| Tiyatro Kursu  | Şirket Tiyatrosu
Tiyatro Dünyası
Tiyatro Dünyası Bu Sahnede...
 
Ana Sayfa  |  Hakkımızda  |  Yazılar  |  Haberler  |  Yazarlar  |  Tiyatro Oyunları  |  Tiyatro Grupları  |  Sanatçılar  |  Kaynak  |  Duyuru Panosu  |
Uyku kaçıran –İştah Kabartan “EĞİTİM- ÖĞRETİM” ve HESAP PEŞİNDE ...
Dündar İncesu





 

ÖN OYUN :

 


                     Tam aşağıdaki yazıyı bitirdim, size göndereceğim elektrikler kesildi. Şaşırmadım. Artık her şeye “alıştık” çünkü...


                     Yağmur yağınca  “susuz kalmaya”  veya aynı anda  “sel baskınına”...


“Nurlu ufuklar demeçleri “ dinleyince işlerin daha da “kötü” olacağına türden garip ama gerçek bir “bağışıklık” kazandık.


                      Kalktım AKM’ de  “Fındıkkıran”  temsiline gittim.


Eseri yıllar içinde gerek TV de gerekse sahnede birkaç kez izlemiştim, ama izlemediğim başka bir olaya tanık oldum. İsmi bende gizli bir orta öğretim okulu öğrencileri öğretmenlerinin gözetimi altında anılan esere  “mevcutlu” olarak getirilmişlerdi. Yaşamlarında ilk kez AKM’ ye ve böyle bir “oyuna”(!) getirilmelerini bir türlü hazmedemiyor, yerlerinde duramıyor, sürekli konuşuyorlardı. Etraftan yapılan uyarılara rağmen 1. perdenin sonuna  kadar kaynayıp-fokurdayarak 25 e yakın bu genç insan orada tutuldu. Perde arasında  “ neden böyle yaptıklarını, istemiyorlarsa  çıkıp gidebileceklerini-etrafı rahatsız edip tepki aldıklarını-“ söylediğimde; çocuklar hep bir ağızdan  “bizi buraya öğretmenimiz  -NOT VERMEK- için getirdi, katılmazsak ZAYIF alacağız, onun için bu sıkıntıya girdik ama başımız çatlayacak gibi ağrıyor” diye yanıtladılar.


 


                     Evet şimdi sevgili Seyirciler !!!


Kelimenin tam anlamıyla  “SEYİRCİLER”


 


       Düşünebiliyor musunuz bir öğretmen;  iyi niyetle de olsa 25 çocuğu “bale izlesin” diye “zor” kullanarak, “şantajla”  bir yerde 2 saat tutmaya çalışıyor. Ve “gözetim altındakilerde “  “aktif- pasif” bir eylemle “direniş haklarını” kullanıyorlar. Yapılana karşı duruş sergiliyorlar.


 


Haldun TANER hocanın  Keşanlı Ali Destanı’nda   “HERKES HESAP PEŞİNDE ...”  şarkısını hatırlarsınız sanırım.


 


Ahçı pirinç aşırır                  Bakan plan tasarlar             Memur terfi düşünür


 Tüccar vergi kaçırır             Partiler oy hesaplar            Amir prim sezinir


Patron daktilo alır                 Mahpus günleri sayar        Doçent kürsü aranır


 Müdür adam kayırır             İhyalar parsa toplar           Fakir pis pis kaşınır


 


               Say sayabildiğin kadar               Hesap var “iştah” arttırır...


                Hepsinin elinde kalem              Hesap var “uyku” kaçırır...


               Hepsinin önünde kağıt


               her şeyin ucu hesap


                Herkes hesap peşinde ....


 


        Buradaki “hesap “iştah “mı arttırıyor, yoksa  “uyku” mu kaçırıyor ?


Varın siz değerlendirin..


 


                 Gelelim biz esas konuya  yani elektrikler kesilmeden önce yazdığım birkaç satırlık  “eğitim-öğretim” konusundaki görüşlerime...


