| Tiyatro Kursu  | Şirket Tiyatrosu
Tiyatro Dünyası
Tiyatro Dünyası Bu Sahnede...
 
Ana Sayfa  |  Hakkımızda  |  Yazılar  |  Haberler  |  Yazarlar  |  Tiyatro Oyunları  |  Tiyatro Grupları  |  Sanatçılar  |  Kaynak  |  Duyuru Panosu  |
İstanbul Devlet Tiyatrosu'ndan Tertemiz Bir Yapım: Temiz Ev
Üstün Akmen



Amerikalı genç, ama pek ünlü oyun yazarı Sarah Ruhl’un (1974), promiyerini 2004 yılında yaptığı aşk ve ilişki kavramlarını hayli mizahi bir dille sorgulayan “Temiz Ev” başlıklı oyunu, İstanbul Devlet Tiyatrosu tarafından 2010–2011 oyunu olarak Kubilay Karslıoğlu ve Atilla Şendil’in yönetiminde sahnelenmekte.

Oyunun başkarakteri, temizlik yapmaktan nefret eden, ama yine de hayatını temizlik yaparak kazanan ve “mükemmel espri”yi arayan Brezilya göçmeni Mathilde (Neslihan Arslan). Diğer karakterlerse Mathilde’in çalıştığı evin sahibi, temizlik yapmaya zaman ayıramayan Doktor Lane (Simay Tuna) ve Lane’in temizlik hastası olup, ömrü boyunca ikinci planda kalmayı benimsemiş ablası Virginia (Sema Çeyrekbaşı) ile Lane’in kocası Charles’ın ruh ikizi olarak âşık olduğu 67 yaşındaki Ana (Gülseren Gürtunca). Diğer taraftan, oyunun tek erkek kahramanı, Lane’in onu Ana ile aldatan cerrah eşi (Levent Güner).

Kadınların hemcinsleriyle ilişkilerinin tırmıklandığı oyunda, Lane ve ablası Virginia’nın birbirine zıt karakterleri, Sarah Ruhl’un da bir röportajlarında açıkladığı gibi “ev temizleme” metaforu üzerinden veriliyor. Yazar, oyun boyunca ev temizlemenin aynı zamanda ruhsal bir temizlik anlamına geldiği yorumunu da getiriyor, oyunun tam ortasına konduruyor.

Sarah Ruhl’un yalın, ama fevkalade gizemli bir kalemi var. Dili hayli eğlenceli… Yazdığının tiyatro eseri olup olmadığı tartışılabilir, ama olaya dayalı sanatsal bir kurmaca olan metni neresinden tutarsanız tutun, tiyatronun bilebildiğimiz tüm öğeleri “Temiz Ev”in içinde mevcut. Anlattığını masal anlatır gibi anlatıyor. Konu olağanüstü, kahramanlar gerçeküstü özelliklere sahip. Yer ve zaman belirsiz, oyunun sonunda bir öğüt, bir ders çıkarmak mümkün.

Z. İrem Aydın, çevirisinde yumuşak ve esnek ifadelerle uzun tümceleri anlaşılır hale getirmiş. Tümceleri daha anlaşılır ve ifadeli hale dönüştürmüş. İzleyiciyi metnin sürükleyici atmosferinden koparmadan, Ruhl’un akıcı diline erişmiş. Sertel Çetiner’in iki aşamalı beyaz rengin ağırlıklı olduğu sahne tasarımı, yönetmenlerin sadece yorumlarına uyan değil, yorumlarını vurgulayan, zenginleştiren; teknik olarak da yönetmene ve oyunculara sahne üzerinde kolaylık sağlayan, oyunun değerini artıran bir ortam yaratmış. Medine Yavuz’un kostümleri, düşünsel işlemi olan, anlamsal değer taşıyan çizimler olarak dikkat çekmekte. Nurettin Özşuca fona, Bertolt Brecht'in dediği gibi, oyunun kişisi haline gelen müzikler döşemiş. Yani, Özşuca’nın kısmen dramatik müziği, sahnede bir oyuncu gibi kendi derdini anlatıyor. Yeşim Alıç’ın dans düzeni iyi üstü, Enver Başar’ın ışık tasarımı oyunun tüm duygusunu ve yorumunu başarılı bir biçimde izleyiciye yansıtmakta.

