| Tiyatro Kursu  | Şirket Tiyatrosu
Tiyatro Dünyası
Tiyatro Dünyası Bu Sahnede...
 
Ana Sayfa  |  Hakkımızda  |  Yazılar  |  Haberler  |  Yazarlar  |  Tiyatro Oyunları  |  Tiyatro Grupları  |  Sanatçılar  |  Kaynak  |  Duyuru Panosu  |
Ziyaretçi - Adana Devlet Tiyatrosu
Ahmet Olcay




YAZARDAN PAYIMIZA DÜŞEN

Her dikkatli tiyatro izleyicisi, Tuncer Cücenoğlu’nun yazmış olduğu oyunları izlemek ister.Tuncer Cücenoğlu’nun özel tiyatrolarca sahnelenen oyunlarını, bilet fiyatları nedeniyle izleyemeyenlerin sayısı oldukça çok. Devlet tiyatroları izleyicilerinin,heyecan içinde beklediği Tuncer Cücenoğlu’nun oyunu Ziyaretçi, bende hayal kırıklığı yarattı.Yazardan payımıza düşen öksüz dilimi gibi.

Hayattan bir öyküymüş gibi izlediğimiz oyunun öyküsü hiç gerçekçi değil.Öykü ne masalda,ne izlenen bir filmde,ne hayalde, ne de rüyada geçiyor.Gerçek bir hastane odasında geçiyor.

Oyun başlamadan önce ortada gezen Azrailler var. İzleyicileri oyundaki Azrail’in varlığına inandırmak için geziyor gibiler. Loş ışık ve yanan mumlarla da bu amaç desteklenmiş.

Oyundaki Azrail insanların içinde bulundukları sorunları anlatmak istiyor.Bu sorunlar; örgütlülük sorunları,insan hakları sorunları,en önemlisi savaşa karşı duramayan insanların sorunu.

İyi niyetle yazılmış bir metin.Çok iyi bir eser mi? Bence değil.Kötü bir öyküsü var.Bu öykü ancak hayal olabilecek, ya da rüya olabilecek, ya da masal olabilecek bir öykü olması gerekirken, gerçek bir öykü gibi anlatılıyor.Azrail’li bir öykü gerçek olamayacağına göre izleyicinin oyuna motivasyonu kolay olmuyor.Azrail soğuk bir kavram.Bu açıdan da bakarsak izleyicinin, sahnedeki insanlar ile Azrail’in samimiyetini, sıcaklığını kabullenmesi oldukça zor.

Diyelim gezegen bizim gezegen değil.Ama sorunlar bizim gezegenimize ait.Hele oyun savaş karşıtlığı için yazılmışsa bu sorun tamamıyla bizim gezegenimize aittir.

Sinevizyon görüntüleriyle yapılan savaş karşıtlığı ile öykü akraba gibi durmuyor. Öykü ayrı bir atmosfere, sinevizyon görüntüleri ayrı bir atmosfere sahip.Anneleri savaşı durdurabilecek bir güç olarak göstermek amaçlanıyor.Bu düşünce çok yerinde bir düşünce.Gelgelim öyküyü bağlamaya çalıştınız savaş karşıtı sinevizyon görüntüleriyle oyundaki öykü uyuşmuyor.

Nefesi kesilmediği sürece yavrusundan vazgeçmeyen bir anne, koşulsuz bir şekilde yavrusunun bitkisel yaşamdaki bedenine sahip çıkıyor.Bu durum ile “ Anneler, yavrularını savaştan kurtarabilir” mesajı gönderiliyor.Ama ortada savaştan eser yok.Savaşla ilgili tek bir replik de yok.Sahnedeki öyküde bir Azrail var.Bu Azrail savaşı sembolize etmekten çok uzak.Üstelik Azrail hayattan biri görülünce zihinler bulanıyor.Azrail savaşı çıkartanları temsil etse belki bir nebze mantık hatası giderilir.Tam tersine ezilen insanın sorunlarına gönderme yapıyor.Azrail savaşın nedeni değil, sanki sonucu gibi.

Öykü hiç olmasa bir rüya olsa izleyiciye daha inandırıcı gelebilir.Oyun içinde bir oyun düşünülebilir,bu oyuna gerçek sorunları çağrıştıracak hayal ürünü bir öykü konulabilir, böylece mantığımızın kabulleneceği bir oyun çıkabilirdi.Ama gerçek bir öykü varmış gibi bir oyun izledik.İzlediğimiz öyküde zamparalık yapmak isteyen bir Azrail, Azrail’in zorlamasıyla kocasını aldatmaya karar veren bir kadın,bütün bunları gören sezen bir kaynana izledik.Sanki izleyici, cinsel konuya hazırlansın diye, dört gündür kocasının başında hastanede refakatçi olarak kalmakta olan gelin, her ne hikmetse dişiliğini ve cinsel açlığını ortaya çıkaracak şekilde duruyor.