 



 


ESAS OYUN :


 


 


            Belli bir dalda, belli bir konuda beceri kazandırma, yetiştirme ve geliştirme işi olarak tarif edilen “eğitim” zor zenaattır.  Yeni kuşakların toplum yaşamında yerlerini almaları için genel bilgi, beceri ve anlayışları edinmelerine, kişiliklerini geliştirmelerine yardım etme olan bu eylemde; eğitim araçları eğitimin özelliklerinden, sorunların çözülmesinde ve bir bilginin, becerinin kazanılmasında yararlanılan her turlu şeyi kapsar. Eğitmek de bir kimsenin fiziksel, duygusal ve ussal gelişmesini etkileyerek, ona türlü davranış yatkınlıkları, görgü, bilgi ve beceri kazandırarak, önceden belirlenmiş amaçlara göre onun belirli bir yönde gelişmesini sağlamak, o kimseyi belli bir amaca göre biçimlendirmek gayesi güder. 


Bunun dışındaki eylemlere eğitim değil “eğlek” denir. Bu da “eğretidir” geçicidir. Bu güne değin Üniversiteler, konservatuvarlar, sanat merkezleri, atölyelerde yapılan ise “eğreltileme” yani bir gerçek anlamı ona benzerliği olan başka bir anlamla anlatma, benzerlik ilişkisinden yararlanarak sözcüğün, bu adın anlamını  “eğreti” olarak aktarılması yapıla geldi. Sonuçta her eğreltilemede benzemenin ana öğelerinden biri düşerek tanınmaz hale gelmesi sağlandı.


 


             Ama “öğretim” denince kişiye belli bir ereğe ulaştıracak bilgileri öğretmek işi, bilgi-beceri ve yetenek kazandırma eyleminde bir bilim ya da sanat alanında bir öğretmenin ya da uzmanın gözetiminde ve yol göstericiliği altında belli bir konuda çalışan “ öğretmene” bağlı eylem anlaşılır. Onun için genç Cumhuriyetimizde hep eğitim ile öğretim birbirine girmiş, iç içe karışık bir tarzda yol almıştır. Sağlık sorununu çözmek istenildiğinde hemen “doktor” a başvurulması ama doktoru  “sağlık memuru” , “ebe veya hemşire” den apayrı bir konumda düşünmemiz öğretile geldi. Mimarlık – mühendislik denince “mütahidlik” sıfatı akla düşüverdi.


 


            Kurs ise ilgililere bir konuda bilgi, beceri ve davranışlar kazandırmak için kuruluşlarca düzenlenen, kısa süreli derslere dayanan eğitim etkinliğidir. Çıraklık- kalfalık bu grup içinde değerlendirilir. Son zamanlarda moda olan “bilgisayar-fotoğrafçılık-gözlükçülük- dans ”kursları vd.leri bu kapsama girmektedir.


 


           Yukarıda da görüldüğü gibi dilimizde kavramlar ne denli iç içe girmiş, karışmış…


 


           Eski çağlarda olduğu gibi geniş toplulukları bir araya getiren, birliktelik duygusu yaratan, halkın kişisel gelişmesini hızlandırıp yeni bir görüşe sahip toplumu oluşturan gücü dans ve oyunda yukarıda sayılanlardan hangisi etkindir. Eğitim mi? Öğrenim mi? kurslar mı? Yoksa “doğaçlama” mı?  Eski Yunan’da, Asya’da, Ortaçağda, Lope de Vega İspanyası’nda, Shakespeare İngiltere’sinde, 1789 Devriminden sonra da en has, en gerçek “halk sanatları” nerelerden kaynaklanmıştı? 


