| Tiyatro Kursu  | Şirket Tiyatrosu
Tiyatro Dünyası
Tiyatro Dünyası Bu Sahnede...
 
Ana Sayfa  |  Hakkımızda  |  Yazılar  |  Haberler  |  Yazarlar  |  Tiyatro Oyunları  |  Tiyatro Grupları  |  Sanatçılar  |  Kaynak  |  Duyuru Panosu  |
Dünden Bugüne Hayata Yansıyan 'İZ'ler
Rengin Uz



Küçük salonlarda önemli işlere imza atan topluluklardan biri olan Galata Perform, ‘Yeni Metin Yeni Tiyatro’ projesi kapsamında, Ahmet Sami Özbudak’ın yazdığı, Yeşim Özsoy Gülan’ın sahneye koyduğu ‘İz’ oyununu sahneliyor. Ahmet Sami Özbudak, İz ile Almanya’nın 2012 Heidelberg Stückemarkt Festivali’nde “Avrupa’nın En İyi Genç Yazarı” ödülünü almış.

İz, her anlamda yenilikçi bir oyun, Tarlabaşı’nda yüzyıllık bir binada, aynı anda, Türkiye’nin yakın tarihine damgasını vurmuş üç farklı dönemden kesitler anlatıyor; 1950’lerde bu evde, sessiz sedasız geçinip gitmiş, 6-7 Eylül olaylarına kadar kendilerini evlerinde hissetmiş Rum kız kardeşler Markiz ve Eleni, 1980’lerde 12 Eylül darbesinin mağduru genç devrimci Ahmet ve onun Karadenizli ev sahibi Turgut Usta, 2000’li yıllarda, aynı daireyi paylaşan, seks işçisi travesti Sevengül ile sevgilisi Kürt Rizgar.

Genç yazar, Türkiye’nin yakın tarihine, tarihsel, politik, toplumsal açıdan, üç farklı dönem ve üç farklı sınıf açısından bakarken, yönetmen Yeşim Özsoy Gülan, bu farklı yaşamları aynı sahnede buluşturmuş. Küçücük bir sahnede, her zamanki deneyci, bağımsız, alternatif reji anlayışı ile. Farklı dönemlerin insanları, eş zamanlı olarak, aynı sahnede birbirlerini görmeden kendi hikayelerini, kendi dramlarını yaşıyorlar. Bu yaratıcı rejide yönetmenin en büyük yardımcısı, sinematografik dramaturgiyi yapan Ceren Ercan. Böylece ortaya, tiyatro ile sinemanın buluştuğu parlak bir iş çıkmış. Olayların sahnede göremediğimiz bölümlerini sahnenin üstüne yerleştirilmiş iki büyük ekrandan seyrediyoruz. Oyun aynı zamanda sahne gerisinde, sabit kameralarının yerleştirildiği arka bölümde de oynanıyor ve seyirciye ekrandan canlı olarak yansıtılıyor. Yatak odası, oturma odası, giriş kapısı ve koridorda olup bitenleri bu ekranlardan seyrediyoruz. Önce, sahnede izleyemediğimiz dönemler ve anlar ekrandan gösteriliyor gibisinden bir hisse kapıldım ya da kendimce öyle olmalı düşündüm ama hayır. Biraz bölünüyorsunuz ama hiç önemli değil, bu sinematografik çözüm oyunu çok güzel çözümlemiş.

Yeşim Özsoy Gülan, oyunu sahnelerken, toplumsal hafızanın iki önemli simgesi metaforu üzerinde durmuş. Bir beyaz bez torba var ki, dönemden döneme elden ele geçiyor. Kedi, ekmek, peynir ve büyük bir ihtimalle ikona ya da dinsel bir obje konuyor içine. Rum evinin duvarından diğer dönemlere kalan, Markiz’in önünde dua ettiği, Ahmet’in sakıncalı kitaplarını koyduğu, Sevengül’ün kurtuluşu olan parayı biriktirdiği (özel bir adı var mı bilmiyorum) duvardaki kutuyu da unutmamak gerek.