Oyunu sahneye taşıyan Kubilay Karslıoğlu ve Atilla Şendil, düşünceden doğan heyecanı değil, heyecandan doğan düşünceyi yeğlemişler ve böylece mükemmel bir heyecan tepkisi elde etmişler. Canlı, hayli ritmik bir tempo sağlamış, bu tempo içinde izleyiciye düşünme nedeni vermeden, bütün olup bitenlerin gerçekmiş gibi algılanmasını sağlamışlar. Bu amaç uğruna hiçbir “zorlama” öğe kullanmamış; jesti, devinimi, vurguyu birbirine karıştırmamışlar. Karslıoğlu ile Şendil, metni oyunun en başından en sonuna kadar su gibi akıttıkları için, seyirciyi tümüyle etkileri altına almayı başarmışlar.

İş oyunculuğa gelince, oyuncuların başarı hesaplamasında birini diğerinden ayırmak hayli güç... Hepsi, birer birer ve ayrı ayrı, karakterlerini sürekli yükselen istekler, özlemler, aksiyona çağrılar ve onların içsel-dışsal aksiyonlardaki tüketimlerinden oluşturuyorlar. Tıpkı bir motorun bağımsız, sürekli yinelenen patlamalarının bir otomobilin yumuşak devinimiyle sonuçlanması gibi birbirlerini devindiriyorlar.

Gene de her birini tek tek ele al derseniz Simay Tuna’nın Lane karakterinin yaratıcı iradesini aralıksız devindirdiğini söylerim. Sema Çeyrekbaşı Virginia’nın içsel yaşam akışını çok iyi kuruyor derim. Gülseren Gürtunca’nın sanatsal arzu ateşini oyun boyunca korumasını bir de kâğıt üzerinde alkışlamak isterim.

Ve genç oyuncu Neslihan Arslan…

Matilde’e güldürü öğeleri eşliğinde eklediği derinliğe; yanı sıra yaratıcı duygularını aktarmak için her şeyi, ama her şeyi, sesini, sözcüklerini, jestlerini, yüz ifadesini kullanışına hayran olduğumu itiraf eder, kendisini ilk gördüğümde alnından öpeceğimi alenen ilan ederim.

“GÖZLEMEVİ”NİN GÖZLEME NOKTASI

MACİDE TANIR HASTA…


Benim doğduğum yıl sahneye çıkan “Tiyatronun Cadısı”, hasta ve hastanede.

Ben hastaneye gidip, onu ziyaret edemiyorum.

Hep çok çalışkan, hep çok başarılı bir “Sahne Devi”ni yatakta görmeyi yüreğim kaldırmıyor.

Yeteneğin, çalışmanın, disiplinin bir insanı nasıl “Macide Tanır” mertebesine getirdiğinin somut örneği o…

Onu hasta görmeye dayanamıyorum.

Rol önerileri geldiğinde hiçbir zaman tam memnun olmadığını söylemişti bir gün bana. İncelermiş, irdelermiş, didiklermiş. İncelemek, irdelemek, didiklemek, düşünmek, denemek ve düşündüğünü söylemekten çekinmemek…

Macide Tanır’ın özeti işte bu!

Gencecik, güzel mi güzel bir oyuncu iken hep kendinden büyük kadın rolleri vermişler, canlandırmış, gocunmamış, sızlanmamış Tam tersi, o günlerde sahneye çıkardığı karakterlerden daima mutluluk duymuş. Bugünse: "O kadınlar olmasaydı ben olmazdım" diyor.

