| Tiyatro Kursu  | Şirket Tiyatrosu
Tiyatro Dünyası
Tiyatro Dünyası Bu Sahnede...
 
Ana Sayfa  |  Hakkımızda  |  Yazılar  |  Haberler  |  Yazarlar  |  Tiyatro Oyunları  |  Tiyatro Grupları  |  Sanatçılar  |  Kaynak  |  Duyuru Panosu  |
Guguk Kuşu Tarla Kuşuna Dönüşürse…
İhsan Ata



Kuşkusuz dünyanın en iyi teksleri arasındadır. Guguk Kuşu, dünyanın birçok yerinde uzun süre kapalı gişe oynadı. Ken Kesey’in insanın kanını donduran bir ustalıkla yazdığı romandan oyunun metnine çevirisi de Wale Daserman tarafından yine aynı ustalıkta yapılmıştır. Bilge Derinkök’ün dilimize çevirdiği oyun; Randle P. McMurphy tutuklu olduğu cezaevinde çalışmaktan kurtulmak için deli taklidi yaparak akıl hastanesine gönderilmesi ve sonrasında gelişen olaylar dizisinden oluşur.

Oyun; Randle P. McMurphy tutuklu olduğu cezaevinde çalışmaktan kurtulmak için deli taklidi yapan bir mahkumdur. Tavırları cezaevi otoritesinin gözüne batmaya başlayınca bir süre sonra teşhis için akıl hastanesine gönderilir ve orada kalmasına karar verilir. Randle hastanede de kurumun kurallarına uymaması ve arkadaşları ile olan ilişkileri ile dikkatleri üzerine çeker.

Bu kadar gerçekçi ve psikolojik katmanlı oyunun Sündüz Haşar tarafından yüzeysel anlatılması beni epey düşündürdü. Yaşanan trajedinin arka planda kalarak komik öğelerin öne çıkarılması nasıl açıklanabilir bilemiyorum. Birey özgürlüğü, ahlak kavramı, mekanikleştiren sistemin sorgulanması ve bastırılan duyguların bu kadar net ifade edildiği bir metinde bu kavramların kulak arkası yapılarak oyunu komediye çevirmek her şeyden öte yazara yapılmış bir haksızlık değil midir?

Delilere yüklenmiş acıların yerine onları o hale getiren sistemin sorgulanması gerekirken onlara güldüren çözümleme ne kadar ahlakidir? Oyunda iktidarı temsil eden Hemşire Rathced’in tüm karakter özellikleri alınarak bir tipe dönüştürülmesi nasıl açıklanabilir? Ona hayat veren replikler nasıl kırpılır? Oyunun dramatik çatısını oluşturan Reis Brombden’in olmazsa olmaz tiratlarının kesilmesi ne kadar etiktir?

Tüm bunların yanı sıra böylesine sert ve pesimist bir metnin dekor tasarımını yapan Sayın Tayfun Çebi, soyut dekor adı altında beyazlara bürünmüş sonsuzluğu temsil eden objelerle akıl hastanesini sirke çevirmesi nasıl bir çözümlemenin sonucudur? Kronik delilerin insani özellikleri alınarak onları kobay gibi kullanan hastaneyi sempatik göstermeye neden ihtiyaç duyduğunu anlayamadım.

Oyunun reji koltuğuna oturan Sayın Bozdoğan, sanatsal estetik açıdan bir hayli zayıf olan oyunu ilk gösterim nedeniyle anlaşılmayan cümleler, teknik hatalar, rol çalmalar ve doğaçlamalar kısmen mazur görülebilmesine karşın o acıların, o çaresizliğin neden sözcüsü olmadığını merak ediyorum doğrusu. Oyun, bizi sistemin delirttiği gerekçesiyle sarsması gerekirken durum komedisine dönüşmesini çok ama çok yadırgadım. Her şey bir yana değişimin başlangıcı olan Murphy’in öldürülmesinin bu kadar zayıf kalması nasıl açıklanabilir.