Öykü savaş karşıtlığını anlatmayıp cinsel açlığı anlatıyor.Yapılan cinsel içerikli espriler de buna yönelik.Azrail’in hemşirenin poposuna şaklatmasını da bu amaca bağlayabiliriz. “Hayır can tatlıdır, anneler doğurduğu canı koruyabilir. Öykü bunu anlatıyor” denilebilir.Ama bunu da ancak öykünün sonunda görüyoruz.Oyunun sonuna kadar olanlar ise geyik muhabbeti.Hele Azrail’in kendini geline tanıtmak istediği bölüm o kadar uzun tutulmuş ki oyuncular da izleyiciler de, ne yapması gerektiğini bilmiyor.Tabi oyunun sonu da savaş karşıtlığıyla ilgili değil.

Sahne olarak gördüğüm bir ekran veya bir sinema perdesi. “İnsanlar hep izliyorlar ama bir şeyler yapmıyor” sorununu anlatmak için tasarlanmış zannettim.Sahnedeki kameralarda bunu destekler gibi duruyor.Oyun başlamadan sahnedeki canlı görüntü yayını olsun,yapılan sinevizyon görüntüleri olsun, izleyicilere “sadece izliyorsunuz” der gibi konumlanıp; “bir de bu öyküyü izleyin de belki bir şeyler yaparsınız” demek istiyor gibi algıladım.Bütün bu hazırlıklarla hiç olmasa öykümüz televizyondan izlenen bir öykü olarak yorumlansa yine de öykü gerçek dışı denmeyebilirdi.Televizyon ekranında veya sinema perdesinde bir öykü ile oyun içinde oyun tasarlanabilirdi.

Bazı anneler savaşı destekleyebiliyor.Bazı anneler de yüreği yanmasına rağmen savaş karşıtı olamayabiliyor.Bu anneler nasıl ikna edilecek.Mesela İsrailli ve Filistinli anneler nasıl ikna edilecek? Oyun, sinevizyon görüntülerini bire bir yaşayan İsrailli ve Filistinli annelere ne söylüyor? Bunların yürekleri 60 yıldır yanıyorken oyun bu konuda hangi söylemle taraf oluyor? Yürekler yanmasın diye çabalayan, savaş karşıtı anneleri ise ne kadar yansıtmış? Sahnede bir mesaj yok.Sahnede, aldatmaya meyilli gelininden, oğlunu korumaya çalışan bir anneden başka bir şey yok.

Sonuç olarak iyi niyetli yazılmış bir oyun ama malzemesi yetersiz.Bu malzeme üzerine çalışarak yeni bir metin çıkarılmalı diye düşünüyorum.

Bazı kötü metinleri iyi oyunculukla kurtarabilirsiniz. Ama ortada metin yoksa oyuncular ne yapsın.

Kaynana (Sevinç Gediktaş) daha sahneye girerken savaşla hiç ilişkisi olmayan bir anne olduğu belli oluyor.Onun savaşı kaynana gelin arasında geçen bir savaş.Savaş karşıtlığından kasıt gelin kaynana arası savaş ise oyun amacına erişiyor.Çünkü oyunun sonunda gelin ve kaynana barışarak ölümcül hastalıktan hastamızı kurtarmak için el birliği ediyor.

Azrail rolünde oynayan Tunç Yıldırım, oynadığını baştan sona belli ediyor.Sanırım bu sorun yaptıklarına inanmadığından kaynaklanıyor.Yaptığına inanmayan bir oyuncu nasıl sahici oynayabilir ki.Rolü ne masalda, ne rüyada, ne hayalde,ne de oyun için de oyunda geçiyor.Gerçek olmayacak bir öyküyü gerçekmiş gibi oynamak zordur tabi.

Oyunun kostümleri Günnur Orhon tarafından hazırlanmış.Gelin (Ahenk Demir), giydiği etekle hiç rahat etmiyor.Sürekli kendine çeki düzen verme gereksinimi duyuyor.Bu hareketler fazlalık yaratırken,rolden çıkmasına da neden oluyor.Amaç,yazarın işaret etmiş olduğu Ahenk Demir’in zarafetini göstermekse, bu kostüme hiç gerek yok.Ahenk Demir kaynana rolünde de oynasa zarafetinden hiçbir kaybetmez.

Azrail kostümleri de Azrail için kabullenilmiş kostümler.Bütün dünyada aynı kostüm Azrail kostümü olarak görülebilir.Bu tercih, hazırcılığa kaçılmış olarak kabul edilebilir.Daha özgün bir Azrail kostümü tasarlanabilirdi.