 


           Anlamlı bir yaşamımız yoksa ve insan refahına hizmet edemiyorsak “yok” olmamız gerekir. Hem de en kısa yoldan! ...  Hem asi olup, hem de körü körüne itaat şu an yaşanan ikilemi anlamlı kılıyor.  Boşluktan korkup düzenin getirdiği güvene sığınmak, mutlak boyun eğmektir. Sıradan, pasif ve vazgeçilmez olmayan ezilenler grubundan, işe yaramaz “ artist takımı”ndan, zaman zaman işe yarayan ama büyük kavgalarda hiçbir tarafı tutmayan, tarih boyunca bir yerlerde bulunup, cennetle cehennemin arasında öylece duran biri mi olmalıyız?


Sanatçı kendi kendisinin kölesidir. Kendi görüşlerine o kadar önem verir ki tarafsız olamaz. Ama görüşleri de geldiği sınıfla ilgili doğruyu gördüğünü ve doğruyu düşündüğünü sanıyor ama  “doğru” kavramı o küçük kentsoylu sınıfının öğrettiği kavramlardan başka bir şey değil. 


Ama devrimler “yoksul” insanlar için yapılır.


Öğretim-Eğitim –Kurs bunlardan hangisindedir?


 


              Bir gün insan yalnızlığına artık dayanamaz, aynanın karşısında bir kuyunun içine düşmüş gibi kendini karanlıkta buluverir. Ağzını, burnunu, yüzünü seçemez. Ayrıntılarını göremez. Sadece karanlıkta bir noktaya gözleri kilitlenir kalır. Bu bir intihardır. İnsanlara sütünü içirip, üstünü başını giydirmek yeterli değildir. Sanatta verilmelidir. Sanatçılar gururlu insanlardır. 


            Kentsoylu toplumlarda aydınlar eleştiri hakkını kullanırken, çalışan-emekçi sınıfın çıkarlarından uzaklaşarak bunu yaparlar. Bir entelektüelin eleştirel bilinci birdenbire oluşmaz. Varlığımızın bir değeri olduğunu kabul edersek, ya da en azından var olmaya devam etmemize izin verilirse çuvaldızı kendimize batırmaktan kaçınılmayacaktır. Entelektüeller halkın gözünde “eğlencelik” olarak nitelendiriliyorsa “ entelektüellerin günahı”, mevcut sanat eğitim ve öğretimine karşı savaşmamaktır. Gereksinimin ne olduğunu kavrayamamış bir entelektüel, fiilen eylemin içinde olmakla görevini yerine getirir. Kendi “avangart” düşünce ve görüşleri fiiliyata dönüştürmek onun görevidir. Bu onun kendi kendisiyle çelişkiye düşmesi pahasına tek çıkar yoludur. Bir hazza kısa sürede ve dolaysız ulaşmak için çaba harcamaktan vazgeçirmek gibi ödevle karşılaşmış sanar kendini. Gerçekte insanın bütünüyle bir hazdan el çekmesi isteniyorsa bunda bir gariplik vardır. Dinler bile dünya nimetlerine


sırt çevirmeleri yolunda müminlerine yönelttiği isteği, öbür dünyada bu dünyadakiyle kıyaslanmayacak kadar büyük ve üstün bir hazzın kendilerine bağışlanacağı sözlerine dayanır.


 


            İnsanı eğitimden geçirme işinde eğiticinin durumu öğrencisinden daha iyi görüp kavraması eğitim ve öğretimde kesin bir rol oynamıyor. Bir şeyi bilmekle onu bir başkasının ağzından işitmek aynı tutulamaz. Belli bir hazzın doyumundan şimdilik el çekip bir özveriyi üstelemek, sonunda daha iyi bir duruma kavuşmak için bir süre acı ve sıkıntıya göğüs germeyi ya da zaten herkes için geçerli bir yükümlülüğe boyun eğmesi istenenler arasında öyleleri çıkar ki,  bir takım özel nedenler öne sürerek kendilerinden bekleneni yapmaya bir türlü yanaşmaz. Zaten şimdiye kadar yeterince acılara yoksulluklara katlandıklarını, daha çok acı ve yoksulluktan haklı olarak uzak kalmak istediklerini, çünkü “sıra dışı” kişiler olduklarını ve öyle de kalmayı düşündüklerini açıklarlar. Herkes bu “sıra dışı“  kişi deyip ortaya çıkarak kendisine bir takım ayrıcalıklar tanınmasını isteyebilir. Bunun için pek özel bir nedenin varlığı gerekir.   