Kimi zaman değişik salonlarda yan yana oyunlar izliyoruz. “Mış” gibi yapan oyuncular olduğunda yanımda mır mır konuşuyor, onları sevmiyor. Çünkü o, sahnede içine girdiği karakterle daima özdeşleşmiş, “mış” gibi yapanı tiyatrocudan saymıyor.

O, dünyaya tiyatronun penceresinden bakıyor, sahne üstündeymiş gibi yaşıyor, ıpıl pırıl gözleriyle gördüğü, duyduğu her şeyi tiyatroyla ilişkilendiriyor.

Şimdi hastane odasında Hasta’yı oynuyor.

Bu rolünü sevmiyorum, ama biliyorum ki o, böyle bir rol oynarsam diye düşünüp, içinde bulunduğu durumdan tiyatro çıkarıyor.

Atlatacak biliyorum!

Biliyorum, o da bizleri seviyor.

Üstün Akmen
Evrensel


Yazarın Tüm Yazıları


Paylaş      
Yorumlar

Bu Oyun Hakkındaki Görüşlerinizi Paylaşın !

İsim
Mail  (Yayınlanmayacak)
Yorum
Güvenlik Kodu= 301
Lütfen bu kodu yandaki kutuya yazınız
 

    Son Eklenen Yazılar     En Çok Okunan Güncel Yazılar
'Ağaçlar Ayakta Ölür' - Nevra Serezli ve Tiyatro Kare (Füsun Akmen Balkaya)
Atam Siz Rahat Uyuyun Gençleriniz Size Layık - Yıllar Sonra 'Satıcı'nın Ölümü' - Bir Büyük Sanatçı Argun Kınal'a Veda
    Tüm Tiyatro Yazıları

    Bu Tarihte Yayınlanan Diğer Yazılar
    Bu yazının yayınlandığı tarihte gündemdeki diğer yazılar aşağıda listelenmiştir...

