| Tiyatro Kursu  | Şirket Tiyatrosu
Tiyatro Dünyası
Tiyatro Dünyası Bu Sahnede...
 
Ana Sayfa  |  Hakkımızda  |  Yazılar  |  Haberler  |  Yazarlar  |  Tiyatro Oyunları  |  Tiyatro Grupları  |  Sanatçılar  |  Kaynak  |  Duyuru Panosu  |
Şeytana Papucunu Ters Giydiren Adam! - Başka Kapıya
Meliha Akay



İnsanın var olduğu ilk günden bu yana hiç değişmeyen hallerine, allı pullu moderniteye, onca çağdaşlığa karşın törpülenmeyen yanlarına tuttuğu ışıkla, dilediğince aydınlatıp dilediğince puslu bırakan Ali Erdoğan’ın yazıp yönettiği “ BAŞKA KAPIYA “ seyirciyi güldürmekle çimdiklemek arası saatin sarkacı gibi götürüp getiren bir oyun… Kabare Dev Aynası, yıllardır çözülemeyen tiyatro sorunlarına karşın kendi çabaları, tiyatro sevdaları ile perde açmayı başardıkları için bile ayrıca kutlanmaya değer. Sanatın öteki disiplinlerinde olduğu gibi tiyatroda da yeni arayışların, özellikle de yeni dil arayışlarının ortaya çıktığı bir dönemde Kabare Dev Aynası’ nın onuncu yılını kutluyor olması gördüğü ilginin bir göstergesi olsa gerek.

Oyunu izlerken yazar Howard Jacobs’ un “ Eğer mizahçı değil de büyük bir komedi yazarı olacaksanız, komediyi hüzün ilmeğinden geçirmelisiniz.” Sözü kafamda döndü durdu. Bu bağlamda Haldun Taner’in “ Tiyatro hayatın aynası, kabare dev aynasıdır” sözünden yola çıkarak hayatın farklı olgularına parmak basan Ali Erdoğan’ın ekibi kocaman alkışı hak ediyor; komediyi hüzün ilmeğinden geçirmeyi başardıkları için. Hiç birinin performansı bir ötekini aratmıyor. Ayrıca da, bugüne değin tiyatro genelinde “ erkek egemen “ toplumun baskılarını ve çarpıklıklarını konu alan oyunlar yer bulurken, Kabare Dev Aynası’ nda kadının gizli iktidarı, ezilmişliğin üstesinden gelmek için dozunu kaçırdığı varoluş kavgası ve erkeği cezalandırma çabası ilgi çeken konuların başında geliyor. Daha geniş bir açıdan bakarak söylemek gerekirse; köşe dönücü ve çıkarcı düzene, ataerkil toplum yapısına, değerleri korumak adı altında boy gösteren ikiyüzlülüğe ve yerel yönetim politikalarına göndermeler yapılıyor.

Oyunun ilk sahnesinde yer alan apartman yöneticisi tiplemesi bunun en güzel örneklerinden biri olsa gerek. Ali Erdoğan’ın performansı seyirciye öylesine nüfuz edici güçte ki, o tiplemeyi artık kanıksamış bir toplum olduğumuzu şamar gibi yüzümüze çarpıveriyor; hem de güldürürken! Belki birkaç yıl sonra ya da on yıllar sonra apartman yöneticisi sıfatı kalmayacak, onun yerini hızla değişen “ konut ve yaşam “ olgusunun doğal sonucu olarak başka modeller alacak, fakat o karakter yaşamayı hep sürdürecek… Öykü kitabı okur gibi izlediğim oyunun hiç unutmayacağım bölümlerinden biri de şeytana papucunu ters giydiren aşçı tiplemesiydi. Eğitimsizliğin eksikliğini kurnazlığı ve zekasıyla kapatan aşçı birkaç dakika içine sığdırılmış gösteride belki de sayfalar dolusu bir yazıyla anlatılabilecek sosyal dokuyu, yalın gerçekliği gözler önüne seriveriyor. Ali Erdoğan ve öteki oyuncular sanki “ siz güldüğünüzü sanıyorsunuz oysa biz bir yaranın kabuğun u kaldırıyoruz “ dercesine yüreğimizi çimdikleyip geçiyor!

İki perdelik oyun süresince, Ümit Erzurumlu’nun yaptığı dekorun görselliğini bütünleyen ses ve ışık düzeni Murat Kızılkaya’ ya ait sahne dekoru değişirken, bölümden bir diğerine geçerken sahnenin sol köşesinde yer alan iki müzisyen / oyuncunun çaldığı gitar, o kısacık müzik parçaları klasik tiyatro düzenindeki olası boşlukları hissettirmiyor. Yukarıda sözünü ettiğim görselliğin de bir parçası. Ayrıca, oyuncular üzerinde ışıkla yapılan geçişler, yazıda yapılan vurgu sözcükleriyle eş değer.