Oyunu komediye döndürmeyi, karakterleri tipe dönüştürmeyi, hemşireyi arka plana alıp delilerin ön planda tutmasını tekrar gözden geçirmesi kaçınılmaz görünüyor. Muhteşem bir yorumla yıllarca hafızlardan silinmeyecek, kapalı gişe oynanmaya müsait bir oyun ne yazık ki silinip gitmiş. Açıkçası Yunus Emre Bozdoğan’ın çok iyi işlerine tanık olan biri olarak Guguk Kuşu’ndaki yorumu beni dehşete düşürdü!

Oyunda tek göze çarpan nokta ise kostüm tasarımının başarısı. Funda Çebi Bozdoğan’ın zevkli tasarımı hastaların özüne ve demecine uygun. Aynı zamanda yaş ve karakter özelliklerine de büyük ölçüde katkı sağlamış.

Randle P. McMurphy rolüyle izleyicinin huzuruna çıkan Barış Falay’ı yıllar önce Antalya Devlet Tiyatrosunda izlediğim Reha Özcan kadar başarılı bulamasam da performansını genel olarak iyi buldum. Rolün üzerine biraz daha düşebilir. Doğaçlamaları azaltması ve ifadelerinin daha net ve keskin olması ise oyunun biraz daha oturmasına bağlı sanırım.

Bromden rolünde Engin Benli, karakterin özüne ulaşan tek oyuncu bana göre. Özellikle tek başına olan sahnelerdeki duygulu tirat atışları, diğer oyuncularla olan alışverişi çok net. Tek sıkıntı kullandığı ses tonunu yer yer kaçırması ve Murphy’i öldürdüğü sahneyi havada asılı kaldığı yerden almalı.

Billy rolünde sahneye çıkan Erdem Irmak, öncelikle karakterin özüne ulaşması için bence sakalları keserek işe başlaması gerekiyor. O çocuksu Billy için fazlaca kurnaz görünen bir tip var sahnede. Ne annesinden korkarken ki ifadeleri net ne de milli olurken şaşkın ve sevinçli. Yapay olmaktan bir an önce kaçınması gerek. Rolü daha özümsemesi, karakter tahlilini daha derine indirmesi şart.

Harding rolünde Aydın Sigali ise bir akıllı deliden çok kronik deliler gibi stabil bir oyunculuk göstermesi en büyük handikapı. Resimli Osmanlı Tarihi oyununda gördüğümüz Vakıf neyse bu oyunda da aynı. Bu oyuncunun da role girmesi için daha net ve keskin ifadelerle bir bilim adamının gerçeklik vurgusunun gerekliliğini ortaya koyması zorunlu görünüyor.

Tüm bu olumsuzlukların yanında Martini rolüyle sahneye çıkan Tekin Ezgütekün, rolünün hakkını en çok veren, en çok sahiplenen ve içselleştirip doğal bir oyunculuk harikası göstererek geceye damgasını vuruyor. Oyunun başından sonuna dek götürdüğü bu başarılı performansıyla inanılmaz bir grafik çiziyor. Konuşmadığı sahnelerde bile izleyici diri tutan, tek bir mimiğiyle bile sahneden oyunculuk dersi veriyor. Ve bize oyunculuğun ne kadar onurlu ve kutsal bir meslek olduğunu bir kez daha hatırlatıyor.

Oyunda ayrıca, Eylem Tanrıver Varlı, Cemal Aldıç, Taylan Ertuğrul, Nuri Karadeniz, Ozan Şahin, Utku Oğuz, Işık Öztorun, Seçil Onur, Nurcan Tural, Senem Akman, Mustafa Arpacıoğlu, Aytek Mete Elgün, Ferdi Yıldız, Volkan Dinç, Talha Kaya yan rollerde ellerinden geleni yapıyorlar.

