| Tiyatro Kursu  | Şirket Tiyatrosu
Tiyatro Dünyası
Tiyatro Dünyası Bu Sahnede...
 
Ana Sayfa  |  Hakkımızda  |  Yazılar  |  Haberler  |  Yazarlar  |  Tiyatro Oyunları  |  Tiyatro Grupları  |  Sanatçılar  |  Kaynak  |  Duyuru Panosu  |
Vanilyalı İlişkiler ve Küba'nın Havanası'ndan Genco Erkal Resitali
Üstün Akmen




“Komedyayı biraz daha spor giydirmek"… Özdemir (Nutku) Hoca böyle betimliyor tiyatrodaki fars türünü. Gerçekten de, yalın ve kaba güldürü öğelerinden yararlanan, eğlendiride abartmaya giden, parça parça gülünçlü durumlarla gelişen, kıyaslamadan çok genellemenin yer aldığı bir tür, fars dediğimiz. Nitekim sözcüğün Latince karşılığı da bu tanımı doğrular nitelikte: “Lafla doldurmak.”

Oyunculuktan gelme Asuman Çakır, tiplerden çok durumlar üzerinde duran, gülünçlüğü sağlamak için olay dizisinin sağlamlığından feragat ettiren bu komedya türünü yeğlemiş, oturmuş bir oyun yazmış: “Vanilyalı İlişkiler”… “Kent yaşamının kadınlı-erkekli, gürültülü-patırtılı, itişli-kakışlı olma gerçekliğinin tanıklığını kadın karakter gözüyle” yapmak istemiş. Olmuş mu, orasına bu kerelik karışmam. Neden karışmadığıma gelince, “Vanilyalı İlişkiler”in Asuman Çakır’ın profesyonel anlamda ilk oyunu olduğunu biliyorum, hevesini kırmaktan korkarım da ondan. Ama fars öğesini (bilerek ya da bilmeyerek) ince bir mizaha bulayarak kullandığını söyleyebilirim. Finaldeki melodramatik havayı keşke aşırı dozlu, yani santimantal bir duruma getirmeseymiş derim. Ben bunu dersem, Asuman Çakır da: “Ey Eleştirmen Efendi, melodramatikliği kenara itip, dolayısıyla dış aksiyonu geri plana alarak, ön plana karakterler arasındaki ilişkiyi koymak ancak usta olmuşların işi. Öyle değil mi ama? Yahu ben daha çömezim,” der, ben de verecek yanıt bulamam.

Efendim, Asuman Çakır’ın oyununun konusu şöyle: Sema (Asuman Dabak), günlük bir gazetede çalışırken işine son verilmiş bir yazardır. İşsiz geçen günlerin ardından 900’lü hatlarda çalışmaya başlar. Daha önce yazdığı dizi senaryosu, arkadaşı Pelin (Romina Özipekçi) aracılığıyla sunulduğu yapımcılar tarafından beğenilmiştir. Projedeki aksaklıkları, Pelin’in bulduğu yazar (Atila Irgılata) tarafından düzeltilecek, oysa Sema, bu sırada eve yanlışlıkla gelen tesisatçı Halim’i (Ufuk Özkan) yazar sanacak, o sırada “komşu kız” Fidan’ın (Zuhal Yalçın) da işe dâhil olmasıyla ortalık karışacaktır.

Yukarıda özetlediğim konusundan da rahatça anlaşılabileceği gibi, Feydeauvari klasik bir Fars komedisi olan oyunu sahneye Ziya Kürküt koymuş. Sahneye koyarken, olayları vodvil tekniğinin kıvrak, komik ve eğlendirici yapısı içinde izleyenlere yansıtmayı başarmış. Trafik hatası yapmamış. İşi alışıldığı gibi salt doğaçtan yaratılan güldürü öğesine de dayandırmamış. Kaba mı kaba bir mizah anlayışını benimsememiş, karakterleri kalıplaşmaktan kurtarmış. Gereğinden hayli fazla abartıya izin vermemiş. Estetik açıdan, komediye hayli yakın bir reji yapmış.