            Burada “takılıp kalma” çok önemli.


            Berthold Brecht’in “ileri hamle yapabilmek için geriye doğru birkaç adım atılmalıdır” dediği gibi  “sıra dışı” kişilerinde takılıp kalmalarını belki bu geriye doğru birkaç adım atmaları önleyebilir. Kim bilir?


 


           İnsanda güzeli ve güzelliği arama yolundaki saf istek yani “estetik istek” sürekli bir gelişme çabası içindedir. Hemen ya da tutku türünden gelip geçici davranışlarda görüldüğü gibi, araştırmacı gücünü yitirmemiştir. Daha az olgunluktan daha çok olgunluğa erme yolunda harcanan caba olarak nitelenen böyle bir istek sonucu “iyi”ye ulaşılır. Böyle bir istekten beslenen sanat ön planda bir eğitim aracı da değildir. Saf istek insanı yanlış heyecanlandırır, hazza ulaştırır, hayran bırakır ve yüceltir. Böylece bir bakıma eğitmiş de olur. 19 yüzyılda “karamsar” biri olmasına rağmen Arthur Schopenhauer bile sanata ve güzele yönelen bu isteği “tükenmez ve dikensiz” bir istek olarak nitelemiştir.


 


         Türlerin Kökeninde C.Darvin “ evcilleştirmenin etkisinde yaşamın belirli herhangi bir döneminde ortaya çıkan değişimlerin, dölde de aynı dönemlerde yeniden ortaya çıkma eğiliminde olduğunu görmekteyiz” der. Bütün sanatların temeli duyusaldır. Bunların çekiciliği duyusal olmalarından ileri gelir. Duyuların getirdikleri ile vücudumuz canlanır. Sanat yalnız duyuları değil yoğunlaştırmakla kalmaz duyu bakımından olduğu gibi duygu bakımından da körleşmeyi engellemeye çalışır. Yaşantıyı aydınlatan somut sanat uğraşı hayal ve düşünce düzeyinde her türlü yaşantıyı aydınlatır. İçgüdülerin baskısı, hayat koşulları ile mantıklı ve faydacı kalıplara sokulan yaşantıyı farklı ve çeşitliliği unutmamızı sağlar. Çevrede tahrip edilmiş alanlar, zehirlenmiş kişiler var ise güven duygusu vermek veya teselli etmeyi başarmak olanaksızdır. Ahlak ile uygulanan politikalarda ortaya çıkan arasında bu zamanda fark oluşur.  İktidarda olanlar haksızlıkları ülkenin iç işleri olduğu gerekçesiyle gizli tutmaya ve saklamaya çalışırlar.  İnsanın kendi ülkesindeki haksızlıkları kabul etmemesi daha kötüsünün de geliyor düşüncesi ile karşı gelmek ve savaşmak zorunda olması gerektiği şeklinde düşünülmesi gereğine inanıyorum. Merhametin yedi fazileti doğaldır.Açları doyurmak, susuzlara su vermek, hastaları tedavi etmek, ölenleri gömmek, çıplakları giydirmek, tutukluları ziyaret etmek, yabancıları barındırmak. Buna göre bizler sadece bu ortamda  “barınmak “istiyoruz. “Toplum bir kültür fideliğidir” demişti Aziz NESİN, uygun hava ve toprağı bulamayınca her bitki ve hayvan nasıl yetişmezse, kimi kurumların fideliği de insanların yetişmelerine uygun olmayabiliyor. Bizim işimiz bunları “ıslah” etmek. Bütün dünyada ve yaşadığımız ülkede bir İslami fundametalizm, bir şeriat sorunu var. Bunun arkasında bir “kutsal” yatıyor. Bir kutsalın yorumlanması yatıyor.