Teknoloji çağının hızından başı dönen, sersemleyen insanın resmedildiği “ doktor ve hastası “ iki farklı konuyu eş zamanlı sunabiliyor. Doktorun sekreterini canlandıran genç kızın nevrotik davranışları ve hastasının bunalmışlığı karşısında çılgına dönen doktor tam da toplumun her kesimindeki insanın çağın belirlediği ve üstüne yüklediği kimliklerle nasıl başa çıkmaya çalıştığını gösteren bir örnek. Gerek görsel ve gerekse yazılı medyada her daim sözü edilen “ pozitif ve negatif enerji” ye gönderme yapıldığı da gözden kaçmıyor. Çünkü bu deyimleri kullanan pek çok kişinin aslında kavramın içeriğinden pek de haberdar olmadığı da bir gerçek. Başka bir bölümde yer alan iktidarsız bir erkeğin karısı ile arasında geçen konuşmaların ibret niteliğinde olduğunu da söylemeden geçmemek gerek.

Burada “ ibret “ ten kastım ahlaki bir vurgu değil elbet; çiftler arasında konuşulmadan, söze dökülmeden anlatılanların, suskunlukla söylenenlerin sese bürünmüş biçimi.

Oyunun finalinde yer alan Mimar Sinan karakterini, bundan sonrasında sahneye konacak oyunların ve metinlerin çağrışımlarını barındırıyor gibi algıladığımı belirtmek isterim. Belki de öyle olmasını istediğim içindir, kim bilir! Hızla kentlileşen bir toplumda, plansız kentleşmenin getirdiği sorunların sadece “ yapı “ yanını ele alan Mimar Sinan başlıklı bölüm aslında çok katmanlı bir sorunun bir parçası yalnızca. Toplumun hızla kentleşmesine neden olan “ göç “ temasının ve beraberinde getirdiği sorunları kendi diliyle sahneye aktarmasını istemek, beklemek bilmem haksızlık olur mu? Romancıların ve tarihçilerin gösterdiği ilgiyi baz alırsak, göçlere, göçülen yeni yurtlara, köklerine duyulan ilgiyi günümüz insanının kimlik sorunsalına da eklemlemek gerek. Toplumun birleşme ve yarılma noktalarını belirleyen göç temasının Ali Erdoğan’ın yazıp yönettiği oyunlara yabancı olmadığı bu yüzden de gecikmemesi kanısındayım! Hani Mimar Sinan diyordu ya ; fay hattında haysiyet üflesen yıkılacak!..

Burada bile gecikmemek gerektiği saklı değil mi?

Meliha Akay
akaymeliha@gmail.com

ALINTI : ( TİYATRO DERGİSİ ) NİSAN 2011 SAYI: 224


Paylaş      
Yorumlar

Bu Oyun Hakkındaki Görüşlerinizi Paylaşın !

İsim
Mail  (Yayınlanmayacak)
Yorum
Güvenlik Kodu= 581
Lütfen bu kodu yandaki kutuya yazınız
 

    Son Eklenen Yazılar     En Çok Okunan Güncel Yazılar
27 MART… UMUDUNU ARAYAN BİR GÜN (Ahmet Yapar)
YOKLAMA LİSTESİ (Skeç)
    Tüm Tiyatro Yazıları

    Bu Tarihte Yayınlanan Diğer Yazılar
    Bu yazının yayınlandığı tarihte gündemdeki diğer yazılar aşağıda listelenmiştir...

