| Tiyatro Kursu  | Şirket Tiyatrosu
Tiyatro Dünyası
Tiyatro Dünyası Bu Sahnede...
 
Ana Sayfa  |  Hakkımızda  |  Yazılar  |  Haberler  |  Yazarlar  |  Tiyatro Oyunları  |  Tiyatro Grupları  |  Sanatçılar  |  Kaynak  |  Duyuru Panosu  |
İnsan(lık) Resm-i Geçidi: Çehov-N.Simon: Sevgili Doktor (İBBŞT)
Melih Anık



İBB Şehir Tiyatroları, tiyatro repertuvarının en popüler(ve tehlikesiz) oyunlarından birini Sevgili Doktor’u programına almış. Neil Simon’un Anton Çehov’un hikâyelerinden hazırladığı oyunu Taner Barlas yönetmiş.

Türkiye’de ilk kez 1975-76 sezonunda Devlet Tiyatroları tarafından oynanan oyun 2009-10 sezonunda da Sivas DT tarafından oynandı.

1927 doğumlu Neil Simon Amerikan tiyatrosunun en popüler oyun yazarlarından biri. Elinde sihirli bir değnek var sanki. 1957 den 2006 ya kadar her türlü ödülü almış, radyo, tv, sinema ve tiyatroda başarılı prodüksiyonların garantili ismi olmuş.

Neil Simon, Çehov’un yazdıklarından sekiz oyun çıkarmış sahneye uyarlamış; başta, sonda ve aralarda Çehov’u konuşturmuş; her yaşta seyirci için son derece keyifli bir oyun yazmış.

Sevgili Doktor her tiyatrocunun ezbere mizansen verebildiği/alabildiği bir oyun gibi gelir bana. Hatta Sait Faik hikâyelerinden yapılan uyarlamalar da bu oyunun etkisinde kalmıştır diye düşünürüm.(Sait Faik , bir Çehov; Çehov bir Sait Faik’tir bana göre) Tecrübeli ve iyi bir tiyatrocu Taner Barlas için de rahat ve kolay bir reji olmuştur eminim.

İki perdelik oyunun ilk perdesinde beş(Aksırık, Mürebbiye, Cerrah, Oyunculuk, Boğulan Adam), ikinci perdesinde üç( Baştan Çıkarma, Biçare Kadın, Uzlaşma) skeç var. Zamansız ve yersiz aksırıkla başlayan bir olayı, düşüne düşüne daha da sıkıntıya sokan devlet memuru, “bu kadar budala olması mümkün olmayan ” mürebbiye, acemi dişçi, “Moskova’da amatör, Odesa’da profesyonel” oyuncu, “yüzme bilmeden boğulmaya kalkan” adam, kocası yoluyla kadını baştan çıkaran çapkın, hakkını almak için şirretleşen kadın, ilk “millî olma” heyecanı içindeki genç (”parası ödenen aşk” yoluyla aydınlanma, ya da ahlâk ve fazilet sahibi erkekler ahlâk ve fazilet sahibi kadına gider) bir tür insan koleksiyonu ve insanlık resmi geçidi sanki. James Wood’un belirttiği gibi, “Edebiyatın hayattan farkı hayatın sınırsız ayrıntılarla dolu olması oysa edebiyatın dikkat etmeyi öğretmesidir.” Çehov, eserleri ile ayrıntılara dikkat çekmiştir. Oyunun keyfi, modası geçemeyen Çehov oluşundan kaynaklanıyor. Zira Çehov, insanı insanla insana anlatıyor, tiyatro gibi. Ayrı hikâyeler olsa da ortak payda, insan. Hikâyelerini anlatış biçimi onlara hemen Çehov damgası basmanızı sağlıyor. “Evet, bu Çehov’un insanı, bu olayı ancak Çehov böyle anlatır” diyorsunuz klâsik bir müzik parçasının bestecisini tanıdığınız gibi. Oyunu sahneye koyan ve oynayan içinse bu sağlam temel üzerine birkaç ufak dokunuş yetiyor.