Dekor tasarında Murat Gülmez,dekorun bir parçası olarak hasta odasının arka duvarını beyaz bir perde ile kaplamış.Bu perdenin gerisinden Azrail,göze hoş görünecek şekilde kahramanlarımızı izliyor.Bu da Azrail’in sürekli insanları takip ettiğini,olan bitenden haberdar olduğu izlenimi doğuruyor.Güzel tasarlanmış.Oldukça da ilginç bir dekordu.Ancak öykü gerçekçi olmadığından emeği boşa gitmiş.

Işık,H.İbrahim Karahan tarafından tasarlanmış.Işıklar başarılı.Özellikle Azrail can almaya kalkıştığında verilen ışık çok başarılı.Dekorun bir hastane odasını belirtmesi açısından güzel hazırlanmış.Ancak sahne gerisinde sönmesi gereken bir ışık zaman zaman yanarak doğrudan gelen bir ışık olarak rahatsızlık veriyor.

Berna Tülay Uğurlar tarafından hazırlanan müzikler, özellikle savaş karşıtı sinevizyon görüntüleri izlenirken çok güzeldi.Efektler de çok başarılı.

Yönetmen Mutlu Güney ölüden diri çıkarmaya çalışmış ama bu da mümkün değil.İyi niyet korunarak belki bu malzeme de kullanılarak yeni bir oyun çıkarmak lazım.

Ahmet Olcay

Yazarın Tüm Yazıları


Paylaş      
Yorumlar

Tuncer Cücenoğlu - ( 2/25/2009 )
Sevgili Ahmet Olcay,
Ben bugüne kadar hiç bir oyunumla ilgili olarak yazılan bir eleştiri yazısına yanıt vermedim...
Çünkü inanırım ki gerçek bir eleştiri oyun metnine de katkı sağlar..
Hep yararlanmışımdır bu türlü gerçek eleştirilerden..
Ancak seninki bir eleştiri değil...
Metni anlayamamanın getirdiği bir kendini kabul ettirme çabası olarak gördüm yazdıklarını...
Hatta o kadar ileriye gitmişsin ki bana metni yeniden değerlendirip burdan hareketle başka bişey yazmamı bile önerebiliyorsun...
Bak, bu oyun birçok dile çevrildi ve birçok ülkede repertuarlara alınıp sergilenmeye başladı..
Sana salık vereceğim şey böyle değerlendirmeler yapacaksan öncelikle:
Derinliğini yakalamak için öncelikle metni oku..
Uygulama üstünden değerlendirmek seni hep yanılgıya götürür çünkü...
Ancak metni okumak da yetmez, anlamalısın okuduğunu...
Buna özellikle çaba göster...
Ve asla öneriler getirmeden yaz yazını..
Kuşkusuz bunun için de öncelikle tiyatroyu öğren..
Yoksa böyle yazılar çiziktirmenin ne sana ne de uygulayıcılara katkısı olur...
Tuncer Cucenoglu







Bu Oyun Hakkındaki Görüşlerinizi Paylaşın !

İsim
Mail  (Yayınlanmayacak)
Yorum
Güvenlik Kodu= 800
Lütfen bu kodu yandaki kutuya yazınız
 

    Son Eklenen Yazılar     En Çok Okunan Güncel Yazılar
'Ağaçlar Ayakta Ölür' - Nevra Serezli ve Tiyatro Kare (Füsun Akmen Balkaya)
Atam Siz Rahat Uyuyun Gençleriniz Size Layık - Yıllar Sonra 'Satıcı'nın Ölümü' - Bir Büyük Sanatçı Argun Kınal'a Veda
    Tüm Tiyatro Yazıları

    Bu Tarihte Yayınlanan Diğer Yazılar
    Bu yazının yayınlandığı tarihte gündemdeki diğer yazılar aşağıda listelenmiştir...

