| Tiyatro Kursu  | Şirket Tiyatrosu
Tiyatro Dünyası
Tiyatro Dünyası Bu Sahnede...
 
Ana Sayfa  |  Hakkımızda  |  Yazılar  |  Haberler  |  Yazarlar  |  Tiyatro Oyunları  |  Tiyatro Grupları  |  Sanatçılar  |  Kaynak  |  Duyuru Panosu  |
Devrimin Ayak İzlerini Küba'da Sürmek...
Üstün Akmen




İspanyolların elinden bağımsızlıklarını kurtardıkları 1898 yılından başlayarak ABD denetiminde kalan Küba’da yönetime egemen olan Batista diktatörlüğü, Fidel Castro yönetiminde başlatılan ve iki yıl süren bir gerilla savaşı sonunda, bilindiği gibi 1 Ocak 1959’da yıkıldı. Yeni rejimin siyasal eğiliminden ve kamulaştırmalarından rahatsız olan ABD’nin tam da burnunun ucunda sivilce gibi ortaya çıkan bu “komünist tehdit”e karşı başlattığı ekonomik ambargo ve giriştiği askeri müdahale, önceleri bağımsız bir sosyalist çizgi izleyecek gibi görünen Küba yönetiminin SSCB ile yakın ilişkiye girmesine yol açtı. Hızla Sovyet çizgisine kaymakla birlikte, Küba, gene de “Bağlantısızlar Hareketi”nin içinde yer almayı sürdürdü. Zayıf ekonomik yapısına karşın, Sovyetlerin yoğun ekonomik desteği sayesinde çalışma, eğitim ve sağlık alanlarında büyük gelişme sağlayan Küba, 1991 yılında Sovyetler Birliğinin yerle bir olması sonucu daha da büyük bir ekonomik bunalım içine tepetaklak yuvarlandı. Küba yönetimi, 1990’lı yıllarda boynuna iyice kemer dolayan ABD ambargosuna karşı koyabilmek için dış dünyaya açılma çabası içine girdi. Buna karşın, siyasal bakımdan Komünist Partisi tekelini kaldırmayı ve liberalleşme ucubesine ayak uydurmayı reddeden bu ülkede, halen yönetimde olan birinci kuşak devrimcilerin doğal nedenlerle yerlerini boşaltmalarından sonra sosyalist düzenin sürüp süremeyeceği tartışma konusu yapılmaktaydı.

Gittim, yerinde gözlemledim.

İzlenimlerimi size de aktarmak elbette ki görevim.

KÜBA ADASI NEDİR, NEREDEDİR

Küba Adası, Isla de la Juventud ve komşu küçük adalardan oluşmakta. Yani, Kuzey Karayipler'de Karayip Denizi, Meksika Körfezi ve Atlantik Okyanusu'nun kesiştiği yerde bulunuyor. Amerika Birleşik Devletleri ve Bahamalar'ın güneyinde, Grand Turk. (Geçmişte İngilizler adaya hâkim olduklarında, bu adı kaktüslerin üst kısmının bir ‘Türk kafası’na (‘Turkish head’) benzediği için vermişler. ‘Türk kafası da ne ki,’ diye sual eyleyecek olursanız bu, Osmanlı döneminde giyilen festen ya da sarıktan başka bir şey değildir derim) ile Haiti'nin batısında, Meksika'nın doğusunda ve Cayman Adaları ile Jamaika'nın kuzeyinde bulunan öylesine garip bir ada işte Küba!

Karayipler'deki en kalabalık ülke; halkı, kültürü ve gelenekleri bölge yerlileri Taíno ve Ciboney uluslarından, İspanyol sömürgeciliğinden, Afrikalı kölelerin gelişinden ve Amerika Birleşik Devletleri'yle ilişkilerinden, yani pek çok değişik unsurdan kaynaklanmakta. Etrafındaki sular tarafından ılıklaştırılmış bir tropikal iklime sahip. Gel gelelim, Karayip Denizi'nin sıcak suları ve adanın Meksika Körfezi'nin karşısında olması, adayı kasırgalara açık hale getirmiş. 1232.5 km uzunluğunda ve dahi yeryüzündeki en büyük 13. ada. Üzerinde bir milyon iki yüz bin kişi yaşamakta.