Ahmet Sami Özbudak’ın metninde eşitsizlik olduğunu düşündüğüm nokta, 50’ler ve 80’lerde, önemli tarihsel olayların kişisel yaşamları nasıl darmadağın edip dramatik bir sona sürüklediği anlatırken, aynı ağırlığı 2000’lerin öyküsünde göremememiz. Yani 6-7 Eylül olayları ve 80 ihtilali mağdurlarından sonra, travesti ve Kürt sevgilisinin mağduriyeti biraz havada kalıyor. Evet yine de insanlar ötekileştiriliyor, itilip kakılıyor...Ve giderek de Tarlabaşı, sakinleri ile birlikte el değiştiriyor...

GENÇ KADRONUN UYUMU

Genç bir kadronun buluştuğu ‘İz’ de iz bırakacak oyunculuklar var. Birbirine zıt karakterlerdeki Rum kız kardeşler, her bakımdan 50’ li yılların havasını yansıtmakta başarılı olan iki oyuncu, oyunun yönetmeni Yeşim Özsoy Gülan (Markiz) ve Ceren Demirel (Eleni) tarafından canlandırılıyor. Tarihi binanın 80’lerdeki kiracısı, ne iş yaptığı fazla açıklanmayan, ama insanlar üzerine deney yapan bir laboratuarda çalıştığını anladığımız, her akşam ekmek peynire talim eden devrimci Ahmet rolünde Bertan Dirikolu var. Doğru ve yalın bir oyunculuk yakalamış. Ahmet’in Hiristiyan olduğu icin saklandığı yalanına baştan beri inanmayan, ona, Rum kız kardeşlerin öyküsünü anlatan ve gencin hazin sonunu hazırlayan ev sahibi Turgut Usta’yı Batur Belirdi canlandırıyor. Karadeniz şivesini ustalıkla konuşurken, oyunculuğundaki mesafeli ve soğuk tavrı sonuna dek koruyor. Travesti rolü abartıya açıktır. Okan Urun, Sevengül’ü oynarken bu tuzağa hiç düşmemiş. Urun, Paris Sorbonne Nouvelle Üniversitesi Tiyatro Bölümü’nde yüksek lisans yapmış. Bedeni ve ruhu ile Sevengü’ü ele geçirmiş. Duygusallığı, öfkesi, hırsı, acısı, çaresizliği ile yaşatıyor onu. Özbudak’ın yazar olarak Sevengül’e torpil geçtiğini sanmıyorum ama oyunda en çok ‘iz’ bırakan Sevengül oluyor. İlk kez seyrettim, çok başarılı buldum. Sevengül’ün Kürt asıllı, her türlü pisliğe bulaşan, onu kullanan sevgilisi Rizgar’da Burak Safa Çalış, öncelikle tip olarak rolüne çok yakışmış. Karşılıklı çok iyi bir enerji yakalamışlar. Finale yakın sahneye çıkan akrabası rolündeki Koray Kadirağa kadroya ayak uyduruyor. Sahne tasarımı, daha önce yaptığı oyun kostümlerini çoğunlukla beğendiğim Başak Özdoğan’a ait. İz, tarihi Cihangir evinin salonunda geçiyor. Duvarlar fazlasıyla, göze batacak biçimde eskitilmiş. Salonu, her dönemin kendi karakterine uygun küçük ipuçları serpiştirilmiş. Ancak Rum ailenin yaşadığı 50’li yıllar, dekorda en belirgin olanı. O dönemi ait vitrinli bir büfe, ortada masa, kocaman bir avize... Şekerlik, likörlük gibi dönemsel aksesuarlar. Sevengül, üzerinde sımsıkı taytı, sallana sallana salona girip Rum kız kardeşlerin masasına kurulurken de dekor değişmiyor tabii. Ama bir garip floresan ışık yanıveriyor! Yine de genel olarak baktığımızda, sanki oyun, Markiz ve Eleni’nin salonunda geçiyor gibi. Diğer dönemlere ait ayrıntılar daha zayıf kalıyor. Ama böyle olması beni hiç rahatsız etmedi. Tülin Kermen’in kostümlerine gelince Her biri kendi dönemini, ait olduğu sınıfı yansıtmada başarılı. Ancak Sevengül yine bir adım önde. Görüntü yönetmeni Ferhat Öçmen, teknik yönetmen Ömer Özkan ve teknik sorumlu Halil Özok de ayrıca sahne arkasındaki yoğun ve başarılı çalışmaları nedeniyle kutlamak gerek.