Taner Barlas, Barış Dinçel(Sahne Tasarımı) ve Nihal Kaplangı(Kostüm Tasarımı) ile çalışmış. Bu daha maçın başında öne geçmek gibi bir şey, zira hem Dinçel hem de Kaplangı Çehov’u ezbere bilir(sanırım). Dinçel, metnin önüne geçmeyen, kitap gibi açılan sahne düzeni yapmış, Kaplangı da döneme uygun kostümleri çantasında hazır olan onlarca seçenek içinden çıkarıvermiş. Dinçel ve Kaplangı’nın ufak parçalarla sahnede uygun atmosfer yaratmaktaki ustalığını göreceksiniz. Tabii ki onları Işık Tasarımı(Özcan Çelik) ve Efekt tasarımı( Yusuf Tuncer) desteklemiş. Ama açılan kitap sayfası nedeniyle sonradan yeri değişen masa neden düşünülmemiş anlamadım. Ayrıca bu dekor benzer sahne ister, turne yapılırsa sıkıntı olmasın? (Ben Musahipzade Celal Sahnesi’nde seyrettim)

Yazar’ın “anlattığı” sahnelerde sesin hoparlörden(derinlerden) gelmesi değişik bir uygulama ama gerekli mi? Bu anlatan ile oynayan yazarı(Oyunculuk hikâyesi) ayırt etmek için kullanılmış belli ki. Ancak bir geçmiş hissi veriyor, hikâye ediyor, uzaktan sesleniyor. Oysa Çehov çağdaşımız değil mi !

Oyunun ilk iki hikâyesinde kullanılan “beş milyonluk bir mirasa konma” repliğinin oyun sonuna kadar bir daha tekrarlanmaması alıştırılan seyirciyi beklentiye sokuyor. Zira ilk iki skeçteki tekrar, her hikâyenin bir başka sonu da olabileceği hayalini ya da ihtimalini besliyor. Benzer şekilde anlatıcı(yazar) her skeçte ortaya çıkmıyor. Oyuncunun, yazarın kalktığı koltuğa oturması ile tercih edilen anlatım oyunun tümünde kullanılmamış.

Aziz Sarvan’ı General’de, Yalçın Avşar’ı Kuryatin’de, Nagehan Erbaşı Kız’da, Meriç Benlioğlu’nu Oyuncu Kız’da unutmayacaksınız. Funda Postacı’nın özellikle Biçare Kadın’da, Kubilay Penbeklioğlu’nun Zangoç’da çizdiği ve sahne tecrübeleri ile oyun arkadaşlarını bile gülümseten tulûat yeteneklerini çok seveceksiniz. Edindiğim izlenim şudur ki bu iki usta oyuncunun açtığı yolu diğer oyuncular da takip edecek ve oyun, seyirciyi, kahkahalarını tutamadığı bir tiyatro keyfine doğru götürecek. Oyunun yönetmeni ve ‘Yazar’ rolünün oyuncusu Taner Barlas bile sahnedeki ciddi halini bırakacaktır diye düşünüyorum.

Oyunun sonunda Çehov karşısında aynı Oyunculuk isimli skeçteki gibi tüm oyuncuların sınava girmeleri ve de oyun içindeki rollerinden kısa hatırlatma yapmaları(resmi geçit) nasıl olurdu acaba? “Oyun içinde oyun” gibi. Sonu düşük tempoya gerileyen oyun kanımca yüksek tempo ile final yapar.

Oyun dergisinde tiyatro repertuvarına onlarca oyun kazandırmış çevirmen, eleştirmen, hoca Sevgi Sanlı’dan bahsedilmemesi bence bir eksikliktir.

Yazım içindeki ifadelerimden, yapılan işi küçümsediğimi çıkaran olursa onlara söyleyeceğim şudur: Bu, benim de en kolay yazdığım yazı oldu. Bunun nedeni, Çehov gibi bir yazarın hayatımın içinde işgal ettiği yerdir. Yıllarca önüne çıkan her Çehov’u görmüşsen ve okumuşsan, Sevgili Doktor gibi parçalardan oluşmuş bir oyun üzerine yazı yazmak çok zor olmaz. Neil Simon’un Sevgili Doktor’u eminim ki tiyatroculara kolay gelecektir ama hiçbir şekilde yaptıkları işe gösterdikleri özeni ve titizliği görmemize engel olamaz. Benim yazımı da “kolay” bulmayın lütfen.

Sevgili Doktor titiz çalışmış; eğlenceli, eğitici ve ailece seyredilebilecek bir oyun.