  • Müthiş Bir Kolektivite ve Titiz Çalışma Ürünü: Tehlikeli İlişkiler (Üstün Akmen) - 5/19/2011
  • Mehmet Ergen -Manga-yı Buldu mu? (Melih Anık) - 5/17/2011
  • Mesut İnsanlar Fotoğrafhanesi (Ayşe Müge Gerdan) - 5/16/2011
  • Bizim Zamanımızda (Mustafa Acar) - 5/16/2011
  • Ben Öğrenciyken - Cindi (Mustafa Acar) - 5/16/2011
  • Ruhunu Kurtarmaya Çalışan Adamın Öyküsü: Bedensiz Kadın (Üstün Akmen) - 5/16/2011
  • ARAF (İki Ülke Arasında) (Asmin Singez) - 5/16/2011
  • Cem Özer Söyleşisi (Onur Şimşek) - 5/16/2011
  • 75. Yıl Cüneyt Gökçer Tiyatro Ödül Töreni Muhteşem Bir Şekilde Ankara'da Gerçekleşti (Füsun Balkaya) - 5/14/2011
  • Başka Kapıya (Tolga Eroğlu) - 5/9/2011
  • Şeytana Papucunu Ters Giydiren Adam! - Başka Kapıya (Meliha Akay) - 5/9/2011
  • Doğum Gününüz Kutlu Olsun Nisa Ablacığım (Can Murat Yaşar Şengel) - 5/6/2011
  • On Yıl Dalgalanan Kabare Bayrağı (Ali Erdoğan) - 4/27/2011
  • Tek Piyano Eşliğinde Müzikli Drama: Wolfgang ve Lorenzo (Üstün Akmen) - 4/25/2011
  • Anılarımdan Osman Hamdi Bey'e Uzun İnce Bir Yolda (Can Murat Yaşar Şengel) - 4/25/2011
  • Çanak Çömleklerin Elden Çıkarılması, Satılması: Buluşma Yeri (Üstün Akmen) - 4/25/2011
  • Sümeyye Erdoğan'a Açık Mektup (Tuncer Cücenoğlu) - 4/25/2011
  • İstanbul Yeni Tiyatro’da Son Perde! (İhsan Ata) - 4/25/2011
  • Başı ve Dili Bağlı Tiyatro (Melih Anık) - 4/24/2011
  • Celile Toyon'u yeniden alkışlayabilmek onuru: Leyla'nın Evi (Üstün Akmen) - 4/24/2011
  • 75. Yılda Kafka'nın -Dava'sı- Rejisör Erhan Gökgücü İmzasını Taşıyor (Füsun Balkaya) - 4/24/2011
  • Devlet Tiyatroları'nın Kapatılmasına İlişkin İçimden Geçenler.. (Ayşın Acı) - 4/24/2011
  • Bir Yaşam Koçu Olarak Tiyatro (Savaş Aykılıç) - 4/24/2011
  • DT Kapatılsın mı ya da Ne? (Kaan Erkam) - 4/20/2011
  • 15.Afife Jale Ödül Töreni'nin Ardından... (Yurdagül Yurtseven) - 4/20/2011
  • -Şişman Domuz- Zayıflatıyor! (İlkay Sevgi) - 4/20/2011
  • Dotmarsta'dan Son derece Ciddi Bir Yetişkin Oyunu: Punk Rock (Üstün Akmen) - 4/11/2011
  • Kadının iktidar Hırsı: Gayri Resmi Hürrem (Metin Boran) - 4/11/2011
  • Düğün: Kızlar mutfağa! (Dündar İncesu) - 4/11/2011
  • Çatışmalar - Kocaeli Şehir Tiyatrosu (Alaattin Emrah Özdilek) - 4/11/2011
  • Tehlikeli İlişkiler (Zeynet Öztunca) - 4/11/2011
  • ÇIĞ-lık (Yurdagül Yurtseven) - 4/11/2011
  • Gidenlerin Ardından (Çanakkale Oyunu) (Arif Koçinalı) - 4/9/2011
  • Oyun Atölyesi 11 Yaşında! - Macbeth, Karanlık Bir Komedi! (İhsan Ata) - 4/9/2011
  • Oyun yazarlığının 40. yılında Tuncer Cücenoğlu'yla söyleşi (İhsan Ata) - 4/8/2011
  • Lefke'de Kahve Sohbeti (Hakan Yozcu) - 4/8/2011
  • Tiyatro 0.2'de Gene Bir Philip Ridley: Kâinatın En Hızlı Saati (Melih Anık) - 4/7/2011
  • (Bilsak'lı) Halide Eşber'in Yazıp Oynadığı -Son Yarım Saat-i Kaçırmayın (Savaş Aykılıç) - 4/7/2011
  • Hüznün Yarısı Cebindeydi (Mehmet Serhat'a...) (Pınar Çekirge) - 4/7/2011
  • Tam Ödüllük Mükemmel Kolektif Bir Çalışma: Kutlama (Üstün Akmen) - 4/7/2011
  • Arzunun Onda Dokuzu - İstanbul Şehir Tiyatroları (Gülin Dede Tekin) - 4/4/2011


  • Tiyatro Kursu Başlıyor!
    23 Eylül'den itibaren her PERŞEMBE Kadıköy'de!
    Çalışanlara yönelik hobi sınıfı!



    Duyuru Panosu!



    Son Eklenen Tiyatro Oyunları

         Güncel Yazılar

    Yazar olmak ister misiniz?
    Yazar olarak tiyatrodunyasi.com ailesine katılmak, yazılarınızı yüzbinlerce tiyatroseverle paylaşmak isterseniz tiyatrodunyasi@tiyatrodunyasi.com adresine mail gönderebilirsiniz...

    Mail Listemize Üye Olun

         Güncel Haberler
    "İyilik Yayıncılığı" İsimli Sosyal Sorumluluk Projesi, Bir Çok Sevilen İsmi Bir Araya Getirdi
    Küçükçiftlik Bahçe Tiyatrosu'nda Oyunlar Devam Ediyor

    Tiyatro Dünyası'nı takip Edin
     
     |  ..