NÂZIM’I KÜBA’DA ANMAK

Şimdi dilimin altındaki baklayı çıkarmanın tam zamanı... Efendim, ola ki medyada izlemişsinizdir, Nâzım Hikmet doğumunun 108. yılında Küba'da anıldı. Nâzım Hikmet Kültür ve Sanat Vakfı (NHKSV) ve Nicolás Guillén Vakfı'nın birlikte düzenlediği, Türkiye’den getirdiğimiz Nâzım Hikmet yontusunu Havana’da bir parka dikmek töreni, Havana'da Yazarlar ve Sanatçılar Birliği (UNEAC) Salonu'nda gerçekleştirilirken, törene NHKSV öncülüğünde gelen Kübalı yazarlar, şairler ve sanatçılarla, Küba'nın eski Ankara Büyükelçisi yazar Ernesto Gomez Abascal ve Türkiye'nin Küba Büyükelçisi İnci Tümay da katıldı. O kadar mı? Değil elbette! Nazım Hikmet Kültür ve Sanat Vakfı’nın yönetim kurulu başkan vekili Kıymet Coşkun, yönetim kurulu üyesi gazeteci-yazar Zeynep Oral’ın yanı sıra, vakfın üyelerinden yazar Hıfzı Topuz, yazar Pınar Kür, gazeteci Nuri Dikeç, film yapımcıları Çiçek Arif (Keskiner) ile Umur Bugay, Antalya Devlet Senfoni Orkestrası'nın şefi ve sanat yönetmeni Orhan Şallıel, tiyatro eleştirmeni-yazar Zehra İpşiroğlu, tiyatro eleştirmeni-dramaturg Füsun Akatlı, tiyatrocular Genco Erkal, Zeynep Irgat, Nedim Saban ve heykeltıraş Mehmet Aksoy da vardı.

Daha da çok kişi vardı.

Ve o çok kişinin arasında ben de vardım.

Evet… Küba’da ben de vardım, ama töreni anlatmayı şimdilik kaydıyla ve de izninizle sonraya bıraktım. Bıraktım, ama bırakmazdan önce: “Türkiye dışında Atatürk'ün büstünü başkentinin ana caddelerinden birine dikmiş olan bir başka ülke biliyor musunuz,” diye soracaktım. Yanıtını biliyorum, çünkü tanık oldum! Yoktu. Bir ülke vardı ki bu ülke, baş müttefikimiz ABD'nin baş düşman bildiği ve kırk yıldır ablukaya alarak dize getirmek istediği ve de Komünist Parti'sinin yönettiği Fidel Castro'nun Küba’sından başkası değildi. Atatürk’ün büstü, Puerto Caddesi’nde ve üzerindeki İspanyolca ve Türkçe olarak “Yurtta Sulh, Cihanda Sulh” yazısıyla Tagore’un büstünün yanı başında durmaktaydı.

VARADERO YOLUNDA

Heykeltıraş Mehmet Aksoy’un beyin süzgecinden geçirip, elleriyle yarattığı parmaklıklar ardındaki Nâzım Hikmet yontusunu Havana’da bir parka dikmek üzere ayak bastığımız Küba’da, “heyet” ile birlikte beş yerleşim merkezi gezdim. İstanbul’dan Paris’e, oradan da yarım günü aşkın bir süre sonra Havana havaalanına indiğimizde ve havaalanından otobüsle Varadero’ya yol almamız sırasında, gezimizi Nâzım ve Küba’nın buluştuğu özel dönem üzerine bina edeceğimizi anlamıştım. Nitekim vallahi öyle oldu. Genco Erkal, Varadero’nun yarı yoluna gelmemiştik ki: “Hikâye insanoğlu üstüne/insanoğlunun gençliği/umutları üstüne/hikâyeyi benden güzel anlattılar/benden güzel anlatacaklar/hikâyeyi dost düşman işitmeyen kalmadı” diye Nâzım’ın “Havana Röportajı”nı okumaya başladı. Hani Nâzım, Kübalı şair Nicolás Guillén’in davetiyle, 1961 yılı Mayıs ayında 1. Küba Sanatçılar ve Yazarlar Kongresi”ne katılır, yaklaşık üç hafta boyunca 1959 yılında gerçekleştirilen devrimi ve toplumsal gelişimi yerinde izleme olanağı bulur ya! Hah işte o mesele! Nâzım Hikmet’in dostu Hıfzı Topuz da, Nâzım’ın şiirleri arasında havana gezisi sırasında yazmaya başladığı “Havana Röportajı” ve sonrasında yazdığı “Saman Sarısı” şiirlerinin özel bir yeri olduğunu anlattı: “Nâzım, Küba Devriminin bütün heyecan ve coşkusunu yaşama olanağını bu süreçte bulmuştur,” dedi.