Sonuç olarak dünyanın en iyi tekstlerinden Guguk Kuşu, rejinin keyfi uyarlamaları ve özüne uygun olmayan yorumlaması nedeniyle Guguk Kuşu Guguk kuşu olmaktan çıkarak tarla kuşuna dönüşmüş.

İhsan Ata

Yazarın Tüm Yazıları


Paylaş      
Yorumlar

Bu Oyun Hakkındaki Görüşlerinizi Paylaşın !

İsim
Mail  (Yayınlanmayacak)
Yorum
Güvenlik Kodu= 519
Lütfen bu kodu yandaki kutuya yazınız
 

    Son Eklenen Yazılar     En Çok Okunan Güncel Yazılar
Ankara Devlet Tiyatrosu 70. Yıl ve 'Lüküs Hayat'
Atam Siz Rahat Uyuyun Gençleriniz Size Layık - Yıllar Sonra 'Satıcı'nın Ölümü' - Bir Büyük Sanatçı Argun Kınal'a Veda
    Tüm Tiyatro Yazıları

    Bu Tarihte Yayınlanan Diğer Yazılar
    Bu yazının yayınlandığı tarihte gündemdeki diğer yazılar aşağıda listelenmiştir...

  • İlk İşçi Sınıfı Devletinin Sancılı ve Komik Öyküsü: Ölümüne (Üstün Akmen) - 1/27/2012
  • Bu Filmi Görmüştüm Başlıyorrrrrrrrrrrrr (Ayşe Müge Gerdan) - 1/24/2012
  • Karl Marx Geri Döndü… Marx'ın Dönüşü (İhsan Ata) - 1/24/2012
  • Ortaoyununu Özlemişiz: Kanlı Nigar – Adım Tiyatro (İsmail Can Törtop) - 1/24/2012
  • Tiyatroda Eleştiri - Yazılarımdan Derleme (Melih Anık) - 1/24/2012
  • Çocuk Tiyatrsu Sahneleme Sürecim Üzerine (Rasim Aşın) - 1/23/2012
  • Bana Camdan Bir Hikaye Anlat Berkun Oya (Simge İçen) - 1/23/2012
  • Aydın Belediyesi Şehir Tiyatroları Kuyucak'taydı (Serkan Fırtına) - 1/23/2012
  • Orhan Alkaya Rejisi ile Rosenbergler Ölmemeli'yi (İBBŞT) Yeniden Okumak (Melih Anık) - 1/23/2012
  • Bir Raftan – Bir Sahaftan: Türk Tiyatrosu'nda Komedyanın Evrimi - Gülmenin Oyunsu Özgürlüğü (Kadir Yüksel) - 1/23/2012
  • Guguk Kuşu Tarla Kuşuna Dönüşürse… (İhsan Ata) - 1/19/2012
  • Tomris Oğuzalp Hasta ve Sahipsiz (Üstün Akmen) - 1/19/2012
  • Yargının Siyasallaştığı Ülkede Adalet: ROSENBERGLER ÖLMEMELİ (Üstün Akmen) - 1/19/2012
  • İstanbul Devlet Tiyatrosu'nda Arabesk Trajedi: Antigone (2012) (Melih Anık) - 1/16/2012
  • İstanbul DT'de Bir Aşk Oyunu: Kendi Kendine Konuşmaktır Aşk (Savaş Aykılıç) - 1/16/2012
  • AKM'yle İlgili Son Kez Yazıyorum! (Arda Aydın) - 1/14/2012
  • Ali Erdoğan Söyleşisi (Meliha Akay) - 1/14/2012
  • UYANIK Sadri Alışık Kültür Merkezi'nin Resimli Serüveni (Melih Anık) - 1/14/2012
  • Melih Anık'ın Çağrısıyla Yaşam Kaya'nın Yazısı Kaldırıldı: SAKM Ucuz Eleştiriye Hayır Dedi (Melih Anık) - 1/12/2012
  • Çolpan İlhan'a Açık Mektup (Melih Anık) - 1/12/2012
