| Tiyatro Kursu  | Şirket Tiyatrosu
Tiyatro Dünyası
Tiyatro Dünyası Bu Sahnede...
 
Ana Sayfa  |  Hakkımızda  |  Yazılar  |  Haberler  |  Yazarlar  |  Tiyatro Oyunları  |  Tiyatro Grupları  |  Sanatçılar  |  Kaynak  |  Duyuru Panosu  |
Eleştiri mi, Çekiştiri mi!
Erdal Yıldırım



Eleştiri yazmak oldukça moda oldu. Herkes her konuda düşüncesini tabii ki dile getirir getirmelidir de. Ama özellikle bunu meslek olarak yapanlar ve eleştiri yazmayı sevenler dikkat etmelidir. Çünkü ortada çok ciddi bir emek vardır. Bir tiyatro oyunu veya farklı dalda bir sanat eserinin eleştirisini yazma noktası çok önemsenmelidir. Siz bir emeği değerlendirip bir bakıma paha biçiyorsunuz ki alıcıları gidip-gitmeme, alıp-almama…… konusunda yargıya varsın. Bir bakıma da sanatını icra eden ‘’ Sanat Adamına’’ değer biçiyorsunuz.

Eleştiri, Yunanca ve Arapça karşılığı olan hükmetme, değer biçmeden gelmektedir. (critic-nakd) Kelimelerin kökenleri üzerinde durup çok fazla detaylandırmak istemiyorum. Geldiği yeri bilelim ki gittiği yerde nasıl duruyor daha iyi anlayalım.

Günümüz dünyasında çok yaygın bir şekilde eleştiri yazıları yayınlanmaktadır. Bunlardan birçoğu gerçekten önemsenecek şekilde değerli bilgiler içermektedir. Bu yazıların temel özelliği, gerçekten bilgi, hâkimiyet kokmasıdır. Yazan kişinin donanımı, meseleye yaklaşımı, seçtiği cümlelerdeki titizliği bize buna göstermektedir. O eleştirilerden biz şunu anlarız: Hımmm bu detayı görememişim, vay be tekrar bir bakayım, hiç öyle düşünememiştim, demek öyleymiş, anlatılmak istenenin bu olduğu noktasında çelişkilerim oluştu, şifrelenmiş neler neler varmış….

Fakat ben durumu, özellikle -tiyatro eleştirileri için- bazı eleştirmenler hariç çok doğru bulmuyorum. Eleştirinin amacı, oyunun görülemeyen yerlerine ışık tutmak, meseleyi başka açıdan görmeye olanak sağlamak, farklı açılımlar kazandırıp, bırakın seyirciyi, oyunun yönetmenine, oyuncusuna, tüm emeği geçenlere de aaa evet dedirtmek olmalıdır. Yani eleştiri fayda sağlamalıdır. Seyirciye, oyuncuya, rejisöre, teknik ekibe yeni ışıklar açmalıdır. Eleştirilen oyunda olmasa bile yeni eserlerde bu bilgiler mutlaka yarar sağlar diye düşünüyorum.

Bir oyun eleştirilirken şu rolde falan kişi çok başarılı, falan kişi çok kötü bir oyunculuk sergiledi, yönetmen berbat gibi yüzeyden değerlendirmelere girmek çok cesaret(!) gerektirir. Ağır bir eleştiri için veriler ortaya konmalı, eleştirinin köken anlamındaki ‘’ hükmetme’’ yapılacaksa yapan kişi donanımını üst düzeyde hissettirmelidir. Nedenleri- sonuçları inilti bir şekilde bilgi süzgecinden geçirilerek, yüzeyden uzak apaçık anlatılmalıdır. Aksi takdirde tiyatroya yıllarını vermiş bir oyuncuya, yönetmene, ışıkçıya, ses teknisyenine, dekor, kostüm tasarımcısına v.s, kötü oyuncu, kötü yönetmen, işini kötü yapanlar damgasını vurmak çok büyük vefasızlık hatta saygısızlık olur.

