivali İçin Bir Öneri (Asmin N. Singez) - 10/5/2009
  • Saçma Seçmeler (Cüneyt İngiz) - 10/5/2009
  • İstanbul 2010 Avrupa Bakenti Yürütme Kurulu Neyi Yürütüyor (Üstün Akmen) - 10/5/2009
  • Bazen Neyzen olasım gelir… Bazen de Hayyam… (Yurdagül Yurtseven) - 10/5/2009
  • …Sadri Alışık Gibi Adamsın… (Deniz Zengin) - 10/5/2009
  • niÇİN ? (Ali Erdoğan) - 10/5/2009
  • Dinci Faşistlerin İdil Biret'e Saldırısı (Üstün Akmen) - 10/5/2009
  • Kültür Başkenti Ajans 2010 Yönetimi’ne Açık Mektup (İlkay Sevgi) - 10/5/2009
  • Londra Güncesi 3 (Arda Aydın) - 10/5/2009
  • Ayten Gökçer (Pınar Çekirge) - 10/5/2009
  • Tiyatrocu Andı (Ali Erdoğan) - 10/5/2009
  • Devlet Tiyatroları'nda Yeni Düzenlemeler (Savaş Aykılıç) - 10/5/2009
  • Diyarbakır Notları: Tek Kişilik Şehir (Asmin N. Singez) - 10/5/2009
  • Aaaah Ah ! (Eser Ali) - 10/5/2009
  • Londra Güncesi 2 (Arda Aydın) - 10/5/2009
  • 37. Uluslararası İstanbul müzik festivali’nin ardından… (Üstün Akmen) - 10/5/2009
  • Londra Güncesi 1 (Arda Aydın) - 10/5/2009
  • Susam Sokağı Değil Avenue Q (Yurdagül Yurtseven) - 10/5/2009
  • Onu Hiç Unutmadım ! - Zuhal Olcay (Pınar Çekirge) - 10/5/2009
  • Gözünüze Yaş Düşerim (Yurdagül Yurtseven) - 10/5/2009
  • Kısacık bir liste: Çince'de Türk edebiyatı (Özcan Buze) - 10/5/2009
  • Dr. Fuat Ulus İle Sinema Filmi Terapisi (Üstün Akmen) - 10/5/2009
  • Yalçın Otağ (Pınar Çekirge) - 10/5/2009
  • Aydın Orak'a Yanıt (Ömer F. Kurhan) - 10/5/2009
  • Biz Oyuncular Neden Oyun İzlemiyoruz? (Sevinç Aktansel) - 10/5/2009


  • Tiyatro Kursu Başlıyor!
    5 Kasım'den itibaren her PERŞEMBE Kadıköy'de!
    Çalışanlara yönelik hobi sınıfı!



    Duyuru Panosu!



    Son Eklenen Tiyatro Oyunları

         Güncel Yazılar

    Yazar olmak ister misiniz?
    Yazar olarak tiyatrodunyasi.com ailesine katılmak, yazılarınızı yüzbinlerce tiyatroseverle paylaşmak isterseniz tiyatrodunyasi@tiyatrodunyasi.com adresine mail gönderebilirsiniz...

    Mail Listemize Üye Olun

         Güncel Haberler
    Şehir Tiyatroları, Özel Tiyatrolara Kasım Ayında da Sahnelerinde Yer Veriyor
    oyun atölyesi'nde yeni sezon başlıyor...

    Tiyatro Dünyası'nı takip Edin
     
     |