Havana’ya iki saatlik uzaklığı olan Varadero’ya vardığımızda yedi saatlik zaman farkı ile Havana’ya akşam çökmüş, yarım günü aşkın yolun yorgunluğu ise çoktan belimizi bükmüştü. Sevgilimin Varadero’nun en güzel dans kulüplerinden birine (isim de verdi: “La Rumba”ya) gitme önerisini oybirliğiyle reddettik, yerleştiğimiz otelin barında yarım saatliğine rom, ananas suyu, hindistancevizi sütünden ibaret “piña colada” içmekle yetindik.

Üstün Akmen
Evrensel Gazetesi


Yazarın Tüm Yazıları


Paylaş      
Yorumlar

Bu Oyun Hakkındaki Görüşlerinizi Paylaşın !

İsim
Mail  (Yayınlanmayacak)
Yorum
Güvenlik Kodu= 253
Lütfen bu kodu yandaki kutuya yazınız
 

    Son Eklenen Yazılar     En Çok Okunan Güncel Yazılar
'Ağaçlar Ayakta Ölür' - Nevra Serezli ve Tiyatro Kare (Füsun Akmen Balkaya)
Atam Siz Rahat Uyuyun Gençleriniz Size Layık - Yıllar Sonra 'Satıcı'nın Ölümü' - Bir Büyük Sanatçı Argun Kınal'a Veda
    Tüm Tiyatro Yazıları

    Bu Tarihte Yayınlanan Diğer Yazılar
    Bu yazının yayınlandığı tarihte gündemdeki diğer yazılar aşağıda listelenmiştir...