Melih Anık
http://melihanik.blogcu.com/

İlgi:

“Kurmaca Nasıl İşler?”- James Wood- Çeviren: Ekin Bodur - Ayrıntı Yayınları


Tanıtım:

Sevgi Sanlı

Sevgi Sanlı İzmir’de doğdu. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi İngiliz Filolojisi’ni bitirdi. Devlet Tiyatroları’nda baş dramaturgluk ve dış ilişkiler yöneticiliği yaptı. Tiyatro, radyo ve televizyon için oyun ve müzikal yazdı. Devlet Tiyatrosu ve Operası için birçok oyun çevirdi. Radyo uyarlamaları yaptı. Oxford, Cambridge, Durham, Edinburgh ve Manchester üniversitelerinde konuk öğretim görevlisi oldu. 1993 yılında En İyi Tiyatro Eleştirmeni Ödülü’nü aldı.

Çevirdiği oyunlardan ve müzikallerden bazıları: Lillian Hellman, Küçük Tilkiler (The Little Foxes); Edward Albee, Kılpayı (A Delicate Balance); Graham Greene, Oturma Odası (The Living Room); Peter Shaffer, Küheylan (Equus); G. Bernard Shaw, Kırgınlar Evi (Heartbreak House); Neil Simon, Sevgili Doktor (The Good Doctor); Willy Russell, Rita (Educating Rita); Václav Havel, Şeytan Çelmesi (Temptation), Öp Beni Kate (Kiss Me Kate). http://www.ykykultur.com.tr/cevirmen/?id=235

Shakespeare ve B.Shaw çevirileri:

http://alisveris.iskulturyayinlari.com.tr/urun_liste.asp?kid=5203

Yazarın Tüm Yazıları


Paylaş      
Yorumlar

Bu Oyun Hakkındaki Görüşlerinizi Paylaşın !

İsim
Mail  (Yayınlanmayacak)
Yorum
Güvenlik Kodu= 930
Lütfen bu kodu yandaki kutuya yazınız
 

    Son Eklenen Yazılar     En Çok Okunan Güncel Yazılar
Başarılı Genç Aktör Can Öztopçu 40. Sanat Yılını Kutluyor (Füsun Akmen Balkaya)
Atam Siz Rahat Uyuyun Gençleriniz Size Layık - Yıllar Sonra 'Satıcı'nın Ölümü' - Bir Büyük Sanatçı Argun Kınal'a Veda
    Tüm Tiyatro Yazıları

    Bu Tarihte Yayınlanan Diğer Yazılar
    Bu yazının yayınlandığı tarihte gündemdeki diğer yazılar aşağıda listelenmiştir...