Dekor Asuman Dabak’ın sevgili eşi Avukat Ümit Birsel imzalı. Ümit Birsel’in dekor tasarımcılığı nereden geliyor bilmiyorum, ama hiç kuşkum yok ki Birsel’in huzur veren bir mizah anlayışı var. Sema’nın açık mutfak, hol, yatak odasından oluşan evini özgün çizgileri ve mizah anlayışıyla bir güzel karikatürize etmiş. Birsel, Humor duygusunu ironik olarak yüzeye çıkartıyor. İronisiyle daha perde açılır açılmaz dudaklarda gülümse yaratıyor. Ümit Birsel’in dekor tasarımında Sema’nın yaşama ilişkin çelişkilerinin derinliği ve bir o kadar da yüzeyselliği simgeleniyor. Giysiler belli ki “anonim”. İyi de Amerika’dan gelmiş “tip-top” kız Pelin’in, günün modasına uygun giydiği giysinin yeleği biraz daha bol olmamalı mı? Bence olmalı, Romina Özipekçi’nin göbeği, estetik açıdan dışarı pırtlamamalı. Ziya Kürküt’ün ışık tasarımı kusura bakmasın, ama “aydınlatma”dan ibaret.

Zuhal Yalçın, güldürü öğesini fiziksel hareketlerden çıkarıyor, tamam da gerçekçiliğin komedi aktarımındaki önemine biraz daha yer vermesini “mütevazıen” öneriyorum. Fiziksel yaklaşımını saptamalı, fiziksel zorlamayı ve oyun ile olan ilişkisini kurmalı. Adile Naşit gibi gülmek yerine başka bir trük yakalamalı, yaratmalı. Atila Irgılata, Yazar’a can verdiği kısa rolünde verilen görevi “bihakkın” yapıyor. İstiklal Caddesi'ndeki Old City'de bir “Comedy Club” kurulmasına önayak olarak tiyatroya katkı sağlayan Romina Özipekçi komedi de olduğunca, farsta da hareketliliğin esasını doğallığın oluşturduğu mutlaka öğrenecek biliyorum. Yetenekli çünkü. Ama şimdilerde yerine oynayan Mehtap Bayri’yi ne yalan söyleyeyim özel olarak izlemek istiyorum. Ne tuhaf! Bayri’nin henüz tam olarak oluşmamış oyun stili bile bana yetiyor, keyif veriyor. Halim’de Ufuk Özkan, komik unsurları niteliğinden hiçbir şey yitirttirmeden aktarabilmek için, zorlayıcı etkenleri ortadan kaldırmayı çok iyi biliyor. Doğal fizikselliği dış aksiyonuna yansıyor. Komedyen gömleği olan yetenekli bir oyuncu Ufuk Özkan… Bana sorarsanız gümbür gümbür geliyor. Bu arada, belki Ziya Kürküt de söylemiştir, ama ben gene de yinelemiş olayım, “dua” tablosunda ağzını neden mırmırmır oynatıyor? Neden sadece dinlemekle yetinmiyor?

Bir başka “doğuştan komedyen gömlekli” Asuman Dabak’ın, oyun biçimi olarak gene mantıklı, doğal ve gerçekçi olduğuna tanık olmanın mutluluğunu yaşıyorum. Abartıdan gene dikkatle kaçınıyor. Sema’nın bilincinin ve davranışlarının mantığını derinlemesine incelemiş. Sema’nın bilincinin ve davranışlarının saklı katmanlarına ulaşmak için, oyunun bünyesindeki tüm işaret yöntemini deneyimiyle gerçekliğe ulaştırıyor.

Asuman Dabak Tiyatrosu, bu kere de kutsal bir görevin üstesinden geliyor: İnsanları güldürüyor…

“GÖZLEMEVİ” KÖŞESİNİN “GÖZLEME” BÖLÜMÜ

KÜBA’NIN HAVANA’SINDA GENCO ERKAL RESİTALİ

Yeni döndüm sayılır. Küba’ya Nazım Hikmet Kültür ve Sanat Vakfı’nın yönetim Kurulu başkan vekili Kıymet Coşkun, yönetim kurulu üyeleri Özcan Arca ve gazeteci-yazar Zeynep Oral’ın yanı sıra, vakfın üyelerinden yazar Hıfzı Topuz, yazar Pınar Kür, gazeteci Nuri Dikeç, film yapımcıları Çiçek Arif (Keskiner) ve Umur Bugay, Antalya Devlet Senfoni Orkestrası'nın şefi ve sanat yönetmeni Orhan Şallıel, tiyatro eleştirmeni-yazar Zehra İpşiroğlu, tiyatro eleştirmeni-dramaturg Füsun Akatlı, tiyatro oyuncuları Genco Erkal, Zeynep Irgat, Nedim Saban ve heykeltıraş Mehmet Aksoy ile birlikte Nazım Hikmet’in 108. doğum günü için gitmiştik. Akademisyen Nurgül Arıkan, sevgilim Şaylan Akmen ve iş dünyamızdan Ferit Erkal, Nuran Abdullah ile Amele Erol’umuzun yadigârı Nüzhet Özkök ve de Metin’imizin emaneti Zeynep Altıok ile de beraberdik. Döndük geldik.