  • Aynı Twit'de Bir Tiyatrocu (Engin Alkan) ve Bir Eleştirmen (Yaşam Kaya) (Melih Anık) - 2/13/2011
  • Bir Öykü Sevdalısı ile Bir Türkü Âşığının Buluşması: Aşk Halleri (Selçuk Çelik) - 2/12/2011
  • Ben Sinema Artisti Olmak İstiyorum(Muyum?) (Cüneyt İngiz) - 2/12/2011
  • Mekan Artı'da EKİP'ten Oyun(un) Sonu (Beckett) (Melih Anık) - 2/10/2011
  • Gelinmiyorsa Gidilir Arkadaş! (M. Erkul Eğilmez) - 2/10/2011
  • Lafla Pişirilmiş Aşureden Oyun Çıkarmak: Şişman Domuz (Üstün Akmen) - 2/9/2011
  • Teksti Tanıyanın Anlayacağı Oyunlar'ın Sorumlusu Kim? (Melih Anık) - 2/9/2011
  • Çığ, İstanbul Şehir Tiyatroları'nda! (İhsan Ata) - 2/7/2011
  • Aşk Halleri Bir Başka Olur Bu Mevsimde (Mustafa Göksal) - 2/6/2011
  • Delidir Ne Yapsa Yeridir! (Nazım Sarıkaya) - 2/3/2011
  • İstanbul Devlet Tiyatrosu'ndan Tertemiz Bir Yapım: Temiz Ev (Üstün Akmen) - 2/2/2011
  • Ezber Bozan Vanya Dayı (Çehov) - Tiyatro Stüdyosu (Melih Anık) - 2/2/2011
  • Tiyatro Eleştirmenleri Birliği (TEB) - Hesap Geçici Olarak Kapalı (Melih Anık) - 2/1/2011
  • Ali Sürmeli'den Resimli Osmanlı Tarihi (İhsan Ata) - 2/1/2011
  • Kadın Hayattır Memattır Kadın (Selçuk Çelik) - 2/1/2011
  • Oyunculuk Üzerine Yapılan Muhabbetin Işığı Söndü, Gölgeler Kaçıştı (Füsun Balkaya) - 1/31/2011
  • Eller Yukarı Donlar Aşağı: Elbiseler Fora (Cüneyt İngiz) - 1/31/2011
  • Kitap Tanıtımı: Kadın Sığınağı (Tuncer Cücenoğlu) (Serkan Fırtına) - 1/30/2011
  • İstanbul Hatırası - İstanbul Şehir Tiyatrosu (A. Emrah Özdilek) - 1/30/2011
  • İyi Bir Yurttaş Aranıyor - Tiyatro Mıh (A. Emrah Özdilek) - 1/30/2011
  • Dramaturg ve Dramaturgi Olmayınca... : Kadın Sığınağı (Üstün Akmen) - 1/28/2011
  • Gülhane Parkı'nda Bir Gün (Cüneyt İngiz) - 1/27/2011
  • Tıksırıyorum Öyleyse Varım (Yurdagül Yurtseven) - 1/26/2011
  • Selahattin Duman’dan Dumanaltı Aşklar... (İsmail Can Törtop) - 1/26/2011
  • Eğitim ve Tiyatro (Rasim Aşın) - 1/21/2011
  • Yüksek VOLTtaj Hattındaki TİLT (Melih Anık) - 1/21/2011
  • Kent Oyuncuları'nda 50. Yıl Kutlaması: Zorla Güzellik (Üstün Akmen) - 1/20/2011
  • Su Mu Dökeyim Kafanıza? (M. Erkul Eğilmez) - 1/20/2011
  • Bakırköy Belediye Tiyatroları'nda Bir Başkaldırı Öyküsü: Aklı Havada (Üstün Akmen) - 1/18/2011
  • Hikaye-i Surname 2010 (Cüneyt İngiz) - 1/18/2011
  • Oyun Atölyesi'nin Macbeth Çevirisinden İki Dize ve Tiyatroda Saygı (Melih Anık) - 1/17/2011
  • Ahmet Levendoğlu ve Tiyatro Stüdyosu 20 Yaşında (Melih Anık) - 1/17/2011
  • Haldun Dormen: Keyif Adamıyım Ben (Röportaj) (Onur Şimşek) - 1/17/2011
  • Çocuk Tiyatrosuna Bakışımız (Rasim Aşın, Nurdan Özgür) - 1/12/2011
  • Geçmiş Yılı, Hıfzı Topuz ile Birlikte Paris'te -HAM- Eyledim... (Üstün Akmen) - 1/12/2011
  • Kavuklu'nun Muhtarlığı (Halil Aksoy) - 1/10/2011
  • Ahududu (Komedi Oyunu) (Saniye Demirel'in Çevirisi) - 1/10/2011
  • Salaklar Sofrası (H. Can Utku'nun çevirisi) - 1/10/2011
  • Postmodernist Kültür Üzerine Bir İnceleme (Serkan Fırtına) - 1/10/2011
  • Kenter Tiyatrosu'nda Zorla Güzellik (Metin Boran) - 1/10/2011
  • Tarlakuşu Muydu, Bülbül Müydü Jülyet? (Cüneyt İngiz) - 1/10/2011


  • Tiyatro Kursu Başlıyor!
    5 Kasım'den itibaren her PERŞEMBE Kadıköy'de!
    Çalışanlara yönelik hobi sınıfı!



    Duyuru Panosu!



    Son Eklenen Tiyatro Oyunları

         Güncel Yazılar

    Yazar olmak ister misiniz?
    Yazar olarak tiyatrodunyasi.com ailesine katılmak, yazılarınızı yüzbinlerce tiyatroseverle paylaşmak isterseniz tiyatrodunyasi@tiyatrodunyasi.com adresine mail gönderebilirsiniz...

    Mail Listemize Üye Olun

         Güncel Haberler
    Şehir Tiyatroları, Özel Tiyatrolara Kasım Ayında da Sahnelerinde Yer Veriyor
    oyun atölyesi'nde yeni sezon başlıyor...

    Tiyatro Dünyası'nı takip Edin
     
     |