  • Şems!...Unutma!.. Ankara'dan Geçti (Füsun Balkaya) - 11/28/2011
  • Bir Raftan Bir Sahaftan: Uzun Yolda Bir Mola (Kadir Yüksel) - 11/28/2011
  • Kantocu: Bir Usta, Bir Müzikal (Füsun Balkaya) - 11/21/2011
  • Vahide Gördüm ve Tüm Kanser Hastaları İçin... İnadına İyileşebilmek... (Yurdagül Yurtseven) - 11/21/2011
  • Ceryanlar Geldi (Erkul Eğilmez) - 11/21/2011
  • Myth Tiyatrosu, Korku İmparatorluğu'yla Ezber Bozuyor... (İhsan Ata) - 11/19/2011
  • Elma Hırsızları - Ankara DT (Yalçın İmzalı) - 11/18/2011
  • LARGO DESOLATO (Erkan Küçük) - 11/18/2011
  • ŞEMS!... UNUTMA!... (Yurdagül Yurtseven) - 11/16/2011
  • Çarkın Dişlilerinden Biri Sakın Siz Olmayasınız: Largo Desolato (Üstün Akmen) - 11/16/2011
  • İnsan(lık) Resm-i Geçidi: Çehov-N.Simon: Sevgili Doktor (İBBŞT) (Melih Anık) - 11/14/2011
  • İnadına Opera ve Yekta Kara'nın -İnadına- Başarısı: Aşk İksiri (Üstün Akmen) - 11/14/2011
  • Kadın Hayattır Memattır Kadın (Can Murat Yaşar Şengel) - 11/14/2011
  • Behzat Ç: Seni Kalbime Gömdüm filmi üzerine notlarım (Füsun Balkaya) - 11/11/2011
  • İstemi Betil - Taziye Sayfası (Taziye Sayfası) - 11/11/2011
  • Devlet Yardımı Alamadım Gururluyum (Kaan Erkam) - 11/10/2011
  • Kuvveti Çok Bol İlaç (Erkul Eğilmez) - 11/10/2011
  • Tiyatro Yansıma Tarafından Sergilenen Sevgili Doktor’un Başarısı Üzerine… (İhsan Ata) - 11/9/2011
  • Birlikte oldukları süre içinde her şey yolundaydı: Yanık (Üstün Akmen) - 11/9/2011
  • Kemal Başar'ın kendini aştığı son çalışma: Külhanbeyi Müzikali (Üstün Akmen) - 11/2/2011
  • Engin Alkan Sunar: Ortaya Karışık - Şark Dişçisi (İBBŞT) (Melih Anık) - 11/2/2011
  • Geçmişten Günümüze Sorumlu Bir Yolculuk… A4 (İhsan Ata) - 10/25/2011
  • Mesut İnsanlar Fotoğrafhanesi (İBBŞT) ve Arda Aydın (Melih Anık) - 10/25/2011
  • Ben Çok Sıkıldım Bundan (Arda Aydın) - 10/22/2011
  • Yansı(t)malı Oyun – Suriyeli Yazar Amayri'den Kargaşa (İBBŞT) (Melih Anık) - 10/22/2011
  • Kocaeli'nde Murat Atak'ın Yönetiminde Bir Şölen: Kösem Sultan (Üstün Akmen) - 10/19/2011
  • Görünmeyen - Tiyatro Karnaval (Ayşe Müge Gerdan) - 10/18/2011
  • Tiyatro Neden Yapılır? (Kaan Erkam) - 10/13/2011
  • Işığa Uçak Bileti (M. Erkul Eğilmez) - 10/10/2011
  • Asu Maro'ya Açık Mektup (Salih Dündar Müftüoğlu) - 10/9/2011
  • Yazının Üstünde Uyumak ve Yaşamın Kayaları (Melih Anık) - 10/7/2011
  • TOMEB'den Bay Bilginer'e (Tiyatro Oyuncuları Meslek Birliği) - 10/5/2011
  • Yılmaz Güney Çok Yaşa (Üstün Akmen) - 10/3/2011
  • Yeni Sezon… Geç Kalınmış Yazılar/ Cüneyt Çalışkur'a Saygı ve Rahmetle… Kredi Kartı-Vak'aaaaa (İhsan Ata) - 10/3/2011
  • Medyatik Polis Rüstem (Mustafa Acar) - 10/3/2011
  • Haluk Bilginer'e Açık Mektup - Yakıştı mı? (Melih Anık) - 10/3/2011
  • Yazarlığın Ağırlığı, Eleştirmenin Hafifliği (Melih Anık) - 10/1/2011
  • Zaman Dilimlerine Değer Kazandırmak (Üstün Akmen) - 10/1/2011
  • Teşekkür Ederim Sevgili Seyirci… (Ayşe Burcu Eren Önen) - 9/26/2011
  • Oyun Seçme Sanatı (Melih Anık) - 9/20/2011


  • Tiyatro Kursu Başlıyor!
    5 Kasım'den itibaren her PERŞEMBE Kadıköy'de!
    Çalışanlara yönelik hobi sınıfı!



    Duyuru Panosu!



    Son Eklenen Tiyatro Oyunları

         Güncel Yazılar

    Yazar olmak ister misiniz?
    Yazar olarak tiyatrodunyasi.com ailesine katılmak, yazılarınızı yüzbinlerce tiyatroseverle paylaşmak isterseniz tiyatrodunyasi@tiyatrodunyasi.com adresine mail gönderebilirsiniz...

    Mail Listemize Üye Olun

         Güncel Haberler
    Şehir Tiyatroları, Özel Tiyatrolara Kasım Ayında da Sahnelerinde Yer Veriyor
    oyun atölyesi'nde yeni sezon başlıyor...

    Tiyatro Dünyası'nı takip Edin
     
     |