İz, bu sezon şimdiye dek izlediğim oyunlar arasında bende en fazla iz bırakan oldu. ‘İz’ leyin derim...

Rengin Uz

Yazarın Tüm Yazıları


Paylaş      
Yorumlar

Bu Oyun Hakkındaki Görüşlerinizi Paylaşın !

İsim
Mail  (Yayınlanmayacak)
Yorum
Güvenlik Kodu= 421
Lütfen bu kodu yandaki kutuya yazınız
 

    Son Eklenen Yazılar     En Çok Okunan Güncel Yazılar
Büyük Aşkların Sonuncusu ve Çankaya Sahne
Atam Siz Rahat Uyuyun Gençleriniz Size Layık - Yıllar Sonra 'Satıcı'nın Ölümü' - Bir Büyük Sanatçı Argun Kınal'a Veda
    Tüm Tiyatro Yazıları

    Bu Tarihte Yayınlanan Diğer Yazılar
    Bu yazının yayınlandığı tarihte gündemdeki diğer yazılar aşağıda listelenmiştir...

  • Anket Defteri - Kurban - Büyük Bir Yetenek ve Mütevazılık Örneği: Aydın Şentürk (can Murat Yaşar Şengel) - 2/24/2014
  • 'Normal'ler için uygun olmayan oyun; Garaj (Seyhan Arman) - 2/24/2014
  • Kent Oyuncuları'nda: İyi Geceler Desdemona, Günaydın Juliet (Üstün Akmen) - 2/20/2014
  • Teneke Adana'da (Mustafa Bal) - 2/15/2014
  • Ankara Devlet Tiyatrosu Kostüm Tasarımcısı 'İnci Kangal' Röportajı (Ulya Altıntaş) - 2/15/2014
  • Dünden Bugüne 'Hırcar'ın Öyküsü… (İhsan Ata) - 2/2/2014
  • D22 Röportajı (Ulya Altıntaş) - 1/30/2014
  • Shakespeare, Ankara'da Üç Yıldır Kapalı Gişe: Venedik Taciri (Üstün Akmen) - 1/30/2014
  • Devlet Tiyatrolarında Atama Sorunu (Yurdagül Yurtseven) - 1/30/2014
  • Bir İnsan, Bir Ağaç, Bir Köpek - Adana Devlet Tiyatrosu (Mustafa Bal) - 1/27/2014
  • Dünden Bugüne Hayata Yansıyan 'İZ'ler (Rengin Uz) - 1/14/2014
  • Piyon (Sözsüz Oyun) (Serkan Fırtına) - 1/10/2014
  • Ankara Devlet Tiyatrosu ; Kaldığımız Yerden Devam Edersek….. (Murat Örem) - 1/7/2014
  • Bernarda Alba'nın Evi Üzerine… (Caner Turan) - 1/7/2014
  • Böğürtlenden Sirke Olur Mu: Sirke Tadında Böğürtlen Reçeli (Üstün Akmen) - 1/6/2014
  • Ankara'da Fıkır Fıkır, Şıkır Şıkır Bir Operet: Yarasa (Üstün Akmen) - 1/1/2014
  • Tiyatro Cansın - Kocamın Nişanlısı (Cüneyt İngiz) - 12/30/2013
  • Toprak İşleyenin mi, Belirli Güçlerin mi: Kafkas Tebeşir Dairesi (Üstün Akmen) - 12/27/2013
  • Bu Hamlet Başka! (İhsan Ata) - 12/23/2013
  • Su Konçertosu'nda Fazıl Say Ne Anlatmış (Üstün Akmen) - 12/23/2013
  • Tiyatro Seyirlik'in Göçebelikten Kurtuluşu: Ya Başaramazsak (Üstün Akmen) - 12/18/2013
  • Boşa Atılan Oltalar; NEHİR (Rengin Uz) - 12/16/2013