Küba’ya, Heykeltıraş Mehmet Aksoy’un yaptığı bir Nâzım Hikmet heykelini de götürdük, bürokratik nedenlerle “şimdilik” Büyükelçiliğimizin bahçesine diktik. Nâzım Hikmet’i, Nâzım Hikmet’in hayattayken yakın dostu olan Kübalı Şair Nicolás Guillén adına kurulan Vakfı ile birlikte anarken her iki dilde konuşmalar dinledik. Dinlerken, özellikle Hıfzı Topuz ile heyecanımızı yüreğimizin dibinde hissettik, Orhan Şallıel’in “Harmandalı” zeybek müziğini Afrika, Karayip ve Avrupa stillerinin, dans ve müzik unsurlarının harmanında yorumlamasıyla eğlendik. Sıra, İspanya’da yaşayan Küba asıllı oyuncu Claudia Rojas’ın Nâzım Hikmet şiirlerini İspanyolca yorumuna gelince bir de güzel hüzünlendik. Ama Genco Erkal nefesini, sesini, tonlamasını Nazım Hikmet şiirinin müziğine bu kere bir başka uyarlayınca… İnanın bana, onca insan hep bir arada ve bir anda dellendik!

Sayfa editörümle oturduk Küba izlenimlerimi bir güzel didikledik, izdüşümlerini özet olarak dahi olsa yarından itibaren üç gün süreyle bu sayfada sizlerle paylaşmaya karar verdik.

Üstün Akmen
Evrensel Gazetesi


Yazarın Tüm Yazıları


Paylaş      
Yorumlar

Bu Oyun Hakkındaki Görüşlerinizi Paylaşın !

İsim
Mail  (Yayınlanmayacak)
Yorum
Güvenlik Kodu= 353
Lütfen bu kodu yandaki kutuya yazınız
 

    Son Eklenen Yazılar     En Çok Okunan Güncel Yazılar
'Ağaçlar Ayakta Ölür' - Nevra Serezli ve Tiyatro Kare (Füsun Akmen Balkaya)
Atam Siz Rahat Uyuyun Gençleriniz Size Layık - Yıllar Sonra 'Satıcı'nın Ölümü' - Bir Büyük Sanatçı Argun Kınal'a Veda
    Tüm Tiyatro Yazıları

    Bu Tarihte Yayınlanan Diğer Yazılar
    Bu yazının yayınlandığı tarihte gündemdeki diğer yazılar aşağıda listelenmiştir...