  • 100 Yazıda Düşüncelerimi Paylaştım – Eleştiren, Eleştirmen (Melih Anık) - 2/17/2010
  • Sadri Alışık Tiyatrosu'ndan Bir Orhan Kemal Klasiği: 72. Koğuş (Üstün Akmen) - 2/17/2010
  • Seni Seviyorum Diyecek Kadar Sarhoş oldunuz mu hiç? (Pınar Çekirge) - 2/15/2010
  • Bu Oyuna Gelmeyin (Nedim Saban) - 2/15/2010
  • Para Uygarlıksa, Uygarlık da Paradır: -Alışveriş ve S***ş- (Üstün Akmen) - 2/10/2010
  • Ruhundan Tramvay Geçen Adam (Metin Boran) - 2/4/2010
  • Fuck Buddy Aranıyor, GAF'ta Oynuyor (Dündar İncesu) - 2/4/2010
  • İstanbul Devlet Tiyatrosu - Profesyonel - Parantez İçindeki Hayatlar (Melih Anık) - 2/1/2010
  • Sahi erkeklerin vicdanları neden temizdir? (Pınar Çekirge) - 2/1/2010
  • Ölmemiş Bir Sanatçının Cenazesinin Düşündürdükleri (Nedim Saban) - 2/1/2010
  • Devrimin Ayak İzlerini Küba'da Sürmek... (Üstün Akmen) - 1/29/2010
  • Ezilenlerin Kısık Sesi - Hizmetçiler (Cüneyt İngiz) - 1/29/2010
  • Vanilyalı İlişkiler ve Küba'nın Havanası'ndan Genco Erkal Resitali (Üstün Akmen) - 1/28/2010
  • Ümraniye Kültür ve Sanat Merkezi'nde Çocuk Tiyatrosu (Ceren Okur) - 1/28/2010
  • Doğum Günüm Bugün (Yurdagül Yurtseven) - 1/26/2010
  • Öfke kusan bir -Şölen- (Rengin Uz) - 1/26/2010
  • Kendisi ile Zenginleşecek bir Oyun: Resmi Geçit - Semaver Kumpanya (Melih Anık) - 1/24/2010
  • İBBŞT Çocuk Tiyatroları Birimi'nden Örnek Bir Oyun: Kazuu (Ceren Okur) - 1/24/2010
  • İstanbul 2010 Kültür Başkenti Üzerine Yazı-Yorum (Yurdagül Yurtseven) - 1/22/2010
  • Böyle Oyunlarla Seyirciye Yazık Ediliyor: Fesleğen Çıkmazı (Üstün Akmen) - 1/20/2010
  • Muhsin Ertuğrul Tiyatrosu'nun açılışında Muhsin Ertuğrul'u öldürdüler! Nasıl mı? (Nedim Saban) - 1/19/2010
  • Ergün Işıldar'dan Gizli Oturum (Sartre) - İ.B.B.Şehir Tiyatroları (Melih Anık) - 1/18/2010
  • Muhsin Ertuğrul-Nazım Hikmet-Memleket-Millet (Yurdagül Yurtseven) - 1/18/2010
  • Hakan Gerçek Güneşe Uçuyor, Uçarken Düşmüyor: Van Gogh (Üstün Akmen) - 1/18/2010
  • Özür Dilerim Başkanım (Nedim Saban) - 1/14/2010
  • Nemanız Az Mı Geldi? (Arif Akkaya) - 1/14/2010
  • Pornografi: Sıradan İnsanlar, Karmaşık İlişkiler… (Rengin Uz) - 1/14/2010
  • Haluk Bilginer ve 7 (Şekspir Müzikali) (Yurdagül Yurtseven) - 1/14/2010
  • Sokağa Çıkma Yasağı (Metin Boran) - 1/14/2010
  • İBBŞT Çocuk Biriminden Bir Oyun: Benim Arkadaşım Yok (Ceren Okur) - 1/14/2010
  • İskender Pala'nın Yalnızlığı - Katre-i Matem (Hülya Karakaş) - 1/11/2010
  • Belediye tiyatrolarına baskı dinmiyor! Afyon tiyatrosuz kaldı! (Nedim Saban) - 1/7/2010
  • Yanılgılar prensi İskender Pala! (Kemal Kocatürk) - 1/7/2010
  • Ödenekli Tiyatroların Ödeneksizleştirilmesi (İskender Pala Yaklaşımına Bakış) (M. Ergün Işıldar) - 1/7/2010
  • İhsan Devrim'in Ardından... (Moderatör) - 1/6/2010
  • VAHŞET TANRISI: Fazlasıyla medeni bir uzlaşma! (Rengin Uz) - 1/6/2010
  • Benim Komik Dedişlerim - Mavi Uçurtma Komedi Tiyatrosu (Ceren Okur) - 1/5/2010
  • İstanbul Efendisi (Cüneyt İngiz) - 1/5/2010
  • Ay Işığında İlk ve Son Tango (Deniz Zengin) - 1/3/2010
  • Bir Aynadır Shakespeare (Yurdagül Yurtseven) - 1/3/2010
  • Kendi Ateşleriyle Çevrelenmiş Akreplerin Öyküsü: Quintet (Üstün Akmen) - 1/3/2010


  • Tiyatro Kursu Başlıyor!
    5 Kasım'den itibaren her PERŞEMBE Kadıköy'de!
    Çalışanlara yönelik hobi sınıfı!



    Duyuru Panosu!



    Son Eklenen Tiyatro Oyunları

         Güncel Yazılar

    Yazar olmak ister misiniz?
    Yazar olarak tiyatrodunyasi.com ailesine katılmak, yazılarınızı yüzbinlerce tiyatroseverle paylaşmak isterseniz tiyatrodunyasi@tiyatrodunyasi.com adresine mail gönderebilirsiniz...

    Mail Listemize Üye Olun

         Güncel Haberler
    Şehir Tiyatroları, Özel Tiyatrolara Kasım Ayında da Sahnelerinde Yer Veriyor
    oyun atölyesi'nde yeni sezon başlıyor...

    Tiyatro Dünyası'nı takip Edin
     
     |