  • Gazanfer Özcan'ı Kaybettik (Melih Anık) - 2/17/2009
  • Gazanfer Özcan'ın ardından... (Gazanfer Özcan) - 2/17/2009
  • Duru Tiyatro - Bana bir Picasso Gerek (Melih Anık) - 2/17/2009
  • Genç Oyuncunun Acıları (Eser Ali) - 2/16/2009
  • Birinci Yıl... (Orhan Aydın) - 2/16/2009
  • Absürd Tiyatroda Koza ve Gidip-Gelmek (Tuğçe Kanbur) - 2/13/2009
  • Adam Olacak Kadın ve Sevgililer Günü (Yurdagül Yurtseven) - 2/13/2009
  • Ne Dersin Azizim, İstanbul DT Cevahir Sahnesi'nde (Savaş Aykılıç) - 2/13/2009
  • Aykut Işıklar'a, Nedim Saban için Söyledikleri Hakkında Kınama Metni (Tuncer Cücenoğlu) - 2/11/2009
  • Tiyatro Pera - Rahat Yaşamaya Övgü - (Eski bir Brecht'çi ve solcudan rahat yaşamaya övgü…) (Melih Anık) - 2/11/2009
  • Ziyaretçi - Adana Devlet Tiyatrosu (Ahmet Olcay) - 2/11/2009
  • F451 – Bizim Tiyatro (İsmail Can Törtop) - 2/9/2009
  • Dinmeyen Alkışlar ~ Gülsün Siren Kınal (Karin Kökciyan) - 2/9/2009
  • Fırtına (Taner Can) - 2/9/2009
  • İstanbul’dan Bir Jean Claude-Carrière Geçti (Cengiz Peksoy) - 2/8/2009
  • Yanıtı Olmayan, Bol Sorulu Bir Oyun: KARATAVUK (Üstün Akmen) - 2/7/2009
  • Caza Kanunu - Diyarbakır Devlet Tiyatrosu (Ahmet Olcay) - 2/7/2009
  • Dinmeyen Alkışlar - Cahide Sonku (Cüneyt İngiz) - 2/6/2009
  • Pera Güzel Sanatlar'da Öğrenci Olmak (Yurdagül Yurtseven) - 2/5/2009
  • Tiyatroadam’dan adam gibi tiyatro: Albay Kuş (Rengin Uz) - 2/4/2009
  • Tiyatro Benim Adım (İsa Karslı) - 2/2/2009
  • Neden Tiyatro (Kemal Oruç) - 2/2/2009
  • Yılın Oyunu ve Yönetmeni'nde En iyi'ye Aday Olabilecek bir Oyun : İNEK (Melih Anık) - 1/30/2009
  • Ordu Belediyesi Karadeniz Tiyatrosu (OBKT) tam 45 yaşında... (Üstün Akmen) - 1/30/2009
  • Gar (Erdinç Yapan) - 1/30/2009
  • Altı Haftada Altı Dans Dersi: Sıcacık bir dostluk öyküsü (Rengin Uz) - 1/29/2009
  • Gecenin Kulları (Yazan-Yöneten : Dinçer Sümer) – Antalya Devlet Tiyatrosu (Öznur Çetin) - 1/29/2009
  • Suç, insanın en karanlık olgularındandır: Nehrin Solgun Yüzü (Üstün Akmen) - 1/28/2009
  • Nazım Hikmet Zaten Memleket ve Sahneler Sansürlenmesin (Yurdagül Yurtseven) - 1/28/2009
  • İzmir'de Tiyatroculara Destek Kampanyası (Ulaş Tuzak) - 1/28/2009
  • Tiyatronun Önemi (Serkan Fırtına) - 1/28/2009
  • Çehov - Vişne Bahçesi / İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları (İBŞT) (Melih Anık) - 1/23/2009
  • Şarkıların Annesi Aysel Gürel, Çocuk Tiyatrosunda da Yaşamaya Devam Ediyor (Yurdagül Yurtseven) - 1/23/2009
  • Verin bir önyargı, dünyayı yerinden oynatsın: Kırmızı Pazartesi (Üstün Akmen) - 1/21/2009
  • İzmir Sanat Kulesi (Ulaş Tuzak) - 1/19/2009
  • Bürokrasi dolambacında bir vatandaşın öyküsü: Deri Ceket (Üstün Akmen) - 1/16/2009
  • Kel Oğlum Keleş Oğlum (Çocuk Oyunu) (Fevzi Günenç) - 1/16/2009
  • Eşik - Ankara Devlet Tiyatrosu (Ahmet Olcay) - 1/15/2009
  • Şehir Tiyatroları bir ailedir edebiyatı (Feridun Çetinkaya) - 1/14/2009
  • Ful Yaprakları ~ Civan Canova (Karin Kökciyan) - 1/14/2009
  • Eşkıya dünyaya hâlâ hükümdar olmakta: Rahat Yaşamaya Övgü (Üstün Akmen) - 1/13/2009


  • Tiyatro Kursu Başlıyor!
    5 Kasım'den itibaren her PERŞEMBE Kadıköy'de!
    Çalışanlara yönelik hobi sınıfı!



    Duyuru Panosu!



    Son Eklenen Tiyatro Oyunları

         Güncel Yazılar

    Yazar olmak ister misiniz?
    Yazar olarak tiyatrodunyasi.com ailesine katılmak, yazılarınızı yüzbinlerce tiyatroseverle paylaşmak isterseniz tiyatrodunyasi@tiyatrodunyasi.com adresine mail gönderebilirsiniz...

    Mail Listemize Üye Olun

         Güncel Haberler
    Şehir Tiyatroları, Özel Tiyatrolara Kasım Ayında da Sahnelerinde Yer Veriyor
    oyun atölyesi'nde yeni sezon başlıyor...

    Tiyatro Dünyası'nı takip Edin
     
     |