Kimse sadece kendi yapısını, beslendiği noktaları tatmin etmek için böyle bir işe girişmemeli. Özünde eleştiri sanata hizmet etmeli. Rejisör, oyuncu, oyun, teknik v.s kim üzerinden ne üzerinden yapılırsa yapılsın amaç TİYATRO olmalı. Başka bir şey değil.

Bir sanat eserini -bütünüyle-sağından, solundan, üstünden, altından özensiz, kaygısız çekiştirmek eleştiri değil çekiştiridir.

Erdal Yıldırım
erdal_yildirim_tr@yahoo.com

Yazarın Tüm Yazıları


Paylaş      
Yorumlar

Derya KİRİŞ - ( 2/13/2013 )
kaleminize sağlık umarım özellikle eleştiri yazanlar okur.

Savaş Aykılıç - ( 3/11/2013 )
***...Aynen katılıyorum sevgili Erdal Yıldırım...Sanırım işi hakarete ve saygısızlığa kadar vardıranları uyarmak ve engelleme görevi de bu tür yazıları yayınlayan internet siteleri ve onların editörlerine çok iş düşüyor...

Bu Oyun Hakkındaki Görüşlerinizi Paylaşın !

İsim
Mail  (Yayınlanmayacak)
Yorum
Güvenlik Kodu= 971
Lütfen bu kodu yandaki kutuya yazınız
 

    Son Eklenen Yazılar     En Çok Okunan Güncel Yazılar
'Ağaçlar Ayakta Ölür' - Nevra Serezli ve Tiyatro Kare (Füsun Akmen Balkaya)
Atam Siz Rahat Uyuyun Gençleriniz Size Layık - Yıllar Sonra 'Satıcı'nın Ölümü' - Bir Büyük Sanatçı Argun Kınal'a Veda
    Tüm Tiyatro Yazıları

    Bu Tarihte Yayınlanan Diğer Yazılar
    Bu yazının yayınlandığı tarihte gündemdeki diğer yazılar aşağıda listelenmiştir...