  • Ezberletilmiş aşklar ve kadınlar üzerine bir oyun… Nehir (İhsan Ata) - 12/16/2013
  • bu soru 'patlar' kenan bey... ben afyon sucuğumu alıp gidiyorum... (Murat Örem) - 12/16/2013
  • Şahmeran'ın Bacakları Sahnede… (İhsan Ata) - 12/12/2013
  • Gelin Canlar Bir Olalım, Münkire Kılıç Çalalım: Kızılırmak - Karakoyun (Üstün Akmen) - 12/11/2013
  • Varsa Söyle Çetin Akcan… (Kaan Erkam) - 12/4/2013
  • Çetin Akcan Taziye Sayfası - Başsağlığı Mesajınızı Yazın (Moderatör) - 12/4/2013
  • Hık Deyici Padişah Efendimiz(!)in Pık Deyicisi Aslan Bakanım (Üstün Akmen) - 12/4/2013
  • Şehir Tiyatroları'ndan Önemli Mesaj: Para (Cüneyt İngiz) - 12/3/2013
  • Neler Oluyor Orada? Mutlu Yıllar Sevgili Yalgın ve Sevgili Yelda… Tiyatro'da Adab-ı Muaşeret… (Can Murat Yaşar Şengel) - 12/3/2013
  • S. Günay Akarsu'nun Son Yazısı: Özel Tiyatrolara Devlet Yardımı Üzerine Kurumsal Düşünceler (Dündar İncesu) - 11/29/2013
  • Sevgili Anneciğime Mektup, Öğretmenler Gününüz Kutlu Olsun, Sezonun İlk Yazısı 'Para' (Can Murat Yaşar Şengel) - 11/26/2013
  • Er Meydanı Boş Kaldı (Cüneyt İngiz) - 11/26/2013
  • Tuncay Özinel Taziye Sayfası - Başsağlığı Mesajınızı Yazın (Taziye Sayfası) - 11/26/2013
  • Uygur'un ölümü çocukluğumuzun da ölümü aslında... (Nedim Saban) - 11/26/2013
  • Nejat Uygur ve Öğretisi (Kaan Erkam) - 11/26/2013
  • Nejat Uygur Taziye Sayfası - Başsağlığı Mesajınızı Yazın (Taziye Sayfası) - 11/26/2013
  • RAİN MAİN oyunu Türkiye'de ilk kez sahneleniyor (Rengin Uz) - 11/26/2013
  • Şans kader midir? (Yurdagül Yurtseven) - 11/26/2013
  • İzmir Devlet Opera ve Balesi Sezonu Çeşme'de Açtı: Zorba (Üstün Akmen) - 11/26/2013


  • Tiyatro Kursu Başlıyor!
    12 Aralık'tan itibaren her PERŞEMBE Kadıköy'de!
    Çalışanlara yönelik hobi sınıfı!



    Duyuru Panosu!



    Son Eklenen Tiyatro Oyunları

         Güncel Yazılar

    Yazar olmak ister misiniz?
    Yazar olarak tiyatrodunyasi.com ailesine katılmak, yazılarınızı yüzbinlerce tiyatroseverle paylaşmak isterseniz tiyatrodunyasi@tiyatrodunyasi.com adresine mail gönderebilirsiniz...

    Mail Listemize Üye Olun

         Güncel Haberler
    Hangisi Karısı, 5. Sezonunda!
    Istanbul Fringe Festival - Uluslararası Performans Sanatları Festivali (18-22 Eylül 2019)

    Tiyatro Dünyası'nı takip Edin
     
     |