           Halk Eğitim Merkezlerinde sadece Eminönü Halk Eğitim Merkezi’nde yapılan 11. yılınla girerken  “iyi saatte olsunların” hışmına uğrayıp “onarım” bahanesiyle kapatılıp “DEPO” ya donüştürülen  mekan  artık kutsalların arasında bir “klasik” olarak kalacak mı ?


          Klasik; zaman ve mekan sınırlarını aşacak değerlere verilen bir sıfattır.1926 doğumlu  Kaya İLHAN bu bakımdan bir “klasik”tir.Yaptıkları ise ÇAĞDAŞtır.   


        “Uyku kaçıran ve iştah kabartan” hesaplar, hesabı yapanın “niyetine “bağlı olunca  “ABAKÜS”  bile sevgili Ülkemde ileri bir araç olarak kullanılır.


 


 


Dündar İNCESU


0532/2010052


dncesu@yahoo.com



Yazarın Tüm Yazıları


Paylaş      
Yorumlar

Bu Oyun Hakkındaki Görüşlerinizi Paylaşın !

İsim
Mail  (Yayınlanmayacak)
Yorum
Güvenlik Kodu= 129
Lütfen bu kodu yandaki kutuya yazınız
 

    Son Eklenen Yazılar     En Çok Okunan Güncel Yazılar
'Ağaçlar Ayakta Ölür' - Nevra Serezli ve Tiyatro Kare (Füsun Akmen Balkaya)
Atam Siz Rahat Uyuyun Gençleriniz Size Layık - Yıllar Sonra 'Satıcı'nın Ölümü' - Bir Büyük Sanatçı Argun Kınal'a Veda
    Tüm Tiyatro Yazıları

    Bu Tarihte Yayınlanan Diğer Yazılar
    Bu yazının yayınlandığı tarihte gündemdeki diğer yazılar aşağıda listelenmiştir...