  • Mert Tanık Röportajı (Ulya Altıntaş) - 3/5/2013
  • Eskişehir'den Troyalı Kadınlara Ağıt (Metin Boran) - 2/28/2013
  • Erzurum'da Ayakta Alkışlanan Oyun: Çıkmaz Sokak Çocukları (Üstün Akmen) - 2/22/2013
  • Adı; ASLIHAN KANDEMİR (Pınar Çekirge - Yavuz Pak) - 2/22/2013
  • Güvenlikli Kent Yaşamı ve Islah Evi (Metin Boran) - 2/17/2013
  • Kemal Başar'ın, Beynini Oyun Sahnesi Yaptığı Oyun: Hamlet (Üstün Akmen) - 2/17/2013
  • Umut Orkun Eskibatman Röportajı (Ulya Altıntaş) - 2/17/2013
  • AK'LA KARA'da Bir Commedia Dell'Arte Uyarlaması: Patron Kim? (Üstün Akmen) - 2/17/2013
  • Şarap mahzeninde 'taşlar yerinden oynuyor' (Domino) (Rengin Uz) - 2/12/2013
  • Tekin Akmansoy Taziye Sayfası - Başsağlığı Mesajınızı Yazın (Taziye Sayfası) - 2/12/2013
  • Eleştiri mi, Çekiştiri mi! (Erdal Yıldırım) - 2/11/2013
  • My Fair Lady (Roma) (Üstün Akmen) - 2/11/2013
  • Macide Tanır; Hayat, İnandığı Yolda Yürümeyi Göze Alanların Hak Ettiği Bir şeydir Çünkü... (Murat Örem) - 2/11/2013
  • Geliyor Musun, Yoksa Geliyor Musun: Sarı Ay (Üstün Akmen) - 2/7/2013
  • Benimle Delirir Misin? (Cüneyt İngiz) - 2/6/2013
  • Bir Toplum Anatomisi… Eski Fotoğraflar (İhsan Ata) - 2/6/2013
  • Antalya'da Her Şeyi İle Yüzde Yüz Türk Operası: Lale Çılgınlığı (Üstün Akmen) - 2/6/2013
  • Macide Tanır Taziye Sayfası - Başsağlığı Mesajınızı Yazın (Taziye Sayfası) - 2/6/2013
  • ((( Aç Parantez (Nedim Saban) - 2/5/2013
  • Uzmanlık İşi (Arda Aydın) - 2/5/2013
  • Tiyatroda 51 Sezon - Vildan Gürelman (Pınar Çekirge - Yavuz Pak) - 2/5/2013
  • Kostüm oynamaz, aktör oynar! - Şark Dişçisi (Arıza Baykuşlar) - 2/4/2013
  • Bir Kadın.. Bir Yaşam ya da Ayşe Kökçü (Pınar Çekirge - Yavuz Pak) - 2/2/2013
  • Erkek Yazarın Gözüyle Kadının Özü: Düğün Şarkısı (Üstün Akmen) - 2/2/2013
  • TÜRKİYE KAYASI ya da BULGARİSTAN GÖÇMENLERİ (Arif Arı) - 2/2/2013
  • Direniş, Reality Show ve Ölüm: Dar Ayakkabıyla Yaşamak (Metin Boran) - 1/30/2013
  • Kırk Yıl Öncesinin Hiç Eskimemiş Oyunu: Zengin Mutfağı (Üstün Akmen) - 1/30/2013
  • Orada Bir 'SİTE' Var Uzakta... (Özge Ökten) - 1/29/2013
  • Çirkin Oyunu Eleştirisi (Erdal Yıldırım) - 1/29/2013
  • Sitedekiler… (İhsan Ata) - 1/29/2013
  • Sinan Mordağ Röportajı (Ulya Altıntaş) - 1/29/2013
  • Sıradaki Şiddet Konusu, Çocuklar… Şiddet Üçlemesi 2- Şeker (İhsan Ata) - 1/29/2013
  • Estetiği Bulunan, Artistliği Olmayan Bir Oyun: Barselo (Üstün Akmen) - 1/29/2013
  • Sevgili Doktor (Cüneyt İngiz) - 1/28/2013
  • Sahnede Üç Asi Kuş Uçuyor - Ali Poyrazoğlu Tiyatrosu (Üstün Akmen) - 1/25/2013
  • Bir Çöküşün Tragedyası; Kral Lear (Metin Boran) - 1/24/2013
  • Sıkıştığımız Kapanın Kürtçedeki Parçalanma Metaforu: Daf (Üstün Akmen) - 1/24/2013
  • Efe Ünal Röportajı (Ulya Altıntaş) - 1/24/2013
  • Mutfakta Neler Oluyor? (Nedim Saban) - 1/23/2013
  • Tiyatroyu ve Edebiyatı Birlikte Sevenler İçin: Toplu Hikayeler (Üstün Akmen) - 1/23/2013
  • Berksoy'dan Nâzım'a Doğum Günü Armağanı: Jokond İle Si-Ya-U (Üstün Akmen) - 1/21/2013


  • Tiyatro Kursu Başlıyor!
    12 Ekim'den itibaren her PAZARTESİ Kadıköy'de!
    Çalışanlara yönelik hobi sınıfı!



    Duyuru Panosu!



    Son Eklenen Tiyatro Oyunları

         Güncel Yazılar

    Yazar olmak ister misiniz?
    Yazar olarak tiyatrodunyasi.com ailesine katılmak, yazılarınızı yüzbinlerce tiyatroseverle paylaşmak isterseniz tiyatrodunyasi@tiyatrodunyasi.com adresine mail gönderebilirsiniz...

    Mail Listemize Üye Olun

         Güncel Haberler
    Şehir Tiyatroları, Özel Tiyatrolara Kasım Ayında da Sahnelerinde Yer Veriyor
    oyun atölyesi'nde yeni sezon başlıyor...

    Tiyatro Dünyası'nı takip Edin
     
     |