  • Seni Seviyorum Diyecek Kadar Sarhoş oldunuz mu hiç? (Pınar Çekirge) - 2/15/2010
  • Bu Oyuna Gelmeyin (Nedim Saban) - 2/15/2010
  • Para Uygarlıksa, Uygarlık da Paradır: -Alışveriş ve S***ş- (Üstün Akmen) - 2/10/2010
  • Ruhundan Tramvay Geçen Adam (Metin Boran) - 2/4/2010
  • Fuck Buddy Aranıyor, GAF'ta Oynuyor (Dündar İncesu) - 2/4/2010
  • İstanbul Devlet Tiyatrosu - Profesyonel - Parantez İçindeki Hayatlar (Melih Anık) - 2/1/2010
  • Sahi erkeklerin vicdanları neden temizdir? (Pınar Çekirge) - 2/1/2010
  • Ölmemiş Bir Sanatçının Cenazesinin Düşündürdükleri (Nedim Saban) - 2/1/2010
  • Devrimin Ayak İzlerini Küba'da Sürmek... (Üstün Akmen) - 1/29/2010
  • Ezilenlerin Kısık Sesi - Hizmetçiler (Cüneyt İngiz) - 1/29/2010
  • Vanilyalı İlişkiler ve Küba'nın Havanası'ndan Genco Erkal Resitali (Üstün Akmen) - 1/28/2010
  • Ümraniye Kültür ve Sanat Merkezi'nde Çocuk Tiyatrosu (Ceren Okur) - 1/28/2010
  • Doğum Günüm Bugün (Yurdagül Yurtseven) - 1/26/2010
  • Öfke kusan bir -Şölen- (Rengin Uz) - 1/26/2010
  • Kendisi ile Zenginleşecek bir Oyun: Resmi Geçit - Semaver Kumpanya (Melih Anık) - 1/24/2010
  • İBBŞT Çocuk Tiyatroları Birimi'nden Örnek Bir Oyun: Kazuu (Ceren Okur) - 1/24/2010
  • İstanbul 2010 Kültür Başkenti Üzerine Yazı-Yorum (Yurdagül Yurtseven) - 1/22/2010
  • Böyle Oyunlarla Seyirciye Yazık Ediliyor: Fesleğen Çıkmazı (Üstün Akmen) - 1/20/2010
  • Muhsin Ertuğrul Tiyatrosu'nun açılışında Muhsin Ertuğrul'u öldürdüler! Nasıl mı? (Nedim Saban) - 1/19/2010
  • Ergün Işıldar'dan Gizli Oturum (Sartre) - İ.B.B.Şehir Tiyatroları (Melih Anık) - 1/18/2010
  • Muhsin Ertuğrul-Nazım Hikmet-Memleket-Millet (Yurdagül Yurtseven) - 1/18/2010
  • Hakan Gerçek Güneşe Uçuyor, Uçarken Düşmüyor: Van Gogh (Üstün Akmen) - 1/18/2010
  • Özür Dilerim Başkanım (Nedim Saban) - 1/14/2010
  • Nemanız Az Mı Geldi? (Arif Akkaya) - 1/14/2010
  • Pornografi: Sıradan İnsanlar, Karmaşık İlişkiler… (Rengin Uz) - 1/14/2010
  • Haluk Bilginer ve 7 (Şekspir Müzikali) (Yurdagül Yurtseven) - 1/14/2010
  • Sokağa Çıkma Yasağı (Metin Boran) - 1/14/2010
  • İBBŞT Çocuk Biriminden Bir Oyun: Benim Arkadaşım Yok (Ceren Okur) - 1/14/2010
  • İskender Pala'nın Yalnızlığı - Katre-i Matem (Hülya Karakaş) - 1/11/2010
  • Belediye tiyatrolarına baskı dinmiyor! Afyon tiyatrosuz kaldı! (Nedim Saban) - 1/7/2010
  • Yanılgılar prensi İskender Pala! (Kemal Kocatürk) - 1/7/2010
  • Ödenekli Tiyatroların Ödeneksizleştirilmesi (İskender Pala Yaklaşımına Bakış) (M. Ergün Işıldar) - 1/7/2010
  • İhsan Devrim'in Ardından... (Moderatör) - 1/6/2010
  • VAHŞET TANRISI: Fazlasıyla medeni bir uzlaşma! (Rengin Uz) - 1/6/2010
  • Benim Komik Dedişlerim - Mavi Uçurtma Komedi Tiyatrosu (Ceren Okur) - 1/5/2010
  • İstanbul Efendisi (Cüneyt İngiz) - 1/5/2010
  • Ay Işığında İlk ve Son Tango (Deniz Zengin) - 1/3/2010
  • Bir Aynadır Shakespeare (Yurdagül Yurtseven) - 1/3/2010
  • Kendi Ateşleriyle Çevrelenmiş Akreplerin Öyküsü: Quintet (Üstün Akmen) - 1/3/2010
  • Kendi Ateşleriyle Çevrelenmiş Akreplerin Öyküsü: Quintet () - 1/3/2010
  • Ali Taygun'a Saygı (Metin Boran) - 12/29/2009


  • Tiyatro Kursu Başlıyor!
    5 Kasım'den itibaren her PERŞEMBE Kadıköy'de!
    Çalışanlara yönelik hobi sınıfı!



    Duyuru Panosu!



    Son Eklenen Tiyatro Oyunları

         Güncel Yazılar

    Yazar olmak ister misiniz?
    Yazar olarak tiyatrodunyasi.com ailesine katılmak, yazılarınızı yüzbinlerce tiyatroseverle paylaşmak isterseniz tiyatrodunyasi@tiyatrodunyasi.com adresine mail gönderebilirsiniz...

    Mail Listemize Üye Olun

         Güncel Haberler
    Şehir Tiyatroları, Özel Tiyatrolara Kasım Ayında da Sahnelerinde Yer Veriyor
    oyun atölyesi'nde yeni sezon başlıyor...

    Tiyatro Dünyası'nı takip Edin
     
     |