  • Sivas ’93- Dostlar Tiyatrosu (Yasemin Aktaş) - 1/16/2008
  • FAŞİZMİN AYAK SESLERİ,“ DALGA” OYUNU KENTERLERDE ! (Savaş Aykılıç) - 1/15/2008
  • Tuncer Cücenoğlu Söyleşisi (İsmail Can Törtop) - 1/15/2008
  • O GÜZEL İNSANLAR (Üstün Akmen) - 1/15/2008
  • Kim O? (Üstün Akmen) - 1/14/2008
  • Suyunun suyu lezzetli olur. Sayın Koksal'a (İhsan Ata) - 1/14/2008
  • TİYATRO PERA'DAN ÇAĞIMIZDA VENEDİK TACİRİ (Ahmet Kara) - 1/14/2008
  • Külahıma Anlat (Kabare Dev Aynası) - 1/13/2008
  • Yolumuzu Bulalım (Ali Erdoğan) - 1/13/2008
  • Bana Bir Picasso Gerek (Üstün Akmen) - 1/13/2008
  • Uyku kaçıran –İştah Kabartan “EĞİTİM- ÖĞRETİM” ve HESAP PEŞİNDE ... (Dündar İncesu) - 1/13/2008
  • Hiçliğe Tirat (Erdinç Yapan) - 1/13/2008
  • Şehir Tiyatroları Yeni Genel Sanat Yönetmeni Orhan Alkaya ile Projelerini Konuştuk (İsmail Can Törtop) - 1/10/2008
  • Geleneksel Bağın Üzümü (Ali Erdoğan) - 1/8/2008
  • SAYIN İHSAN ATA’NIN “Sefalet içerisinde geçen 36 yıl: Bir Garip Orhan Veli” ADLI ELEŞTİRİSİNİN ELEŞTİRİSİ (Yusuf Köksal) - 1/8/2008
  • Kara Kaplı – Tiyatro Yüzleşme (İsmail Can Törtop) - 1/7/2008
  • Ödüle Değer Bir Oyun: Ödül (Ahmet Kara) - 1/7/2008
  • YATAK ODASINDA KESİŞEN YOLLAR: “GÖZÜ KARA ALATURKA” (Üstün Akmen) - 1/5/2008
  • Sefalet içerisinde geçen 36 yıl : Bir Garip Orhan Veli (İhsan Ata) - 1/4/2008
  • KENAN IŞIK'ın MERAKI ÖLÜMSÜZ BİR ÖYKÜ (Ömer Kavrut) - 1/4/2008
  • BEHİÇ AK’TAN YALNIZLAŞAN DÜNYA: TEK KİŞİLİK ŞEHİR (Ahmet Kara) - 1/4/2008
  • Muharrem Ergül’ün eseri ve: ‘Leenane’in Güzellik Kraliçesi’ (Üstün Akmen) - 1/3/2008
  • GARAJİSTANBUL’da OYUN BOZULUYOR (Ahmet Kara) - 1/2/2008
  • Yetenekli ve Ünlü Tiyatro Yönetmeni Avra Sidiropoulou ile Söyleşi (Zeynep Kehaya) - 1/1/2008
  • TÜRK TİYATROSUNUN DÜNÜ, BUGÜNÜ VE GELECEĞİ ÜZERİNE (Mesut Vural) - 1/1/2008
  • TİYATRONUN YALNIZ ÇIRPINIŞLARI (Ahmet Şefoğlu) - 1/1/2008
  • Ayıptır Şaşırması (Ali Erdoğan) - 12/29/2007
  • Kadıncıklar 2007 – Sadri Alışık Tiyatrosu (İsmail Can Törtop) - 12/29/2007
  • HARCANAN BİR ÇEHOV OYUNU: ÜÇ KIZ KARDEŞ (Ahmet Kara) - 12/28/2007
  • Oyunun Oyunu - Yasemin Yalçın Tiyatrosu (Üstün Akmen) - 12/28/2007
  • Kim O? – Tiyatrokare (İsmail Can Törtop) - 12/27/2007
  • Tiyatrotem'den Modern Tartuffe (Ahmet Kara) - 12/27/2007
  • Ödül - Liman Tiyatro (Üstün Akmen) - 12/27/2007
  • Çocuk Şimdi Yenilik Yaptığını Sanıyor (Ali Çakır) - 12/27/2007
  • TUNCER CÜCENOĞLU`NUN AZERBAYCANDA OYNANAN OYUNU ÇIĞ-UÇQUN HAKKINDA AZERBAYCAN GAZETELERİNDE DE YAYINLANMIŞ BİR MAKALE (Rasim Aşın) - 12/24/2007
  • DALGA - DONKİŞOT TİYATRO (Yasemin Aktaş) - 12/24/2007
  • Gizli Hayatlar Sahnesi (Tiyatro Başka Bir Yer) - 12/23/2007
  • İHALEYLE TİYATRO OYUNCUSU ALMAK SİYASİ SOYTARILIKTIR (Üstün Akmen) - 12/23/2007
  • FA ve SOL (Dündar İncesu) - 12/23/2007


  • Tiyatro Kursu Başlıyor!
    5 Kasım'den itibaren her PERŞEMBE Kadıköy'de!
    Çalışanlara yönelik hobi sınıfı!



    Duyuru Panosu!



    Son Eklenen Tiyatro Oyunları

         Güncel Yazılar

    Yazar olmak ister misiniz?
    Yazar olarak tiyatrodunyasi.com ailesine katılmak, yazılarınızı yüzbinlerce tiyatroseverle paylaşmak isterseniz tiyatrodunyasi@tiyatrodunyasi.com adresine mail gönderebilirsiniz...

    Mail Listemize Üye Olun

         Güncel Haberler
    Şehir Tiyatroları, Özel Tiyatrolara Kasım Ayında da Sahnelerinde Yer Veriyor
    oyun atölyesi'nde yeni sezon başlıyor...

    Tiyatro Dünyası'nı takip Edin
     
     |