  • Tiyatro Boğaziçi ile Tarihsel Bir -Seyir- : Eleni'den Mektuplar (Melih Anık) - 1/12/2012
  • Karanlığa Karşı Sanat Cephesi Çağrıma Yanıt Verdi (Üstün Akmen) - 1/12/2012
  • Bir Tiyatro Resitali: Önce Bir Boşluk Oldu Kalp Gidince, Ama Şimdi İyi (Üstün Akmen) - 1/12/2012
  • Vahşetten Can Acıtıcı, Can Alıcı Doğru Bir Kesit: DİSKO 5NO'LU (Üstün Akmen) - 1/12/2012
  • Yücel Erten -Barış- adlı oyun ile Ankara'da (Füsun Balkaya) - 1/12/2012
  • Üstün Akmen Söyleşisi - Egemen Kültüre Karşı Yeni Bir Tiyatro Anlayışına Gereksinim Var (Gamze Akdemir) - 1/12/2012
  • Stanislavski ile Yapılan Kurgusal Bir Röportaj - 2 (Erkan Küçük) - 1/11/2012
  • Şakayla Söyler (ama doğruyu söyler) Haldun Taner (Rengin Uz) - 1/11/2012
  • Yaşam Kaya'nın Keşanlı Ali Destanı ile ilgili yazısına Melih Anık'tan büyük tepki (Melih Anık) - 1/10/2012
  • Haldun Taner'den Çeşitlemeler (Hayati Asılyazıcı) - 1/4/2012
  • Repliğini Seç,Oyunu Seyret,Kendini Bul (Rosenbergler Ölmemeli) (Melih Anık) - 1/4/2012
  • Tiyatromuzda, tek seyircili yeni bir kavram ürünü: ÜçKişi (Üstün Akmen) - 1/4/2012
  • WC Giriş Hakkının Elde Ediliş Öyküsü: Sidikli Kasabası Müzikali (Üstün Akmen) - 1/2/2012
  • Üstün Akmen Söyleşisi - Anlattıklarım önemsiz ama iyi yazarım (Özlem Özdemir) - 1/2/2012
  • -Sidikli- mi? Orası da Neresi? (Aycan Akçamete) - 1/2/2012
  • Tiyatroda Eleştiri -Seçmek-le Başlar - İstemem Eksik Olsun (Melih Anık) - 12/30/2011
  • Tiyatro Artı'dan Sıra Dışı bir Gösteri… üçKİŞİ (İhsan Ata) - 12/28/2011
  • Kaderciliğin yadsınmasının öyküsü Bursa'da: Macbeth (Üstün Akmen) - 12/28/2011
  • Hüzün Kokulu LİMONATA (Rengin Uz) - 12/24/2011
  • Değişen ve gelişen Eskişehir (Hayati Asılyazıcı) - 12/24/2011
  • Ölümünden sonra değeri anlaşılan Oğuz Atay (Hayati Asılyazıcı) - 12/24/2011


  • Tiyatro Kursu Başlıyor!
    17 Şubat'tan itibaren her PAZARTESİ Kadıköy'de!
    Çalışanlara yönelik hobi sınıfı!



    Duyuru Panosu!



    Son Eklenen Tiyatro Oyunları

         Güncel Yazılar

    Yazar olmak ister misiniz?
    Yazar olarak tiyatrodunyasi.com ailesine katılmak, yazılarınızı yüzbinlerce tiyatroseverle paylaşmak isterseniz tiyatrodunyasi@tiyatrodunyasi.com adresine mail gönderebilirsiniz...

    Mail Listemize Üye Olun

         Güncel Haberler
    Hangisi Karısı, 5. Sezonunda!
    Istanbul Fringe Festival - Uluslararası Performans Sanatları Festivali (18-22 Eylül 2019)

    Tiyatro Dünyası'nı takip Edin
     
     |